1-315/1

1-315/1

Belgische Senaat

ZITTING 1995-1996

18 APRIL 1996


Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 3 januari 1933 op de vervaardiging van, de handel in en het dragen van wapens en op de handel in munitie, inzake het verbod op anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakend wapen of soortgelijke mechanismen

(Ingediend door de heer Anciaux)


TOELICHTING


Dit wetsvoorstel beoogt een algemeen verbod op anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakend wapen of soortgelijke mechanismen.

Anti-sensorlaserwapens zijn wapens die tot doel hebben optische mechanismen uit te schakelen. Zij zijn er, in tegenstelling tot de anti-persoonslaserwapens, niet uitdrukkelijk op gericht mensen blind te maken, maar de anti-sensorlaserwapens kunnen wel voor dat doel gebruikt worden. Zij kunnen blindheid veroorzaken bij de persoon die apparatuur bedient waartegen het anti-sensorlaserwapen wordt ingezet. Anti-persoonslaserwapens hebben tot doel de tegenstander tijdelijk of permanent blind te maken. Men weet echter dat de energie die vereist is om iemand te verblinden zeer dicht bij het blindmakende niveau ligt. Niemand kan dus garanderen dat de tijdelijke blindheid, bijvoorbeeld door een te korte afstand, niet van permanente aard wordt, zeker overdag niet.

Blindmakende laserwapens zijn ideaal om in (burger)oorlogen aanvullend met de reeds bestaande conventionele wapens te gebruiken. Als dusdanig zullen zij meer slachtoffers maken. Blindmakende anti-persoonslaserwapens kunnen tot op een kilometer het netvlies vernietigen en de slachtoffers verblinden, waarna deze een gemakkelijke prooi worden voor gewone wapens.

Blindheid is onherstelbaar of vereist een zeer gespecialiseerde medische ingreep, terwijl in een conventionele oorlog 60 pct. van de gewonden kunnen herstellen. Bovendien leggen blindmakende laserwapens een enorme psychologische belasting op de strijdende partijen, omdat er geen effectieve bescherming bestaat. Men kan zich beschermen met een bril, op voorwaarde dat men de juiste golflengte van de laserstraal kent. Er zijn echter al draagbare laserwapens met een straal die binnen de seconde over verschillende golflengtes kunnen uitwaaieren. Een beschermende bril wordt dan ook zo dik dat men er gewoon niets meer door ziet. Trouwens met een wapen dat tot een afstand van een kilometer, onzichtbaar en onhoorbaar, in een fractie van een seconde iemand kan blind maken, is het gevaar reel dat bescherming te laat komt. We merken hierbij ook op dat het internationale humanitaire gewoonterecht en het specifieke verdragsrecht wapens verbieden die nodeloos lijden veroorzaken. Het zicht maakt 80 tot 90 pct. uit van de zintuigelijke waarneming. Verblinden is daarom zeer zeker inhumaan. Blindmakende wapens horen thuis in de categorie wapens als dumdumkogels, biologische of chemische wapens, en die zijn verboden.

Blindmakende anti-persoonslaserwapens zijn militair-economisch interessant. Ze zijn goedkoop (niet veel duurder dan gewone geweren), kunnen massaal geproduceerd worden, zijn licht en klein, geluidloos en derhalve ook ideaal voor terroristische en criminele organisaties. De lasertechnologie is bovendien wijdverspreid. Het kopiren van een dergelijk wapen is niet moeilijk.

Ondertussen zijn er ook de feiten te velde. De Verenigde Staten beslisten 75 exemplaren van n van hun tien prototypes laserwapens in produktie te nemen. Het Amerikaanse leger hoopt tegen 1997 2 500 exemplaren van het zogeheten Laser Counter Measure System te bezitten. Anti-persoonslaserwapens werden reeds ontplooid, doch niet gebruikt, in Somali en tijdens de Golfoorlog tegen Irak.

Het Chinese bedrijf Norinco bood bovendien vorig jaar laserwapens te koop aan op de Zuidoostaziatische wapenbeurs. In N.A.V.O.-verband gebeurt onderzoek en ontwikkeling naar blindmakende laserwapens. Belgi kan dus een duidelijke signaalfunctie vervullen met een verbod op blindmakende laserwapens en bijgevolg van het recht en de mogelijkheid gebruikmaken om tegen het inschrijven van blindmakende laserwapens in de militaire strategie van de N.A.V.O. te pleiten.

Er is nu reeds een klaarblijkelijke machteloosheid tegenover de razendsnelle evolutie waarbij hoogtechnologische wapens worden ontworpen nog vr er een debat kan plaatsvinden over de opportuniteit van het wapen en de militaire strategie waarbinnen dit wapen gebruikt zou worden.

De nieuwe generatie wapens, waartoe ook de laserwapens behoren, doen een bijkomende fundamentele ethische kwestie rijzen inzake oorlogsvoering van morgen, vooral in het licht van de redenering dat deze nieuwe wapens en de ontwikkeling ervan maatschappelijk meer aanvaardbaar zouden zijn, omdat ze wel de tegenstander uitschakelen en bijvoorbeeld niet of minder monumenten treffen.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 2

Artikel 2 beoogt een wijziging van artikel 3, eerste lid, van de wet van 3 januari 1933 op de vervaardiging van, de handel in en het dragen van wapens en op de handel in munitie, vervangen bij de wet van 9 maart 1995.

Artikel 2 stelt voor anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakend wapen of soortgelijke mechanismen op te nemen in de wet als verboden wapens. Het eerste lid van artikel 3 van de wet van 3 januari 1933 somt de verboden wapens op. Niet alleen is een sluitend en alomvattend verbod op blindmakende laserwapens noodzakelijk, ook verblinding als methode van oorlogsvoering dient verboden te worden. Door de wapens, die een onvermijdelijk effect van tijdelijke of permanente blindheid veroorzaken te verbieden, wordt door Belgi een signaal gegeven in het internationale debat om massale produktie en proliferatie te voorkomen.

Artikel 3

Artikel 3 beoogt een wijziging van artikel 4, vierde lid, van de wet van 3 januari 1933, toegevoegd bij de wet van 9 maart 1995.

Volgens artikel 4 van de wet van 3 januari 1933 mag niemand verboden wapens, zoals bepaald in artikel 3 van diezelfde wet, vervaardigen, herstellen, te koop stellen, verkopen, uitdelen, invoeren of vervoeren, opslaan of dragen. Deze verbodsbepaling geldt niet voor verboden wapens waarvan de vervaardiging, met het oog op de uitvoer, bij koninklijk besluit mocht gemachtigd zijn. Deze voorziene afwijkingsregeling is echter op haar beurt niet van toepassing op de anti-personenmijnen en valstrikmijnen of soortgelijke mechanismen. Naar analogie met de mijnen stelt artikel 3 van onderhavig wetsvoorstel voor om de voorziene afwijkingsregeling in artikel 4 van de wet van 3 januari 1933 ook niet toe te passen wat betreft anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakend wapen of soortgelijke mechanismen.

In hetzelfde artikel wordt ter verduidelijking en ook naar analogie met de mijnen een zesde lid toegevoegd waarin het blindmakend laserwapen wordt gedefinieerd.

Artikel 4

Artikel 4 beoogt een wijziging van artikel 22 van de wet van 3 januari 1933 door een bijkomend lid toe te voegen.

Artikel 22 stelt dat de bepalingen van de wet van 3 januari 1933 o.a. niet van toepassing zijn op de bestellingen van wapens of munitie voor de Staat of voor de openbare besturen. In afwijking hiervan beoogt artikel 4 het gebruik, het opslaan, de verwerving en het verstrekken van anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakend wapen of soortgelijke mechanismen door de Staat of de overheidsbesturen te verbieden.

Bert ANCIAUX.

WETSVOORSTEL


Artikel 1

Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

Art. 2

In artikel 3, eerste lid, van de wet van 3 januari 1933 op de vervaardiging van, de handel in en het dragen van wapens en op de handel in munitie, gewijzigd bij de wet van 9 maart 1995, worden na de woorden Worden geacht verboden wapens te zijn : de woorden anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakende wapens of soortgelijke mechanismen ingevoegd.

Art. 3

In artikel 4 van dezelfde wet worden de volgende wijzigingen aangebracht :

1 in het vierde lid, ingevoegd bij de wet van 9 maart 1995, worden in fine de woorden en op de anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakende wapens of soortgelijke mechanismen toegevoegd.

2 hetzelfde artikel wordt aangevuld met een zesde lid, luidende :

Als blindmakend laserwapen moet worden beschouwd ieder wapen dat door middel van lasertechnologie rechtstreeks of onrechtstreeks mensen tijdelijk of permanent blind kan maken.

Art. 4

Artikel 22 van dezelfde wet wordt aangevuld met een zevende lid, luidende :

Eveneens in afwijking van de eerste drie leden zijn het gebruik, het opslaan, de verwerving en het verstrekken van anti-persoonslaserwapens en anti-sensorlaserwapens als blindmakend wapen of soortgelijke mechanismen door de Staat of de overheidsbesturen verboden.

Bert ANCIAUX.