BELGISCHE SENAAT
________
Zitting 2011-2012
________
28 december 2011
________
SENAAT Schriftelijke vraag nr. 5-3961

de Guido De Padt (Open Vld)

aan de minister van Overheidsbedrijven, Wetenschapsbeleid en Ontwikkelingssamenwerking, belast met Grote Steden
________
Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen - Rolstoelgebruikers - Aangepaste dienstverlening - 24 uur termijn - Trappenklimmer
________
Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen
reizigersvervoer
faciliteiten voor gehandicapten
________
28/12/2011 Verzending vraag
9/10/2012 Antwoord
________
Herindiening van : schriftelijke vraag 5-2851
________
SENAAT Schriftelijke vraag nr. 5-3961 d.d. 28 december 2011 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Personen met beperkte mobiliteit met een niet-plooibare rolstoel of elektrische rolstoel kunnen volgens de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) genieten van een aangepaste dienstverlening, zeven dagen op zeven, van de eerste tot de laatste trein, in honderdveertien stations eveneens in andere Belgische stations in functie van de beschikbaarheid van het personeel. Om van deze aangepaste dienstverlening te genieten, is het wel noodzakelijk dat de NMBS minstens 24 uur voor het vertrek op de hoogte wordt gebracht.

Gehandicaptenverenigingen vragen zich af waarom 24 uur op voorhand het vertrek- of aankomststation moet worden verwittigd om eventuele hulp te krijgen voor de toegang tot de treinstellen. In Nederland is het maar 3 uur. Ook in andere Europese landen zou dit efficiŽnter gebeuren. In grote stations zou het mogelijk moeten zijn om die regeling in tijd aan te passen.

De NMBS stelt alles in het werk om de toegankelijkheid in hun treinen en stations permanent te verbeteren. Op lange termijn wenst de NMBS dat personen met een beperkte mobiliteit de trein kunnen nemen zonder daarbij externe hulp nodig te hebben. In afwachting tot de realisatie van die werken en nodige inrichtingen biedt de NMBS een alternatieve oplossing aan, de trappenklimmer die aan personen met een rolstoel toelaat om de trap op en af te gaan. Het assistentiepersoneel helpt daarbij.

In dit kader graag een antwoord op volgende vragen:

1) Beschikt de geachte minister over cijfergegevens, opgesplitst per gewest en station, betreffende het aantal keer dat in de periode 2008 tot en met de eerste helft van 2011 van de aangepaste dienstverlening voor personen met een beperkte mobiliteit gebruik werd gemaakt?

2) Deelt zij de kritiek van de gehandicapten verenigingen dat die 24 uur wel erg lang is? Kan zij haar antwoord motiveren? Overweegt zij eventueel deze regeling kritisch te herbekijken? Welke aanpassingen acht zij mogelijk?

3) Kan zij meedelen in hoeveel stations in ons land de trappenklimmer wordt gebruikt en hoe vaak? Hoe werd dit project geŽvalueerd?

4) Tegen wanneer denkt zij de doelstelling te halen dat personen met een beperkte mobiliteit de trein kunnen nemen zonder extra hulp? Welke inspanning zijn daarvoor nodig en wanneer zullen die worden uitgevoerd? Zijn daarvoor al de nodige budgetten voorzien? Welke inspanningen werden op dit vlak in dezelfde referentieperiode als in vraag 1 al genomen?

Antwoord ontvangen op 9 oktober 2012 :

1.   Het aantal keer dat assistentie werd verleend per station is beschikbaar sinds juli 2009 : 

 

Juli-December 2009

Januari-December 2010

Januari – December 2011

Antwerpen

8 408

15 146

11 830

Arlon

710

1 290

1 262

Brugge

8 993

16 005

11 745

Brussel Zuid

4 136

9 539

8 924

Brussel Noord

4 939

9 768

7 559

Charleroi

1 344

3 013

3 039

Kortrijk

2 408

4 867

4 088

Denderleeuw

3 704

7 222

4 785

Gent

7 071

12 914

10 336

Hasselt

2 472

4 154

2 666

Liège

1 927

3 845

2 950

Leuven

5 430

10 589

7 225

Mons

1 131

2 335

1 968

Namur

1 638

3 369

3 007

Totaal

54 311

104 056

81 384

Bovenstaande statistieken houden alleen rekening met de in het systeem van Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) Mobility geregistreerde assistentieverzoeken.  

Er zijn immers zowat 6 000 maandelijkse assistentieverleningen “in real time” die niet in het systeem NMBS Mobility zijn opgenomen omdat de klanten zich rechtstreeks in het station aanmelden zonder assistentie te hebben gereserveerd.  

2.   en 4. De NMBS-Groep werkt aan een betere toegankelijkheid van haar stations, perrons en treinen. Op lange termijn is het de bedoeling dat personen met beperkte mobiliteit de trein kunnen gebruiken met zo weinig mogelijk hulp van buitenaf. Dit impliceert een totale toegankelijkheid van de infrastructuur en het rollend materieel. Er werden en worden heel wat inspanningen geleverd, maar een dergelijke doelstelling kan niet van vandaag op morgen bereikt worden. Al het nieuwe materieel zal ontworpen worden om de mobiliteit van PBM's te vergemakkelijken.  

In afwachting van deze volledige toegankelijkheid werd een assistentie-systeem ingevoerd voor personen met beperkte mobiliteit om zo de infrastructuurproblemen in stations en op de perrons op te lossen. Momenteel zijn er 114 stations met assistentie voor PBM's met of zonder rolstoel. Daarnaast werken er 17 stations samen met taximaatschappijen die afgestemd zijn op het vervoer van personen met een rolstoel van een station zonder dienstverlening naar een station met dienstverlening.

Ook voor PBM's zonder rolstoel of met plooirolstoel die geen laadbrug of lift nodig hebben, probeert het stationspersoneel altijd in te gaan op elk assistentieverzoek. 

NMBS Mobility boog zich over een pakket in te voeren maatregelen voor personen met beperkte mobiliteit. Een van de bestudeerde punten had betrekking op een eventuele versoepeling van de reserveringstermijn voor assistentie, die momenteel 24 u bedraagt. Uit allerlei interne onderzoeken en studies bleek dat het momenteel niet mogelijk is om de termijn van 24 uur te versoepelen.  

Om de reserveringstermijn in te korten, zou het beschikbare personeel geconcentreerd moeten worden over een beperkt aantal stations. Daardoor zou er niet voldoende personeel meer zijn om assistentie te verstrekken in alle stations (vertrek-, aansluitings- en bestemmingsstations). Deze maatregel druist in tegen de wil van NMBS Mobility om enerzijds het huidige aantal stations met assistentie voor PBM's te behouden en op te voeren en om anderzijds deze dienstverlening uit te breiden naar de internationale treinen.  

Bovendien passen de buurlanden conform de Europese Verordening 1371/2007 een termijn van 48 uur toe die voor grensoverschrijdend verkeer volledig incompatibel zou zijn met een inkorting van deze termijn.  

Wanneer de persoon met beperkte mobiliteit niet in staat is zijn assistentie 24 uur op voorhand te reserveren, doet NMBS Mobility haar best om hem in de mate van het mogelijke hulp te bieden zodat hij in de best mogelijke omstandigheden kan reizen, maar  een onmiddellijke hulpservice die aangepast is aan de specifieke noden van de klant, kan niet worden gegarandeerd.  

In de huidige context is het reserveren van assistentie dus een maatregel in uitdoving om personen met verminderde mobiliteit een dienstverlening te waarborgen die aangepast is aan hun behoeften. 

NMBS Mobility wil in geen geval een verplichte of discriminerende maatregel opleggen. Het is de bedoeling om personen met beperkte mobiliteit een veilige kwaliteitsdienstverlening te bieden in het vertrekstation, het eventuele aansluitingsstation en het aankomststation.  

Dit alles werd uitgelegd in een brief die in juni 2011 officieel verzonden werd naar de NHRG.  

3.   In afwachting van de voltooiïng van de werken en de nodige inrichtingen biedt de NMBS een alternatieve oplossing: de trappenklimmer. Na een sluitende proefperiode zullen de mobiele assistentieteams uitgerust worden met een trappenklimmer. 

De trappenklimmer laat aan personen met een rolstoel toe om de trap op en af te gaan.  

Dit toestel biedt een veilige en praktische oplossing om de trap te gebruiken met een rolstoel. Het kan zowel binnen als buiten gebruikt worden. Het is bijzonder robuust en stabiel, comfortabel en uiterst veilig en voorzien van een veiligheidsgordel en een in de hoogte verstelbare hoofdsteun. 

Momenteel wordt tot november een trappenklimmer getest in het station Waregem en in de loop van 2012 zullen er 23 worden geleverd.