4-1207/1

4-1207/1

Belgische Senaat

ZITTING 2008-2009

10 MAART 2009


Wetsvoorstel tot wijziging van het koninklijk besluit van 27 september 1966 tot vaststelling, wat de particuliere sector betreft, van de gegevens die de afrekening moet bevatten welke bij elke definitieve betaling van het loon aan de werknemers overhandigd wordt, om er de verplichting in op te nemen jaarlijks het totale bedrag mee te delen dat de werkgever aan sociale bijdragen heeft betaald

(Ingediend door de heer Alain Destexhe)


TOELICHTING


Nu de financiële crisis almaar meer schade aanricht en tal van individuen treft en meteen ook de spanningen tussen werkgevers en werknemers opdrijft, is het raadzaam de relaties tussen de sociale partners te verzachten, aangezien ons land meer dan ooit nood heeft aan vereende krachten.

In crisistijden nog meer dan wanneer alles goed gaat, zijn werknemers geneigd een reële situatie (bijvoorbeeld hun in verhouding tot het inkomen van een werkloze lage loon) aan te kaarten in een legitieme strijd (om meer loon te krijgen), maar dan meestal gericht tegen de verkeerde persoon (de werkgever). Het is immers de werkgever die, behalve het brutoloon van de werknemer, ook nog bijna de hoogste sociale bijdragen ter wereld moet betalen. Volgens een publicatie van de OESO, « Taxing Wages 2003/2004 » was België in 2002 immers een van de tien lidstaten van de organisatie met sociale bijdragen die meer dan een derde belopen van de totale kostprijs van een arbeidskracht, waarbij de Belgische sociale bijdragen alleen al 25 % van het BBP voor 2002 bedragen. De werkgever moet de sociale bijdragen dan bovendien nog innen voor de rekening van de RSZ, dus de Staat, zodat de werkelijke kostprijs van een werknemer in ons land erg hoog ligt.

Momenteel moeten alleen de volgende gegevens op de loonfiche van de werknemer staan :

1. naam en adres van de werkgever;

2. naam en beginletter van de voornaam van de werknemer;

3. inschrijvingsnummer van de werknemer bij de werkgever;

4. periode waarop de afrekening betrekking heeft;

5. omvang van de prestaties (uren, dagen, maanden, aantal stuks, enz.);

6. basisloon, welke ook de eenheid zij die gebruikt wordt om het vast te stellen (uur-, maand-, stuk-, prestatieloon, enz.);

7. a. in speciën verschuldigde sommen : voor gepresteerde arbeid (5x6); als toeslag voor overuren; voor feestdagen en inhaalrustdagen; ingevolge wettelijke en conventionele verplichtingen tot behoud van het loon tijdens de schorsing van de uitvoering van de overeenkomst; als premiën, enz.;

b. voordelen in natura. Alleen de sommen verschuldigd als premiën, enz., alsmede de voordelen in natura mogen onder één en dezelfde benaming gegroepeerd worden voor zover dit de duidelijkheid niet schaadt;

c. totaal brutoloon (7a + 7b);

1. inhoudingen voor de sociale zekerheid;

2. bedragen vrijgesteld van inhoudingen voor de sociale zekerheid;

3. belastbaar bedrag [(7+9) – 11];

4. bedrag van de bedrijfsvoorheffing (belastingwetgeving);

5. bedragen vrijgesteld van belastingen;

6. netto toegekende som;

7. af te trekken bedragen (voorschotten, voordelen in natura, boeten, overdracht van en beslag op loon, enz.), zo nodig in bijlage gedetailleerd te vermelden;

8. in speciën te betalen netto-bedrag.

Hierbij wordt dus geen rekening gehouden met de last van de sociale bijdragen die de werkgever moet dragen en waarvoor nog verschillende bedragen, met name sociale bijdragen (met inbegrip van de werkgeversbijdragen), bij het nettoloon moeten worden geteld. Die sociale bijdragen zijn voor het eerste trimester van 2009 :

Arbeiders (in % van het brutoloon aan 108 %) —  Ouvriers (en % de la rémunération brute à 108 %) Arbeiders (in % van het brutoloon aan 108 %) —  Ouvriers (en % de la rémunération brute à 108 %) Arbeiders (in % van het brutoloon aan 108 %) —  Ouvriers (en % de la rémunération brute à 108 %) Bedienden (in % van het brutoloon aan 100 %) —  Employés (en % de la rémunération brute à 100 %) Bedienden (in % van het brutoloon aan 100 %) —  Employés (en % de la rémunération brute à 100 %) Bedienden (in % van het brutoloon aan 100 %) —  Employés (en % de la rémunération brute à 100 %)
Aantal werknemers in het bedrijf. — Nombre de travailleurs dans l'entreprise Werknemer. — Travailleur Werkgever. — Employeur Totaal. — Total Werknemer. — Travailleur Werkgever. — Employeur Totaal. — Total
1 tot 9 werknemers. — 1 à 9 travailleurs 13,07 38,77 51,84 13,07 32,77 45,84
10 tot 19 werknemers. — 10 à 19 travailleurs 13,07 40,46 53,53 13,07 34,46 47,53
20 werknemers of meer — 20 travailleurs ou plus 13,07 40,47 53,54 13,07 34,47 47,54

Het verschil tussen het « bruto »-bedrag op de afrekening die aan de werknemer wordt overhandigd en zijn werkelijke kostprijs (beter gezegd wat de Staat werkelijk afhoudt in verhouding tot het bedrag dat de werkgever voor hem betaalt) is aanzienlijk. Dat sterkt sommige werknemers in hun overtuiging dat hun baas zijn zakken vult terwijl de werknemer de kruimels krijgt. In werkelijkheid echter houdt de Staat (via de RSZ) een groot deel van de totale kostprijs van de werknemers af om de sociale zekerheid te financieren.

Een aantal bedrijven (Sabena, Bekaert) heeft in het verleden getracht met de Ondernemingsraad een beslissing te nemen om de werknemers bewust te maken van het grote aandeel dat de sociale bijdragen vormen in het loon. Die plannen zijn telkens vastgelopen omdat de trimestriële lasten erg moeilijk in rekening te brengen zijn.

Dat probleem kan worden opgelost door de gegevens op jaarbasis te vermelden. Die berekening is veel eenvoudiger en kan niet worden betwist.

Meer transparantie zal volgens ons ook zorgen voor een meer eensgezinde visie van werkgever en werknemers. De werknemers zullen zich er immers beter van bewust zijn dat de sociale zekerheid soms een te zware last is, die de nu al zieltogende ondernemingsgeest in ons land fnuikt.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

Artikel 2

Dit artikel wijzigt artikel 2 van het koninklijk besluit van 27 september 1966 tot vaststelling, wat de particuliere sector betreft, van de gegevens die de afrekening moet bevatten welke bij elke definitieve betaling van het loon aan de werknemers overhandigd wordt, door er de verplichting in op te nemen jaarlijks het totale bedrag mee te delen van de sociale bijdragen (met inbegrip van de werkgeversbijdragen).

Alain DESTEXHE.

WETSVOORSTEL


Artikel 1

Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

Art. 2

Artikel 2 van het koninklijk besluit van 27 september 1966 tot vaststelling, wat de particuliere sector betreft, van de gegevens die de afrekening moet bevatten welke bij elke definitieve betaling van het loon aan de werknemers overhandigd wordt, wordt aangevuld met een punt 16, luidende :

« 16. een keer per jaar de eindafrekening met het totale brutobedrag voor dat jaar, met inbegrip van alle sociale bijdragen betaald door de werkgever. »

9 februari 2009.

Alain DESTEXHE.