Belgische Senaat

ZITTING 2011-2012

18 NOVEMBER 2011

Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 24 januari 1977 betreffende de bescherming van de gezondheid van de verbruikers op het stuk van de voedingsmiddelen en andere producten met het oog op het beperken van de reclame voor alcohol en alcoholhoudende dranken

(Ingediend door mevrouw Dominique Tilmans c.s.)

TOELICHTING

Reclame voor alcohol en voor alcoholhoudende dranken wordt momenteel niet bij wet geregeld. De wet van 24 januari 1977 betreffende de bescherming van de gezondheid van de verbruikers op het stuk van de voedingsmiddelen en andere producten machtigt de Koning echter wel om reclame voor alcohol en voor alcoholhoudende dranken te reglementeren en te verbieden indien de volksgezondheid dat vereist.

De sector heeft het initiatief genomen zich ter zake te voorzien van een beroepsethiek. Hoewel een groot deel van de bevolking alcoholhoudende dranken op verantwoorde wijze consumeert, is het immers raadzaam ervoor te zorgen dat elke onredelijke consumptie van alcoholhoudende dranken met mogelijk negatieve gevolgen voor de gezondheid, voorkomen wordt.

De reclame waarvan de ondernemingen van de sector gebruik maken moet hun weliswaar de gelegenheid bieden zich op de markt bekend te maken en informatie over hun producten te geven, maar dat hulpmiddel moet op verantwoordelijke wijze worden gebruikt. De sector heeft daarom het initiatief genomen via zelfregulering te voorzien in een beperking van de reclame. Op die manier zag op 12 mei 2005 een convenant inzake gedrag en reclame met betrekking tot alcoholhoudende dranken het daglicht.

Die convenant geldt voor alle producten met een alcoholgehalte van meer dan 1,2 % per volume. Hij zet een aantal bakens uit.

Zo mag reclame geen doelstellingen nastreven die schadelijk zijn voor de gezondheid van de consument, zoals aanzetten tot onverantwoorde, overmatige of onwettige consumptie. De convenant bevat tevens belangrijke bepalingen ter bescherming van minderjarigen.

Reclame mag niet op hen gericht zijn, noch gebruik maken van middelen die specifiek op die bevolkingscategorie gericht zijn. Bovendien bevat de convenant een aantal principes die de reclame in acht moet nemen wanneer ze over werk, verkeersveiligheid of sport gaat. Het alcoholgehalte van de alcoholhoudende drank die in de reclame bedoeld wordt, moet nauwkeurig worden vermeld. Er zijn ten slotte bepalingen waaraan reclame in de media, waaronder televisie, moet voldoen.

Er wordt ook een klachtenprocedure georganiseerd bij de Jury voor eerlijke praktijken inzake reclame.

De aandacht moet worden gevestigd op dit zelfreguleringsinitiatief van de sector, dat strekt om een verantwoordelijke houding met eerbied voor de gezondheid van onze medeburgers, te bevorderen. Zo dienen deze regels voor goed gedrag voor iedereen afdwingbaar te worden, zodat ze beter in acht worden genomen, maar ook om de gelijkheid onder alle betrokken sectoren te waarborgen. De wetgever heeft dat goed begrepen. Om die reden werd de wet van 24 januari 1977 betreffende de bescherming van de gezondheid van de verbruikers op het stuk van de voedingsmiddelen en andere producten aangevuld om de Koning de kans te geven om de overeenkomsten goed te keuren die werden gesloten tussen de verenigingen van de sector met als doel verantwoordelijke consumptie van alcoholhoudende dranken aan te moedigen. Het gaat onder andere over de convenant die in 2005 werd ondertekend. Die erkenning moet het mogelijk maken die bepalingen op te leggen aan alle betrokken actoren en de controle erop door de overheid te verzekeren.

We moeten echter vaststellen dat die overeenkomsten tot op heden nog steeds niet geïnstitutionaliseerd zijn. Dit wetsvoorstel zet daarom een bijkomende stap, door reclame voor alcohol toe te staan, maar dan alleen met inachtneming van de overeenkomsten, die absoluut moeten worden geïnstitutionaliseerd.

Het wetsvoorstel strekt dus om onze regering het signaal te geven dat ze de overeenkomsten van de sector zo snel mogelijk moet institutionaliseren. Uiteraard maakt de in 2005 ondertekende convenant daar deel van uit.

Om de actoren van de sector die deze gedragsregels eerbiedigen door verantwoordelijke reclame te maken die rekening houdt met de volksgezondheid niet in moeilijkheden te brengen, zal dit wetsvoorstel in werking treden zodra die overeenkomsten geïnstitutionaliseerd zijn.

Het wetsvoorstel legt ten slotte een bijkomende sanctie op door te voorzien in een uitdrukkelijk reclameverbod dat door de rechter wordt uitgesproken wanneer de reclame niet voldoet aan de overeenkomsten gesloten op grond van artikel 7bis van de vermelde wet van 24 januari 1977.

WETSVOORSTEL

Artikel 1 

Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

Art. 2

Artikel 7, § 2, van de wet van 24 januari 1977 betreffende de bescherming van de gezondheid van de verbruikers op het stuk van de voedingsmiddelen en andere producten wordt vervangen als volgt :

« § 2. Reclame voor alcohol en alcoholhoudende dranken is toegestaan op voorwaarde dat de bepalingen van de overeenkomsten die zijn gesloten krachtens artikel 7bis in acht worden genomen. »

Art. 3

In artikel 15, § 2, van dezelfde wet worden de volgende wijzigingen aangebracht :

A. in het 2º, gewijzigd bij de wet van 10 december 1997, worden de woorden « en paragraaf 2 in verband met de reclame voor alcohol en alcoholische dranken » opgeheven.

B. deze paragraaf wordt aangevuld met een 3º, luidende :

« 3º Hij die de krachtens artikel 7, § 2, vastgestelde bepalingen overtreedt; de rechter legt de overtreder bovendien een verbod op van alle reclame voor alcohol en alcoholhoudende dranken voor de periode die hij bepaalt; deze bepaling is niet van toepassing op de uitgevers, drukkers en in het algemeen op alle personen die bij de verspreiding van reclame betrokken zijn, indien zij de naam vermelden van de in België gevestigde persoon die er de auteur van is of die het initiatief tot het verspreiden ervan genomen heeft. »

Art. 4

In dezelfde wet wordt een artikel 15/1 ingevoegd, luidende :

« Art. 15/1. — De Koning bepaalt welk bestuur ermee belast wordt de informatie over de overeenkomsten die krachtens artikel 7bis van toepassing zijn, ter beschikking te stellen van het publiek, alsook de nadere bepalingen inzake die terbeschikkingstelling. »

Art. 5

Deze wet treedt in werking op de dag waarop de eerste overeenkomst bedoeld in artikel 7bis van de wet van 24 januari 1977 betreffende de bescherming van de gezondheid van de verbruikers op het stuk van de voedingsmiddelen en andere producten in het Belgisch Staatsblad bekend wordt gemaakt.

12 oktober 2011.