Belgische Senaat

ZITTING 2004-2005

19 JULI 2005

Voorstel van resolutie om een volksraadpleging te organiseren in het raam van het debat over het openstellen van adoptie voor paren van hetzelfde geslacht

(Ingediend door de heer Jean-Marie Cheffert en mevrouw Jihane Annane)

TOELICHTING

Dit voorstel strekt ertoe een volksraadpleging te organiseren in het raam van het debat over het openstellen van adoptie voor paren van hetzelfde geslacht. De jongste weken hebben we kunnen vaststellen dat het om een « heet hangijzer » gaat dat de burger zeker niet onverschillig laat. Het onderwerp moet ook buiten het halfrond kunnen worden besproken en aan de bevolking worden voorgelegd.

Er moet worden nagedacht over de ontwikkeling van onze samenleving die tot andere gezinsstructuren leidt. Het centrale subject is het kind, de toekomst van onze samenleving. Daarom mogen we niet beslissen de traditionele gezinsstructuur, haar wortels, te wijzigen zonder de mening van diezelfde samenleving te kennen. Na een peiling bij de hele bevolking zal de politieke overheid beter in staat zijn hierover een duidelijke beslissing te nemen. De legitimiteit van het Parlement zal er alleen maar door toenemen.

We mogen het belang van het kind niet uit het oog verliezen, zonder daarom de opvoeding in gezinnen met homo-ouders ter discussie te stellen. Adoptie is een rechtsfiguur die het kind een nieuw gezin geeft, waarin het op stabiele wijze kan opgroeien en zich ontwikkelen. Adoptie is dus een beschermingsmaatregel die bovendien een afstammingsband schept. De studies waarover we vandaag beschikken gaan allemaal over jonge kinderen. We kennen de weerslag op lange termijn van een gezin met homo-ouders op de identiteitsopbouw van het kind, op zijn psychisch-affectieve ontwikkeling niet.

Het debat mag niet verschuiven naar het « recht op adoptie », een recht van de adoptiekandidaten.

Nochtans hebben velen het over de « discriminatie » van homoseksuele paren ten opzichte van heteroseksuele paren, waarbij de belangrijkste belanghebbende, het kind, wat uit het oog wordt verloren.

De voorstanders van dat debat draaien de homoseksuele gemeenschap een rad voor de ogen, door haar mogelijkheden voor te spiegelen die niet kunnen worden waargemaakt, ook al wordt het voorstel dat nu voorligt, aangenomen. De meeste adopties in België zijn immers internationale adopties. Er zijn in België (te) weinig kinderen die voor adoptie in aanmerking komen.

In de internationale context van vandaag is het echter zo dat heel wat « donorlanden » de homoseksualiteit niet erkennen. Soms beschouwen ze ze als een « ziekte », een « abnormaliteit » of zelfs een « misdrijf » (1) . Sommige landen, waaronder China, leggen zelfs quota vast voor adoptie-aanvragen door alleenstaanden, uit vrees voor adoptie door alleenstaande homoseksuelen.

Volgens de Franstalige verenigingen die zich in België met internationale adoptie bezighouden en volgens de Autorité centrale pour l'adoption internationale (ACAI) van de Franse Gemeenschap, is elke reden goed om de grenzen te sluiten en de samenwerking te beëindigen. De « donorlanden » gedragen zich vrij huiverachtig en moeten voortdurend worden gerustgesteld over het welzijn van de kinderen (verdenking van mishandeling, van organenhandel ...). Al die landen hebben op nationaal niveau te kampen met de pressie van tegenstanders van internationale adoptie. De uitbreiding van adoptie tot homoseksuele paren is koren op de molen van de voorstanders van het sluiten van hun grenzen voor België. We mogen dat aspect van de zaak niet links laten liggen in onze besluitvorming.

Alles wijst erop dat zelfs wanneer ons land adoptie voor homofiele en lesbische koppels mogelijk maakt, die toch geen buitenlands kind onder hun hoede zullen krijgen, omdat de verenigingen dergelijke dossiers niet aan de « donorlanden » willen voorleggen. Met een nieuwe wetgeving die internationale adoptie voor die koppels mogelijk maakt, krijgen ze alleen zand in de ogen gestrooid en zeker geen gelijke behandeling noch gelijkschakeling met de heteroseksuelen.

De jongste weken ging het gerucht dat België met het openstellen van adoptie voor koppels van hetzelfde geslacht niets meer doet dan wat een tiental landen al heeft gedaan. We moeten de puntjes op de i zetten. Zweden en Spanje zijn de enige landen die de binnenlandse en internationale adoptie door homofiele en lesbische paren hebben erkend. Tot op heden werd er nog geen enkele internationale adoptie opgetekend.

De situatie in de andere landen die regelmatig worden vermeld, is de volgende :

— Nederland staat binnenlandse adoptie door homofiele, lesbische en biseksuele paren toe;

— in Duitsland en in Denemarken is alleen de adoptie van het kind van de partner mogelijk mits de andere ouder hiermee instemt en hierdoor zijn ouderlijke rechten opgeeft. Bovendien stelt Denemarken een nationaliteitsvoorwaarde;

— in Zuid-Afrika en in Wales bevindt de adoptiemogelijkheid zich nog in de ontwerpfase.

Adoptie door homoseksuele paren is dus nog lang niet volkomen erkend, zeker niet internationaal. Inzake internationale adoptie zijn we slechts de « vragende partij ». Het komt dus België niet toe zijn criteria op te leggen.

Om die redenen vragen we de regering het volk een stem te geven in het debat en een volksraadpleging te houden vóór enige wetgeving wordt aangenomen.

VOORSTEL VAN RESOLUTIE

De Senaat,

A. de grote beroering vaststellende die het debat over het openstellen van adoptie voor paren van hetzelfde geslacht bij de publieke opinie wekt;

B. vaststellende dat de hervorming van de adoptie waarover op 20 maart 2003 werd gestemd nog niet in werking is getreden; dat het bijgevolg voorbarig is over voorliggende zaak te debatteren vooraleer die nieuwe wetgeving die adoptie openstelt voor ongehuwd samenwonenden van verschillend geslacht geëvalueerd is;

C. vaststellende dat inzake adoptie het hoger belang van het kind voorop moet staan; dat het er in geen geval om gaat een kind te geven aan een gezin maar wel een gezin aan een kind; dat er geen sprake is van « discriminatie » van homoseksuele paren maar wel van « bescherming van de belangen van het kind »;

D. overwegende dat niemand de opvoedkundige bekwaamheid van paren van hetzelfde geslacht in twijfel trekt, maar dat we, hoewel er momenteel geen wetenschappelijke studies bestaan die bewijzen dat de opvoeding van een kind door een paar van hetzelfde geslacht schadelijk is voor dat kind, onvoldoende kunnen inschatten wat de invloed van dergelijke opvoeding op lange termijn is op de identiteitsopbouw van het kind, omdat daarover geen studies bestaan;

E. tevens overwegende dat we internationaal gezien niet vooraf weten hoe « donorlanden » zoals China, Bolivië, Ethiopië, Oekraïne en Mali zullen reageren indien dergelijke wetgeving in ons land zal worden aangenomen,

vraagt de regering een volksraadpleging te organiseren over het openstellen van adoptie voor paren van hetzelfde geslacht, voor er wordt gestemd over een wet daarover, en het resultaat ervan politiek bindend te maken.

23 juni 2005.

(1) Bijna de helft van de in 2004 geadopteerde kinderen (366 in totaal — 141 uit China) is uit China afkomstig en dat land beschouwt homoseksualiteit nog steeds als abnormaal, als een ziekte.

(1) In Ethiopië, voor de Franse Gemeenschap tweede op de ranglijst van de herkomst van geadopteerde kinderen, is homoseksualiteit onwettig en een misdrijf.