5-1483/1

5-1483/1

Belgische Senaat

ZITTING 2011-2012

14 FEBRUARI 2012


Voorstel van resolutie over de situatie in Syrië

(Ingediend door de heer Karl Vanlouwe c.s.)


TOELICHTING


De volksopstand in Syrië, die eind januari begon in het zuidelijke Daraa, heeft zich over het gehele land verspreid. Naar schatting zijn reeds 5 500 burgerslachtoffers gevallen bij de onderdrukking van het straatprotest. Net als het volksprotest in de andere landen waar de Arabische Lente de mensen op straat heeft doen komen is de oorzaak van het ongenoegen de corruptie van de regering en de noodtoestand die sinds 1963 van kracht is in het kader van de permanente staat van oorlog met Israël. Dat geeft de politie en de verschillende geheime diensten de mogelijkheid mensen arbitrair op te pakken en voor een militair tribunaal van de staatsveiligheid te brengen. Politieke partijen, uitgezonderd de regerende Ba'athpartij zijn bij wet verboden.

De Ba'athpartij is reeds achtenveertig jaar aan het bewind. De huidige president Bashar al-Assad, die in 2000 zijn overleden vader opvolgde, werd beschouwd als een hervormingsgezinde leider die de politiestaat wilde afbouwen. Hij wordt echter tegengewerkt door de oude garde van het regime.

Het regime probeerde de oppositie aanvankelijk te sussen met enkele toegevingen zoals het verkorten van de verplichte legerdienst, het vrijlaten van politieke gevangenen, de belofte om meer persvrijheid toe te staan en de opheffing van de noodwet van 1963. Maar het optreden van politie en leger getuigt van een onaanvaardbaar gewelddadige onderdrukking van het democratische volksprotest. Intussen is de situatie in Syrië alleen maar verergerd en heeft het straatprotest zich tot in de hoofdstad Damascus verspreid. Meer dan 30 000 burgers zijn het land ontvlucht naar de buurlanden, voornamelijk Turkije, en creëren hierdoor een humanitaire ramp.

De situatie in Syrië is explosief : naar verluidt zouden 40 000 soldaten gedeserteerd zijn uit het regeringsleger uit onvrede met de extreem gewelddadige optreden tegen vreedzame protestanten. Velen hebben zich aangesloten bij het Vrije Syrische Leger, dat het leger van al-Assad in de steden bestrijdt.

Een internationaal initiatief tegen Syrië werd in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties herhaaldelijk tegengehouden door een Russisch en Chinees veto. Iran steunt de Syrische bewindhebbers in hun claim dat de opstand door het westen gefinancierd wordt.

Ondertussen is Syrië alle steun van de Arabische landen kwijt, zo bewijst de schorsing van Syrië door de Arabische Liga en het afbreken van hun observatiemissie ter plaatse die verstoord werd door talrijke gewelddadigheden.

Karl VANLOUWE.
Bert ANCIAUX.
Piet DE BRUYN.
Patrick DE GROOTE.

VOORSTEL VAN RESOLUTIE


De Senaat,

A. verwijzend naar de Syrische presidentiële verklaring van 3 augustus 2011;

B. verwijzend naar resolutie A/Res/66/176 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 19 december 2011, evenals de resoluties van de VN-Mensenrechtenraad S/16-1 end S/18-1;

C. verwijzend naar het uitblijven van een beslissing van de VN-Veiligheidsraad door het gebruik van het vetorecht van twee permanente leden van de Veiligheidsraad;

D. verwijzend naar het initiatief van de Arabische Liga in hun verklaring van 22 januari 2012;

E. zijn ernstige bezorgdheid uitend over de verslechtering van de situatie in Syrië en zijn bijzondere bezorgdheid uitend over de dood van duizenden mensen en roept op tot een onmiddellijk einde van het geweld;

F. die het Actieplan van de Arabische Liga van 2 november 2011 en de bijhorende beslissingen verwelkomt, inclusief de beslissing van 22 januari 2012, en steunt de volle implementatie met het doel op een vredevolle oplossing van de crisis;

G. die kennis heeft genomen van de inzet van de observatiemissie van de Arabische Liga, net als van de verlenging en uitbreiding van de missie met één maand, dringt aan bij de Syrische autoriteiten om ten volle samen te werken met de missie door alle voorwaarden van het Protocol van 19 december 2011 en het Actieplan van 2 november 2011 te implementeren, en de Syrische autoriteiten te herinneren aan hun verantwoordelijkheid om de observatoren te beschermen;

H. die het belang benadrukt van gevrijwaarde en vrijwillige terugkeer naar hun huizen van vluchtelingen die gevlucht zijn voor het geweld, met inbegrip van de Syriërs die naar buurlanden gevlucht zijn;

I. die zijn bezorgdheid uit over de voortgezette wapenleveringen naar Syrië die bijdragen tot bestendiging van het geweld en die de internationale gemeenschap oproept tot het nemen van de nodige maatregelen om de invoer van wapens naar Syrië tegen te houden;

J. wijzend op het grote belang van stabiliteit in Syrië als element van stabiliteit in de regio;

K. die het sterk engagement inzake de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Syrië bevestigt en de nood om de huidige crisis in Syrië vreedzaam op te lossen onderstreept;

L. verwijzend naar de beslissing van de minister van Buitenlandse Zaken om de Belgische ambassadeur te Damascus terug te roepen voor overleg,

I. Vraagt de regering :

1. het voortgezette geweld en grove schendingen van de mensenrechten en fundamentele vrijheden door de Syrische autoriteiten te veroordelen, zoals het gebruik van geweld tegen burgers, willekeurige executies, moorden en vervolgingen van manifestanten en leden van de media, willekeurige detentie, gedwongen verdwijningen, inmenging in de toegang tot medische behandeling, foltering, seksueel geweld, en mishandeling, ook van kinderen;

2. te eisen dat de Syrische regering onmiddellijk stopt met de schending van alle mensenrechten en aanvallen tegen zij die hun recht op meningsuiting, vreedzame bijeenkomst en vergadering uitoefenen, en overgaan tot het beschermen van de bevolking en ten volle voldoen aan haar verplichtingen van het toepasselijk internationaal recht en de resoluties S-16/1, S-17/1 en S-18/1 van de VN-Mensenrechtenraad en resolutie A/RES/66/176 van de algemene Vergadering van de VN;

3. te eisen dat alle partijen in Syrië, inclusief gewapende milities, onmiddellijk de wapens neerleggen en zich onthouden van wraakacties en aanvallen op staatsinstellingen, ongeacht waar ze vandaan komen, overeenkomstig het voorstel van de Arabische Liga;

4. er aan te herinneren dat zij die verantwoordelijk zijn voor de schendingen van de mensenrechten, met inbegrip van gewelddaden, hiervoor verantwoording moeten afleggen;

Implementatie van de beslissingen van Arabische Liga

5. te eisen dat de Syrische regering, in overeenstemming met het Actieplan van de Arabische Liga van 2 november 2011 en haar beslissing van 22 januari 2012 onmiddellijk :

a. alle geweld staakt en de bevolking beschermt;

b. alle naar aanleiding van de recente incidenten willekeurig gearresteerde en vastgehouden personen vrijlaat;

c. alle Syrische militaire troepen en veiligheidstroepen terugtrekt uit de steden en dorpen, en hen terugstuurt naar hun oorspronkelijke basissen;

d. de vrijheid van vreedzame manifestaties vrijwaart;

e. volle en onbeperkte toegang en beweging toelaat voor alle relevante vertegenwoordigers van de Arabische en internationale media in alle delen van Syrië om de waarheid en de situatie ter plaatse te ontdekken en de incidenten te monitoren;

f. volledige en onbeperkte toegang verleent aan de observatiemissie van de Arabische Liga;

Politiek stappenplan

6. op te roepen om een inclusief door Syrië geleid politiek proces door te voeren in een klimaat dat vrij is van geweld, angst, intimidatie en extremisme en erop gericht gericht is om de legitieme aspiraties en bezorgdheden van het Syrische volk aan te pakken en andere Staten op te roepen om samen te werken met de Syrische oppositie en alle afdelingen van de Syrische maatschappij om bij te dragen tot dit proces;

7. ten volle steun te verlenen aan het initiatief van de Arabische Liga dat op 22 januari 2012 werd voorgesteld om de politieke transitie te vergemakkelijken naar een democratisch, pluralistisch politiek systeem, waarbij alle burgers gelijk zijn ongeacht hun politieke affiliaties of etnische oorsprong of geloof, inclusief door een serieuze politieke dialoog op te starten door de Syrische regering en het hele spectrum van de Syrische oppositie onder auspiciën van de Arabische Liga, in overeenstemming met het tijdschema dat uitgezet werd door de Arabische Liga, en dat gericht is op :

a. de vorming van een regering van nationale eenheid;

b. het overdragen van de volledige autoriteit van de president van Syrië naar de vice-president om ten volle samen te kunnen werken met de regering van nationale eenheid om deze de bevoegdheid te geven om de verplichtingen in de transitieperiode uit te oefenen;

c. het houden van transparante en vrije verkiezingen onder Arabische en internationale supervisie;

8. de Arabische Liga aan te moedigen om verder te werken in samenspraak met alle Syrische betrokkenen;

Observatiemissie

9. de Syrische autoriteiten op te roepen om ten volle mee te werken met de observatiemissie van de Arabische Liga, in overeenstemming met het Protocol van 19 december 2011 van de Arabische Liga, inclusief de volle en ongehinderde toegang en vrijheid van beweging voor de waarnemers, het vergemakkelijken van de toegang van technische apparatuur die nodig is voor de missie, het garanderen van het recht van de missie om interviews af te nemen, openlijk of privé, van elk individu waarbij deze persoon de garantie krijgt niet gestraft, gestoord, of gewroken te worden;

10. er de noodzaak van te benadrukken dat alle noodzakelijke steun en bijstand wordt verleend aan de missie;

Internationale steun en medewerking

11. te eisen dat de Syrische autoriteiten ten volle meewerken met de Hoge Commissaris voor Mensenrechten van de VN en met de door de VN-Mensenrechtenraad gezonden onderzoekscommissie, inclusief door het verlenen van volledige en ongehinderde toegang tot hetland;

12. de Syrische autoriteiten op te roepen om volledige en ongehinderde toegang te verlenen tot humanitair personeel om de tijdige levering van humanitaire hulp aan mensen in nood te garanderen;

13. de inspanningen te verwelkomen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties om in steun te voorzien voor de Arabische Liga, waaronder haar observatiemissie, om een vreedzame oplossing te bieden tot de Syrische crisis;

14. kennis te nemen van de maatregelen die de Arabische Liga op 27 november 2011 genomen heeft jegens de Syrische autoriteiten en alle staten aan te moedigen op gelijkaardige maatregelen te nemen en ten volle mee te werken met de Arabische Liga in de implementatie van die maatregelen;

II. Vraagt de regering de Raad van de Europese Unie (EU) en de Europese Commissie te verzoeken :

1. druk te blijven uitoefenen op de Syrische autoriteiten om het geweld te stoppen;

2. de partners in de VN-veiligheidsraad, meer bepaald de permanente leden, ertoe te bewegen hun verzet tegen een VN-resolutie die het geweld in Syrië afkeurt op te geven.

8 februari 2012.

Karl VANLOUWE.
Bert ANCIAUX.
Piet DE BRUYN.
Patrick DE GROOTE.