Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 5-4033

van Guido De Padt (Open Vld) d.d. 28 december 2011

aan de staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit, toegevoegd aan de minister van Binnenlandse Zaken, en staatssecretaris voor Staatshervorming, toegevoegd aan de eerste minister

Land- en bosbouwvoertuigen - Verkeersongevallen - Cijfers - Oorzaken - Aantal verkeersovertredingen - Europese wetgeving - Vereenvoudiging

landbouwmachine
landbouwvoertuig
ongeval bij het vervoer
overtreding van het verkeersreglement

Chronologie

28/12/2011 Verzending vraag
19/3/2012 Antwoord

Herindiening van : schriftelijke vraag 5-3075

Vraag nr. 5-4033 d.d. 28 december 2011 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Van 2003 tot 2007 deden zich in ons land op de openbare weg jaarlijks tussen 274 en 290 ongevallen voor met land- en bosbouwvoertuigen. Hierbij vielen 68 doden, 339 zwaargewonden en 1 494 lichtgewonden. Voor de geachte staatssecretaris is " elk verkeersongeval met een landbouwvoertuig er één te veel ". De afgelopen jaren werden daarom heel wat maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid van land- en bosbouwvoertuigen te verbeteren, zoals de introductie van het rijbewijs categorie G en de verplichting om met een escorte op de openbare weg te rijden indien het landbouwvoertuig breder is dan 3,5 meter.

Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen:

1) Hoeveel verkeersongevallen met land- en bosbouwvoertuigen deden er zich in 2008, 2009, 2010 en de eerste helft van 2011 voor? Met welk type weggebruiker kwamen land- en bosbouwvoertuigen voornamelijk in botsing? Hoeveel doden, dodelijk gewonden, doden dertig dagen, ernstig gewonden en lichtgewonden vielen er (met zo mogelijk een uitsplitsing naar het type weggebruiker)?

2) Wat zijn de voornaamste oorzaken van verkeersongevallen met landbouwvoertuigen? In hoeveel procent van de gevallen lag de schuld van het ongeval bij de bestuurder van het land- of bosbouwvoertuig?

3) Hoeveel verkeersovertredingen werden in 2008, 2009, 2010 en de eerste helft van 2011 aan land- en bosbouwvoertuigen uitgeschreven wegens:

a) het overschrijden van de toegelaten maximumsnelheid;

b) het niet bezitten van het rijbewijs categorie G;

c) de afwezigheid van een escorte bij land- en bosbouwvoertuigen die breder zijn dan 3,5 meter?

4) Schaart de geachte staatssecretaris zich achter het advies van de Nederlandse Onderzoeksraad voor veiligheid om land- en bosbouwvoertuigen te onderwerpen aan een periodieke keuring?

5) Kan hij een stand van zaken en het Belgisch standpunt meedelen inzake het voorstel van de Europese Commissie om de EU-wetgeving betreffende land- en bosbouwvoertuigen te vereenvoudigen door vijftig richtlijnen en de daaraan gerelateerde uitvoeringswetgeving van de zevenentwintig Lidstaten te vervangen door slechts vijf verordeningen? Welke gevolgen brengt deze harmonisatie met zich mee voor de Belgische land- en bosbouwvoertuigen?

Antwoord ontvangen op 19 maart 2012 :

Ik heb de eer het geachte Lid het volgende te antwoorden :

1. In 2008 waren er 260 letselongevallen met minstens één landbouwtractor. In 254 van de 260 letselongevallen was een landbouwtractor in de eerste botsing van het ongeval betrokken.

Op die 254 letselongevallen wordt 76 keer melding gemaakt van een ongevalsfactor gerelateerd aan het verkeersgedrag van de bestuurder van de landbouwtractor en 70 keer van een ongevalsfactor gerelateerd aan het verkeersgedrag van de opponent van de landbouwtractor.

In 2009 waren er 267 letselongevallen met minstens één landbouwtractor. In 256 van de 267 letselongevallen was een landbouwtractor in de eerste botsing van het ongeval betrokken.

Op die 256 letselongevallen wordt 67 keer melding gemaakt van een ongevalsfactor gerelateerd aan het verkeersgedrag van de bestuurder van de landbouwtractor en 88 keer van een ongevalsfactor gerelateerd aan het verkeersgedrag van de opponent van de landbouwtractor.

De tabellen hierna geven voor de jaren 2008 en 2009 wat meer gedetailleerde informatie met betrekking tot de specifieke ongevalsfactoren van de letselongevallen waarbij een landbouwtractor in de eerste botsing van het ongeval betrokken was. Er wordt eveneens voor dezelfde jaren een overzicht gegeven van het aantal doden en slachtoffers die te betreuren vielen ten gevolge van ongevallen waarbij minstens 1 landbouwvoertuig betrokken was. De definitieve ongevallencijfers voor de jaren 2010 en 2011 zijn nog niet beschikbaar. (Bron: Federale Overheidsdienst (FOD) Economie AD SEI / Infografie: Belgisch Instituut Voor de Verkeersveiligheid (BIVV)).

Aantal slachtoffers in letselongevallen met minstens één landbouwvoertuig, bij opponenten en inzittenden. 2008-2009

 

2008

2009


 

Occupants Inzittenden

Opposants Opponenten

Total

Totaal

Occupants Inzittenden

Opposants Opponenten

Total

Totaal


Tués sur place Doden ter plaatse

3

10

13

1

12

13


Mortellement blessés

Dodelijk gewonden

0

2

2

0

1

1


Blessés graves Zwaargewonden

12

45

57

5

51

56


Blessés légers Lichtgewonden

49

224

273

47

234

281


Aantal slachtoffers in letselongevallen met minstens één landbouwvoertuig, bij opponenten volgens de aard van de weggebruiker, 2008


Piétons Voetgangers

Cyclistes Fietsers

Cyclo A Bromfietsers A

Cyclo B

Bromfietsers B

Moto <= 400cc

Motorfietsers <= 400cc

Moto > 400cc

Motorfietsers> 400cc

Voitures

Personenwagens

Autobus/autocar

Autobus/autocar

Camionnettes

Lichte vrachtwagens

Camions

Vrachtwagens

Autre / Andere

Total / Totaal

Tués sur place

Doden ter plaatse

0

3

0

1

3

1

2

0

0

0

0

10

Mortellement blessés Dodelijk gewonden

0

1

0

0

0

0

1

0

0

0

0

2

Blessés graves Zwaargewonden

2

7

1

1

2

7

22

0

2

0

0

45

Blessés légers Lichtgewonden

5

18

5

8

2

23

143

5

10

3

2

224

Aantal slachtoffers in letselongevallen met minstens één landbouwvoertuig, bij opponenten volgens de aard van de weggebruiker, 2009

 

Piétons Voetgangers

Cyclistes

Fietsers

Cyclo A Bromfietsers A

Cyclo B

Bromfietsers B

Moto <= 400cc

Motorfietsers <= 400cc

Moto > 400cc

Motorfietsers> 400cc

Voitures Voitures

Personenwagens

Minibus

Minibus

Autobus/autocar

Autobus/autocar

Camionnettes

Lichte vrachtwagens

Camions

Vrachtwagens

Autre / Andere

Onbekend / Inconnu

Total / Totaal

Tués sur place Doden ter plaatse

0

4

0

0

1

3

4

0

0

0

0

0

0

12

Mortellement blessés Dodelijk gewonden

0

0

0

1

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1

Blessés graves Zwaargewonden

1

8

1

0

2

3

29

1

0

3

1

1

0

51

Blessés légers Lichtgewonden

3

15

3

5

2

7

169

9

1

13

2

0

1

231

2. Ik verwijs hiervoor naar de tabellen betreffende de ongevalsfactoren hieronder.

Bij de interpretatie van deze statistieken moet echter steeds rekening gehouden worden met de tekortkomingen van de ongevallendatabank. Vaststellende agenten hebben de mogelijkheid om op het verkeersongevallenformulier melding te maken van enkele gedragsfactoren die een rol kunnen hebben gespeeld in het ontstaan van het letselongeval.

Aantal ongevalsfactoren toegeschreven aan inzittenden van landbouwvoertuigen en aan hen opponenten in letselongevallen met minstens één landbouwvoertuig. 2008-2009


Occupants tracteurs agricoles /

Inzittenden landbouw­voertuig

Occupants tracteurs agricoles / Inzittenden landbouw­voertuig

Opposants / Opponenten

Opposants / Opponenten


2008

2009

2008

2009

Franchit le feu rouge

Rijdt door een rood licht

0

2

0

0

Non respect de la priorité

Verleent geen voorrang

35

23

12

8

Frachit la ligne blanche continue

Overschrijdt een doorlopende witte streep

0

0

2

0

Dépassement fautif

Haalt verkeerd in

0

0

2

12

Effectue in extremis une manœuvre d'évitement (obstacle subit)

Voert uitwijkingsmanoeuvre uit (onverwachte hindernis)

9

5

10

10

Place non réglementaire sur la chaussée

Niet reglementaire plaats op de rijbaan

6

10

5

11

Perte de controle du véhicule

Controleverlies over stuur

21

15

21

18

Non respect de la distance entre usagers

Houdt geen afstand tussen weggebruikers

5

9

10

17

Chute

Val

1

3

8

13

Total / Totaal

76

67

70

88

Voor agenten ter plaatse is het echter vaak onmogelijk om de ongevalsfactoren ter plaatse te achterhalen. Daarom doen zij in het verkeersongevallenformulier meestal geen melding van ongevalsfactoren, met als gevolg dat de ongevallendatabank weinig informatie bezit over ongevalsfactoren. Voor het in kaart brengen van de ongevalsfactoren is kwalitatief onderzoek op basis van processen-verbaal en verslagen van experts en onderzoekers die ter plaatse zijn geweest, vereist. Dergelijk onderzoek met betrekking tot landbouwvoertuigen werd nog niet uitgevoerd.

Rekening houdende met het voorgaande kan uit de tabellen betreffende de ongevalsfactoren slechts met de grootste voorzichtigheid worden afgeleid dat bij de bestuurders van een landbouwvoertuig voornamelijk het niet verlenen van voorrang de belangrijkste ongevalsfactor is, terwijl dit bij de andere in het ongeval betrokken partij het controleverlies over het stuur is.

3. a) Overschrijden toegelaten maximumsnelheid.

Année
Jaar

# infractions

# inbreuken

2008

81

2009

71

2010

86

Bron : Centrex Wegverkeer

b) Het niet bezitten van een rijbewijs categorie G.

Année
Jaar

# infractions

# inbreuken

2008

119

2009

140

2010

179

Bron : Centrex Wegverkeer

c) De afwezigheid van een escorte bij land- en bosbouwvoertuigen die breder zijn dan 3,5 meter.

Année
Jaar

# infractions

# inbreuken

2008

2

2009

4

2010

1

Bron : Centrex Wegverkeer

4. De richtlijn 2010/48/EU van de commissie betreffende de technische controle van motorvoertuigen en aanhangwagens voorziet niet in een periodieke keuring van voertuigen met een maximale snelheid van ten hoogste 40 km/u. Op dit ogenblik zie ik geen reden om daarvan af te wijken.

5) De Europese Commissie werkt momenteel aan een nieuwe Europese verordening ter vervanging van Richtlijn 2003/37/EG die reeds een geharmoniseerd kader aanreikte voor de goedkeuring van alle nieuwe types van landbouwtrekkers vanaf 1 juli 2005, alsook voor alle nieuwe types van land- en bosbouwtrekkers vanaf 1 juli 2009.

Deze nieuwe verordening moet ook rekening houden met de landbouwaanhangwagens evenals met de getrokken werktuigen, maar facultatief op vraag van de constructeur.

Terzelfder tijd maakt men van de gelegenheid gebruik om met deze verordening een reeks deelrichtlijnen (verlichting, veiligheid van de gebruiker, enz.) te vervangen door de ECE-verordeningen van Genève met het oog op de harmonisatie van de regelgeving.

Overigens is het geheel van de voorschriften van deze ECE-verordeningen nog niet opgesteld zodat het vooralsnog onmogelijk is hierover meer verduidelijkingen te geven.

Voor wat betreft de harmonisatie van de verordeningen is de Federale Overheidsdienst (FOD) Mobiliteit en Vervoer ervoor gewonnen de homologatie en het in verkeer brengen van voertuigen tussen de landen te vergemakkelijken..