SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2012-2013 Zitting 2012-2013
________________
20 février 2013 20 februari 2013
________________
Question écrite n° 5-8259 Schriftelijke vraag nr. 5-8259

de Cindy Franssen (CD&V)

van Cindy Franssen (CD&V)

à la vice-première ministre et ministre de l'Intérieur et de l'Égalité des Chances

aan de vice-eersteminister en minister van Binnenlandse Zaken en Gelijke Kansen
________________
Le plan d'action contre les mariages forcés Het actieplan tegen gedwongen huwelijken 
________________
mariage forcé
statistique officielle
gearrangeerd huwelijk
officiële statistiek
________ ________
20/2/2013 Verzending vraag
15/4/2013 Antwoord
20/2/2013 Verzending vraag
15/4/2013 Antwoord
________ ________
Herkwalificatie van : vraag om uitleg 5-2680 Herkwalificatie van : vraag om uitleg 5-2680
________ ________
Question n° 5-8259 du 20 février 2013 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 5-8259 d.d. 20 februari 2013 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Chaque année en Belgique de très nombreux jeunes gens, le plus souvent des jeunes filles, ne choisissent pas librement leur époux, leur famille, leur vie d’adulte. Même s’il est difficile de quantifier le phénomène, il est considéré comme très important, les officiers d’état civil y sont confrontés dans leur pratique quotidienne et il concerne l'ensemble de l’Union européenne.

Ces mariages contraints ont bien souvent de graves conséquences sur la vie sociale, familiale, sexuelle et affective des victimes. Ils sont intolérables au regard de nos valeurs fondamentales et peuvent conduire à des violences extrêmes: viols, assassinats, mutilations, trafic d’êtres humains, etc.

C'est ce qui figure dans votre note de politique générale, et vous ajoutez que vous voulez lancer un ambitieux plan d'action coordonné contre les mariages forcés.

Je souhaiterais recevoir de la ministre une réponse aux questions suivantes:

1) Dispose-t-on déjà de chiffres sur le nombre estimé de mariages forcés en Belgique ? Sont-ils comparables à ceux d'autres pays européens ?

2) Quelles mesures la ministre a-t-elle déjà prises pour réduire le nombre de mariages forcés ?

3) Quelles difficultés la ministre rencontre-t-elle dans l'approche de ce problème ?

4) Quel est le calendrier de la mise en œuvre du plan d'action coordonné contre les mariages forcés ?

 

Elk jaar kiezen in België jonge mensen, meestal meisjes, niet vrijwillig hun echtgenoot, hun familie en hun leven als volwassene. Ook al is het moeilijk om dit fenomeen te kwantificeren, toch wordt het als zeer belangrijk omschreven, worden de ambtenaren van de burgerlijke stand er dagelijks mee geconfronteerd en betreft het een fenomeen dat de hele Europese Unie aangaat.

Deze gedwongen huwelijken hebben vaak zware gevolgen voor het sociale, familiale, seksuele en affectieve leven van de slachtoffers. Ze staan haaks op onze fundamentele waarden en vormen vaak aanleiding tot extreem geweld: verkrachting, moord, verminking, mensenhandel, enz.

Dit staat te lezen in uw beleidsnota, waaraan u toevoegt dat u een ambitieus gecoördineerd actieplan wil opzetten tegen gedwongen huwelijken.

Graag had ik van de minister het antwoord gekregen op de volgende vragen:

1) Zijn er reeds cijfers beschikbaar over het geschatte aantal gedwongen huwelijken in België? Zijn die vergelijkbaar met andere Europese landen?

2) Welke maatregelen heeft de minister reeds genomen om het aantal gedwongen huwelijken terug te dringen?

3) Welke moeilijkheden ondervindt de minister bij het aanpakken van dit probleem?

4) Wat is het tijdskader voor het realiseren van het gecoördineerd actieplan tegen gedwongen huwelijken?

 
Réponse reçue le 15 avril 2013 : Antwoord ontvangen op 15 april 2013 :

1)Depuis fin 2009, la nomenclature policière comporte un code spécifique pour les mariages forcés. En 2011, les statistiques de criminalité policière ont enregistré 12 faits de mariage forcé. Je finance actuellement avec la Région de Bruxelles-Capitale une étude quantitative et qualitative sur les mariages forcés à Bruxelles. Les rapports intermédiaires montrent la difficulté relative à la récolte des données, notamment par les associations de terrain. De plus, il est difficile pour les victimes de porter plainte contre des membres de leur propre famille.

Etant donné qu’il n’y a pas de définition commune « des mariages forcés » au sein de l’Europe, il n’est pas encore possible à ce jour de comparer les chiffres de notre pays avec ceux de nos voisins européens.  

2)Différentes cellules mariages de complaisance se mettent en place dans certaines villes (telle la cellule créée récemment sur la zone de police Midi). Toutefois, il convient de compléter ce type de cellule par une expertise spécifique sur les mariages forcés. En effet, il est possible que certaines situations de mariages forcés échappent à celles-ci en étant vues uniquement à travers le prisme des mariages de complaisance. Par ailleurs, il convient de sensibiliser les officiers de l’état civil aux signes d’alerte de mariage forcé afin d’éviter que ce type de mariage ne soit célébré sous la contrainte. Je prévois aussi, en collaboration avec les Affaires Etrangères, de développer une stratégie de sensibilisation et d’encadrement spécifique à l’égard de ces consulats afin que ceux-ci recourent le plus adéquatement au refus d’attestation consulaire en cas de signaux d’alerte de mariage forcé. Enfin, une campagne de sensibilisation sera menée auprès de la police locale afin de renforcer la prévention et la détection de ce phénomène. 

3)La principale difficulté à laquelle on est confronté aujourd’hui réside dans le fait que le focus a été mis sur le mariage de complaisance. L’autre difficulté réside dans le fait que la victime hésite à porter plainte contre un proche. Sans oublier que ce type de mariage concerne majoritairement des jeunes adultes (moins de 25 ans), et des mineurs d’âge.

4)Le Plan d’actions national (PAN) fait actuellement l’objet d’une mise à jour et est enrichi de nouvelles actions, y compris dans le domaine des mariages forcés. Tant le niveau fédéral que les Communautés et Régions qui assurent un rôle primordial dans la problématique, notamment via le travail mené en milieu scolaire s’y sont impliqués. L’objectif est de disposer d’un nouveau programme d’action pour ce premier semestre 2013 et de préparer le prochain plan pluriannuel 2014 qui se calquera sur la Convention du Conseil de l’Europe sur la lutte contre les violences envers les femmes (CAHVIO).

1)Sinds eind 2009 bevat de politienomenclatuur een specifieke code voor gedwongen huwelijken. In 2011 registreerden de criminaliteitsstatistieken van de politie 12 klachten over feiten van gedwongen huwelijken. Samen met het Brusselse-Hoofdstedelijke Gewest financier ik momenteel een kwantitatieve en kwalitatieve studie over gedwongen huwelijken in Brussel. De tussentijds verslagen wijzen op de moeilijkheid om gegevens uit te zamelen, vooral voor de verenigingen op het terrein. Bovendien, is het moeilijk voor de slachtoffers om tegen familie klacht in te dienen.

Omdat er nog geen gemeenschappelijke Europese definitie bestaat over ‘gedwongen huwelijken’, is het nog niet mogelijk om onze cijfers met cijfers van andere Europese landen te vergelijken. 

2)Er werden verschillende cellen rond schijnhuwelijken opgericht in bepaalde steden (zie de onlangs gecreëerde cel in de politiezone Zuid). Het is echter wenselijk om dit type cel aan te vullen met een specifieke expertise met betrekking tot gedwongen huwelijken. Het is immers mogelijk dat sommige gevallen van gedwongen huwelijken door mazen van het net glippen omdat ze enkel vanuit het oogpunt van een schijnhuwelijk worden bekeken.

Bovendien , moeten we de ambtenaren van de burgerlijke stand sensibiliseren voor de alarmsignalen van een gedwongen huwelijk om te vermijden dat een huwelijk onder dwang voltrokken wordt.

Ik heb ook het voornemen om in samenwerking met Buitenlandse Zaken, een specifieke sensibiliserings- en begeleidingsstrategie te ontwikkelen voor consulaten opdat ze zo adequaat mogelijk gebruik maken van de weigering tot consulair attest in geval van alarmsignalen voor een gedwongen huwelijk.

Ten slotte wordt, een sensibiliseringscampagne uitgevoerd bij de  lokale polities om de preventie en detectie van dit fenomeen te verbeteren.  

3)De grootste moeilijkheid waar men vandaag mee geconfronteerd wordt is het feit dat de focus op schijnhuwelijken wordt gelegd. De andere moeilijkheid is dat het slachtoffer twijfelt om klacht in te dienen tegen een naaste. Daarenboven mogen we niet vergeten dat dit soort huwelijken voornamelijk jonge volwassenen (minder dan 25 jaar) en minderjarigen treft. 

4)Het Nationale Actieplan (NAP) wordt momenteel geactualiseerd en aangevuld met nieuwe acties, ook in het domein van de gedwongen huwelijken. Zowel het federale niveau als de gemeenschappen en de gewesten, die een fundamentele rol spelen in de problematiek, in het bijzonder via het werk in de scholen zijn erbij betrokken). De doelstelling is om in de eerste elft 2013 over een nieuw actieprogramma te beschikken en het volgende meerjarenplan 2014 voor te bereiden dat zal geïnspireerd zijn op de Conventie van de Raad van Europa ter bestrijding van geweld tegen vrouwen (CAHVIO).