5-137 | 5-137 |
Mevrouw Nele Lijnen (Open Vld). - Uit recent onderzoek van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) blijkt dat uitstrijkjes die door vrouwen zelf worden gemaakt, even effectief zijn voor de detectie van baarmoederhalskanker als uitstrijkjes die een arts maakt. Eerder bleek al dat huisartsen nog slechts 8% van de uitstrijkjes maken. Daarnaast blijkt, enerzijds, dat vrouwen die een uitstrijkje laten maken, dat te vaak doen, maar, anderzijds, dat een grote groep vrouwen nooit een uitstrijkje laat maken. Nochtans is baarmoederhalskanker wereldwijd de derde vaakst voorkomende kanker. Door vrouwen zelf een uitstrijkje te laten maken kan de dekkingsgraad verhogen en zo kan baarmoederhalskanker vaker vroegtijdig worden opgespoord.
Wat is het standpunt van de minister omtrent de bevindingen van het onderzoek? Is ze van mening dat door vrouwen zelf een uitstrijkje te laten maken de dekkingsgraad kan verhogen? Is ze bereid maatregelen te nemen om dat in ons land mogelijk te maken? Wat is de huidige dekkingsgraad in België? Hoe verhoudt die zich tot die in onze buurlanden?
Mevrouw Laurette Onkelinx, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Beliris en de Federale Culturele Instellingen. - Internationaal bestaat er een consensus over het vroegtijdig opsporen van baarmoederhalskanker. Vrouwen tussen 25 en 64 wordt aangeraden om de drie jaar een uitstrijkje te laten maken. Nu stelt men vast dat een belangrijke groep vrouwen niet aan de programma's van vroegtijdige detectie deelneemt, terwijl een andere groep te frequent uitstrijkjes laten maken.
De studie van het WIV is een meta-analyse, waarin de resultaten van 36 relevante studies worden gebundeld. De studie brengt verschillende elementen aan die belangrijk zijn voor baarmoederhalsscreening: de wijze waarop het uitstrijkje wordt gemaakt - door een arts of door de vrouw zelf -, het testen op het humaan papillomavirus (HPV) en oorzakelijk agens of alleen een cytologisch onderzoek en testen op het type HPV.
Uit de resultaten van de studie blijkt dat als vrouwen zelf een uitstrijkje maken, de gebruikte tests vaak minder gevoelig zijn dan wanneer het uitstrijkje door een arts wordt gemaakt. Dat betekent dat deze test niet alle afwijkingen detecteert in vergelijking met meer gespecialiseerde onderzoeken. Sommige zelftests zijn ook minder specifiek, waardoor vrouwen die geen echte letsels hebben toch een positieve testuitslag ontvangen. Er zijn evenwel HPV-tests, zoals de PCR-test, die even gevoelig zijn bij een zelftest als bij een arts.
De zelftest die in verschillende landen werd bestudeerd, toont variabele resultaten en de resultaten van de proefstudies zijn niet altijd representatief voor het land. De resultaten hangen dus af van de context. Men kan de zelftest organiseren voor de vrouwen die niet aan de georganiseerde screening deelnemen, waardoor de deelneming zou kunnen stijgen.
Het is niet omdat een vrouw zelf een uitstrijkje maakt dat ze geen begeleiding krijgt van haar arts. In sommige proefstudies geeft de arts de kit mee aan de vrouw en stuurt zij de kit op naar het laboratorium.
Op het moment loopt er een studie bij het KCE over de rol van HPV-DNA-tests bij de opsporing van baarmoederhalskanker. Het WIV participeert aan deze studie. Na de publicatie van het verslag van het KCE is het raadzaam om bij de Hoge Gezondheidsraad bijkomend advies in te winnen over de verschillende tests. Ik wijs er wel op dat het screeningsbeleid een bevoegdheid van de gemeenschappen en gewesten.
Uit het recentste rapport van de OESO, Health at a Glance van 2013, blijkt dat de gemiddelde dekkingsgraad voor de OESO-landen 59,6% bedraagt. Voor België bedraagt de dekkingsgraad 63,2%. In de ons omliggende landen varieert de dekkingsgraad tussen 66% en 78%: Nederland 66,1%, Frankrijk 71,1%, Duitsland 78,7%. De hoogste dekkingsgraad - 85% - wordt bereikt in de Verenigde Staten.
Mevrouw Nele Lijnen (Open Vld). - Ik dank de minister voor dit interessante antwoord. Het zou misschien goed zijn als we in België ook een proefproject starten om na te gaan welke relevante cijfers dit zou opleveren. De Nederlandse minister van Volksgezondheid heeft voorgesteld om vanaf 2015 alleen nog met HPV-tests te werken omdat ze veel accurater informatie zouden opleveren. Het zou interessant zijn mocht België hetzelfde doen.