3-1630/1 | 3-1630/1 |
22 MAART 2006
1. Inleiding
Op 16 januari 2004 kondigden de toenmalige federale minister van Economie en Buitenlandse Handel, Fientje Moerman en haar collega, de toenmalige minister voor Dierenwelzijn aan dat er een nationaal import- en handelsverbod op honden-, katten- en zeehondenbont zou komen. Tegelijkertijd kondigden de ministers aan dat ze gingen overgaan tot een verplichte etikettering van de producten die zijn vervaardigd uit bontsoorten. Minister Moerman gaf aan dat de Europese Unie de handel in zeehondenbont niet kan verbieden, maar de afzonderlijke lidstaten wel.
Het verbod op zeehondenbont werd reeds eerder bepleit door de dierenrechtenorganisatie Gaia alsook door kamerlid Magda De Meyer en senator Jean-Marie Dedecker. Deze laatste waren zeer aangedaan door de slachting van de weerloze zeehondjes van twee weken oud in de Canadese Golf van Saint-Lawrence, waar in 2004 meer dan 350 000 zeehondjes worden doodgeknuppeld en ter plekke gevild.
Om deel te nemen aan deze robbenjacht volstaat het vijf dollar te betalen en je krijgt een vergunning. Een opleiding is er niet. Met een soort houweel haalt men uit naar de fronteel van de rob, waardoor deze wordt verbrijzeld. Vervolgens draait men de rob op de rug en haalt men met een mes de huid open van onder de kin tot helemaal beneden. Dikwijls leeft het zeehondje nog en wordt het dus levend gevild. In principe zijn de jagers verplicht het oog van het dier in te duwen. Knippert het oog, dan is het dier niet dood en dus mag men niet overgaan tot het villen. Niemand leeft deze regel na.
Bij Europese richtlijn van 28 maart 1983 (83/129/EEG, PbEG L 91), zoals deze laatstelijk is gewijzigd bij richtlijn van de Raad van 8 juni 1989 (89/370/EEG, PbEG L 163), betreffende de invoer in de lidstaten van huiden van bepaalde zeehondenjongen en daarvan vervaardigde producten, werd een verbod ingesteld op de invoer van deze producten van zadelrobjongen (white coats) en klapmutsjongen (blue backs).
Dit voorstel beoogt de uitbreiding van dit verbod tot een verbod op de invoer en de handel van alle producten op basis van zeehonden, zadelrobben en klapmutsen van welke leeftijdscategorie dan ook, alsook zeezoogdieren. De afwijking van dit verbod voor producten afkomstig van de traditionele jacht van de Inuit, wordt, in lijn met richtlijn 83/129/EEG, echter behouden.
Ook aangaande honden en katten weten we sinds de vertoning van een video die de heer Michel Vandenbosch, voorman van Gaia bekwam van een Zwitserse vereniging ter bescherming van de dieren dat honden en katten levend worden gevild in landen zoals China (1) . Op de video ziet men kwekers in het Chinese platteland de honden slaan. Vervolgens wordt de video zeer gruwelijk. Ze worden bij hun achterpoten gegrepen en meegesleurd. Dan ziet men een kweker die letterlijk de kop intrapt van een hond. Met een bijl worden stukken van de poten weggehakt. Vervolgens worden deze opgehangen aan vleeshaken, waarna men het vel van de dieren trekt terwijl ze nog leven. Het absolute hoogtepunt in de horror wordt bereikt wanneer een cameraman vervolgens de gevilde lichaampjes van de honden filmt die op de bodem van een vrachtwagen liggen opeengestapeld. Ze leven nog, ademen en richten hun bebloed hoofd op naar de camera ...
Deze bont die ook van katten wordt gehaald, wordt op de wereldmarkt verkocht aan dumpingprijzen. De kweek van katten en hondenbont gebeurt in de Aziatische landen in het beste geval op een zeer dieronvriendelijke wijze en meestal ronduit in gruwelijke omstandigheden.
Onderzoek in de EU-landen heeft aangetoond dat een groot deel van die huiden in Europa worden verwerkt in kleren en schoenen en verhandeld worden als echte bont. Hoeveel van deze soort bont in omloop is, is niet te achterhalen. Recente berichten wezen erop dat ook nu nog katten- en hondenbont in grote getale te verkrijgen zijn in België. De import is immers reeds aan banden gelegd, de handel echter nog niet. In België worden deze dieren als gezelschapsdieren beschouwd en de wijze waarop zij voor hun bont worden gehouden en gedood, stemt niet overeen met onze waarden.
2. Historiek
2.1. Zeehondenpuppies
In 1983 kondigde de Europese Gemeenschap een ban af op de handel in pelsen van « whitecoats ». Dit zijn zeehondenpups jonger dan twaalf dagen met de gekende sneeuwwitte vacht (zie supra).
Dit verbod zette niet veel zoden aan de dijk. Nu doodt men de dieren vanaf hun dertiende levensdag, zodra er één wit haartje is uitgevallen.
Wereldwijd worden jaarlijks honderdduizenden zadelrobben en klapmutsen op een gruwelijke wijze afgeslacht. Het merendeel van deze zeehonden wordt in Canada tijdens de jaarlijkse commerciële zeehondenjacht in het voorjaar gedood. De afgelopen 3 jaar hebben in Canada één miljoen van deze zeehonden de dood gevonden; 95 % van deze zeehonden zijn nog geen drie maanden oud, het merendeel van de geslachte zeehonden zijn nog slechts baby's. De beelden van deze jacht zorgden de afgelopen jaren dan ook voor grote, wereldwijde publieke verontwaardiging.
De Canadese overheid verdedigt de jacht door te verwijzen naar de ineenstorting van het kabeljauwbestand. Deze ineenstorting kwam veeleer tot stand door grote vistrawlers die de oceaanbodems afdweilen en er alle vis bovenhalen, zonder oog te hebben voor het in stand houden van de visbestanden op de lange termijn.
Ondanks het zware verzet sinds de jaren zeventig tegen deze vangst door onder meer het IFAW, (International Fund for Animal Welfare) en de meer dan zeshonderd overtredingen op de wet die in 2004 werden vastgesteld, heeft de overheid nog geen enkele klacht ingediend tegen de jagers.
In 2001 controleerde een internationaal team van onafhankelijke dierenartsen de Canadese zeehondenjacht. In hun rapport kwam het team tot de volgende conclusies (2) :
— 42 % van de zeehonden werd levend gevild;
— 79 % van de jagers controleerde niet of de zeehond nog leefde wanneer zij het dier begonnen te villen;
— 40 % van de zeehonden moest tot twee maal toe worden geslagen omdat ze nog bij bewustzijn waren na de eerste slag.
België verwachtte het bij de Europese Commissie genotificeerde wetsontwerp begin 2006 te implementeren, quod non.
Alhoewel in afwachting van dit wetsontwerp een ministerieel besluit (ertoe strekkende een vergunningsplicht op te leggen voor de invoer van zeehonden, katten- en hondenbont) en een Koninklijk Besluit ertoe strekkende de etikettering van dergelijke producten gemaakt uit katten, honden- en zeehondenbont werd genomen, werd sindsdien niets meer vernomen van het wetsontwerp. De import is dus heden geregeld, de handel niet.
Wel zou naar verluidt naar aanleiding van de notificatie een reactie zijn gekomen van Italië, Denemarken, Engeland en Canada. Hierbij werd de gegrondheid van de wettelijke basis, namelijk artikel 30 van het Europees Gemeenschapsverdrag en de conformiteit met de zogenaamde LGO-verdrag alsook de verplichtingen van het WTO in vraag gesteld.
Aangezien Mexico sinds februari 2006 de import en de handel van zeezoogdieren en hun afgeleide producten verbiedt, zie ik geen enkel bezwaar meer om alvast de import en de handel van zeehonden en de afgeleide producten aan banden te leggen.
Aangezien meer en meer landen een verbod invoeren op de zeehondenpels en aangezien er een bijzondere hoogdringendheid is door het gebrek aan ijs, waardoor zeker 75 % van de zeehondpuppies zullen sterven — zoals ik in punt 5 toelicht — waardoor het aantal puppies dat de jacht zal overleven zal worden gereduceerd tot nul, kunnen wij als wetgever niet langer wachten op het groen licht vanuit Europa en de WTO.
Het wetsontwerp van de regering dateert van begin 2004. Ondertussen werden er meer dan 700 000 zeehondenpuppies vermoord. Binnen enkele weken begint de zeehondenjacht wederom en begint een nieuwe slachtpartij. Wij menen samen met de vele voorvechters in dit dossier en dit over de partijgrenzen heen, dat we niet langer kunnen en mogen wachten. Wij zijn het ermee eens dat een dossier juridisch sluitend moet zijn, maar heden is er al meer dan twee jaar verstreken. Wij weigeren nog langer te wachten.
2.2. Honden- en kattenbont
In Frankrijk, Italië en Denemarken bestaat reeds een verbod op de import en de handel van katten- en hondenbont sinds meer dan twee jaar.
De toenmalige federale minister van Economie, Fientje Moerman was en is zeer begaan met deze vreselijke handel. Net daarom gaf zij aan dat het door haar ingevoerde importverbod niet volstond. Het wetsontwerp van haar hand aangaande het verbieden van de handel in honden- en kattenbont is na twee jaar nog steeds niet in het parlement neergelegd.
Net daarom maakte een krant onlangs gewag van de aanwezigheid van katten- en hondenbont in België. Deze wordt verwerkt in jassen, sjaaltjes, mutsen en handschoenen.
3. De cijfers
3.1. Zeehonden
Volgens cijfers die door de Canadese overheid zijn verstrekt, werden in 2004 365 971 zeehonden gedood. Van deze dieren was 96,6 % nog geen drie maanden oud. Zeehonden worden gevild en de huiden en olie worden verkocht aan groothandelaars die in diverse industrieën een dankbaar afzetgebied vinden. In deze tijd worden meer zeehonden gedood dan in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw, toen overbejaging een aanzienlijke uitdunning van de zeehondenpopulatie tot gevolg had.
De handel in zeehonden draagt slechts 0,001 % bij tot het Canadese BNP (3) . Dit is dus totaal verwaarloosbaar.
Volgens de EU was de Belgische handel in zeehondenvachten en -olie in 2002 goed voor 599 410 euro. In 2003 bedroeg de import reeds 730 000 euro. De markt in de zeehondenbont is verviervoudigd in vier jaar tijd (4) .
Hoewel het meeste zeehondenbont via de Verenigde Staten wordt verhandeld, speelt de Europese Unie nog steeds een rol van betekenis. Een aanzienlijk gedeelte (in 2003 ruim 50 000) van de « geoogste » pelzen wordt naar Europa geëxporteerd. Daar worden ze verwerkt in bontjassen en bontversieringen op andere kleding. De barbaarse Canadese zeehondenjacht gebeurt dus mede omdat er in Europa en België vraag naar is. Dit terwijl een zeer ruime meerderheid van de Europeanen, waaronder de Belgen, wil dat deze dieronvriendelijke en nutteloze jacht terstond wordt beëindigd.
3.2. Katten- en hondenbont
Het verkrijgen van concrete cijfers is zeer moeilijk. De bont wordt immers verwerkt in afgewerkte producten en de eigenlijke herkomst van een zacht pelzen sjaaltje is niet te achterhalen. Er is weliswaar een verplichting tot labelling, maar dit wordt niet nageleefd.
Jaarlijks worden er 2 miljoen honden gedood voor hun vacht. Daarnaast wordt tevens een groot deel in Korea en China gedood als voeding. De bont is dan een nevenproduct. Na een vreselijk bestaan in kleine hokken worden de dieren op een gruwelijke manier gevild. Niet minder dan 85 % van de hondenvachten wordt naar de EU geëxporteerd.
In tegenstelling tot wat velen denken is de handel in België van honden- en kattenbont niet verboden. Er wordt evenwel geen importvergunning meer toegekend, maar iedereen weet dat malafide personen dit gemakkelijk kunnen omzeilen.
De handel is immers nog steeds niet wettelijk verboden. Ook hier menen wij dat we niet langer kunnen en mogen dralen. Soms moet men in de politiek moed hebben en durven de eerste te zijn om iets als land uit te vaardigen. De kweek van de honden gebeurt in dieronwaardige omstandigheden en wij menen duidelijk te hebben geïllustreerd aan de hand van de vreselijke reportage die we aanhalen in de inleiding van dit wetsvoorstel en aan de hand van de vele getuigenissen van dierenrechtenverenigingen die reeds jaren vechten voor een verbod op katten- en hondenbont dat dit niet verder kan duren. Onze toenmalige minister bevoegd voor dierenwelzijn, de heer Rudy Demotte, stelde het als volgt : « Huisdieren doden weekt heel wat emoties los en bovendien gaat het om puur consumentenbedrog. ».
We zouden eraan toevoegen : de wijze waarop jonge en weerloze dieren worden omgebracht door enkele grootkwekers in bepaalde Aziatische landen ervaar ik als bijzonder gruwelijk. Voor sommige mensen lijkt dit misschien onbelangrijk of triviaal, maar voor onze samenleving hebben onze trouwe viervoeters een andere gevoelswaarde dan in sommige andere landen. Soms moet men als samenleving opkomen voor bepaalde waarden, zeker als het om de zwakste en de onschuldigste wezens gaat.
4. Andere landen
4.1. Zeehonden en afgeleide producten
Mexico heeft op 6 februari 2006 een algeheel verbod afgekondigd op de import en de handel van zeezoogdieren (5) . Dit verbod treft tevens de import van dolfijnen die worden gevangen voor dolfinaria, alsook robben, enz.
In de Verenigde Staten is wetgeving die de handel verbiedt in (producten van) zeezoogdieren reeds sinds 1972 gerealiseerd.
Tal van EU-landen zoals Italië, Engeland en Duitsland zijn momenteel bezig met initiatieven op het gebied van importverboden. In Nederland werd een wetsvoorstel hieromtrent ingediend.
Sommige tegenstanders van het verbod op de import en de handel in zeehondenpels en andere producten, zoals zeehondenolie, stellen dat zo'n verbod op verzet van de Wereldhandelsorganisatie (hierna WTO genoemd) zou botsen. Toenmalig minister Moerman liet dit onderzoeken en dit blijkt geenszins het geval te zijn. Una Bruhman, toenmalig economisch adviseur van minister Moerman stelt hieromtrent : « Ons juridisch advies stelt dat er geen probleem kan zijn » (6) .
Dit wordt bevestigd door bijkomend onderzoek. De verenigbaarheid met zowel het EG-Verdrag als WTO-regels is aangetoond in een juridisch advies, opgesteld in opdracht van het International Fund for Animal Welfare (IFAW) uitgevoerd door Professor Krämer, hoofd van de juridische dienst en van de dienst Milieubeheer van de Europese Commissie, DG Milieu (7) .
4.2. Honden- en kattenbont
In Frankrijk, Italië en Denemarken bestaat reeds sinds meer dan twee jaar een verbod op de import en de handel in katten- en hondenbont.
5. De hoogdringendheid van het voorstel
5.1. Wat de zeehonden(puppies) betreft
Verschillende NGO's hebben de wrede en inhumane manier waarop de jacht plaatsvindt ter discussie gesteld. De jacht is bovendien zinloos, omdat voor het bont en de overige producten die van deze zeehonden worden gemaakt, veel alternatieven bestaan.
Daarnaast zijn de aantallen zeehonden die jaarlijks in Canada en Groenland gedood worden, reden tot bezorgdheid ten aanzien van de bescherming van de zeehondenpopulatie. Zeehonden hebben naast de jacht reeds te maken met verschillende bedreigingen, zoals klimaatsverandering, bijvangst, botsingen met schepen en ecologische achteruitgang van hun leefgebied.
« Na een tijdelijke inzakking van de markt en invoering van lagere jachtquota in de jaren tachtig, mede veroorzaakt door de implementatie van bovengenoemde Europese richtlijn, zijn de jachtquota de laatste jaren sterk verhoogd, is de jaarlijkse commerciële zeehondenjacht weer in volle hevigheid terug en massaler dan ooit. Het bestaande importverbod op bepaalde producten van jonge zadelrobben en klapmutsen tot 12 dagen is niet langer toereikend : de massale jacht vindt gewoonweg twee weken later plaats. », aldus de Nederlandse Tweede-Kamerleden Kruijsen (PVDA) en Snijder-Hazelhoff (VVD), die eveneens een wetsvoorstel hieromtrent hebben ingediend.
Recentelijk werd een nieuw fenomeen vastgesteld. Het betreft het zogenaamde fenomeen van highgrading (8) . Zeehonden laat men liggen op het ijs, men snijdt enkel de penis uit, die in Azië een zeer hoge commerciële waarde heeft daar het als afrodisiacum wordt aangewend. Bovendien geschiedt dit laatste vaak illegaal, maar daar er tevens een legale jacht op zeehonden is toegelaten, wordt de zeehondenpenis binnen het legaal circuit verkocht.
Dit jaar riskeert het bloedbad echter zo mogelijk nog desastreuzer te zijn voor de zeehondjes. « Harp seals depend on a stable ice platform to give birth to their pups and successfully nurse them. When ice fails to form, or is unusually thin, normal pupping and nursing is drastically affected and large numbers of newborn pups die. The combination of a lack of ice and a seal hunt could result in the loss of almost all of this year's pups born in the Gulf and, possibly, on the Front, as well. It makes no sense to hunt harp seals when it is obvious that a large percentage of the pups will die because of poor ice conditions. We must act with caution » (9) , Aldus Dr. David Lavigne, IFAW's Wetenschappelijke adviseur en international erkend expert in zeezoogdieren, die de zeehonden reeds 30 jaar bestudeert.
Kortom, doordat er dit jaar amper ijsvlaktes zijn, in combinatie met het traditionele bloedbad, zullen bijna alle puppies, die dit jaar geboren worden, komen te sterven. Immers, ze zijn te dicht opeengepakt en dan komt een bende wildemannen hen neerknuppelen.
In 2002 was de kwaliteit van het ijs ook zeer laag (lees : zeer dun). Wetenschappers van de Canadese regering gaven aan dat 75 % van de puppies toen stierf door de slechte kwaliteit van het ijs. Environment Canada voorspelt temperaturen die wel boven het gemiddelde blijven en dit voor februari en maart in de baai van Sint-Lawrence.
Het jachtseizoen op puppies van zeehonden begint 12 dagen na de geboorte ervan. Dit houdt in dat de jacht aanvangt eind maart (in 2005 op 29 maart) en duurt tot 15 mei. Indieners vinden dat tegen dan niet enkel de import, maar ook de handel van deze pelsjes en de afgeleide producten onder welke vorm ook moet worden verboden. België moet hierin moedig durven zijn en niet langer wachten op adviezen die veel te lang uitblijven.
5.2. Wat het honden- en kattenbont betreft
Ook hier menen wij dat we niet langer kunnen en mogen dralen. De kweek van de honden gebeurt in dieronwaardige omstandigheden en wij menen duidelijk te hebben geïllustreerd aan de hand van de vreselijke reportage die wij aanhalen in de inleiding van dit wetsvoorstel en aan de hand van de vele getuigenissen van dierenrechtenverenigingen dat dit niet verder kan duren.
De wijze waarop jonge en weerloze dieren worden omgebracht door enkele grootkwekers in bepaalde Aziatische landen ervaar ik als bijzonder gruwelijk. Voor sommige mensen lijkt dit misschien onbelangrijk of triviaal, maar voor onze samenleving hebben onze trouwe viervoeters een andere gevoelswaarde dan in sommige andere landen.
Soms moet men als samenleving opkomen voor bepaalde waarden, zeker als het om de zwakste en de onschuldigste wezens gaat.
Artikel 2
Hier wordt een wettelijk verbod vastgelegd op de vervaardiging of elke vorm van commercialisering van honden-, zeehonden- en kattenbont of andere afgeleide producten. Ook de afgeleide producten wat de zeehonden betreft worden geviseerd. Ik heb het dan over zeehondenolie en de afrodisiaca of potentieverwekkende producten, zoals de penis. Wij verwijzen hieromtrent naar het hoger aangehaalde zogenaamd fenomeen van « highgrading » (zie 5.1).
De termen worden duidelijk gedefinieerd en er wordt in één uitzondering voorzien, wat de traditionele jacht van de Inuïts betreft, daar die geschiedt met respect voor het dier.
Artikel 3
Naast de officieren van de gerechtelijke politie, de federale en de lokale politie en de ambtenaren belast met het toezicht op de grenzen kunnen tevens opsporingsambtenaren worden aangewezen. Hun onderzoeksbevoegdheden worden duidelijk omschreven.
Artikel 4
De strafsancties zijn duidelijk. Gevangenisstraffen van drie maanden tot één jaar en een geldboete van 35 euro tot 500 euro (cumulatief dus). Tevens wordt het verboden materieel in beslag genomen en vernietigd.
Artikel 5
Tevens kan het recht worden ontzegd door de rechter om één of meer diersoorten te houden. Tevens kan de sluiting van de instelling of het bedrijf worden bevolen voor een specifieke periode.
| Margriet HERMANS Christine DEFRAIGNE Olga ZRIHEN Jean-Marie DEDECKER Ludwig VANDENHOVE Luc WILLEMS. |
Artikel 1
Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.
Art. 2
Het is verboden :
1º honden (canis familiaris) en katten (felis catus) te gebruiken voor de productie of vervaardiging van bont en hiervan afgeleide producten;
2º bont van honden en katten en zeehonden (phocidae), zadelrobben en klapmutsen, alsmede hiervan afgeleide producten te commercialiseren;
3º zeehonden te verwerken of voor de fabricatie en de handel van eender welk product.
Voor de toepassing van deze wet wordt verstaan onder :
1º commercialisering : het invoeren, vervoeren voor verkoop of levering, in bezit houden met het oog op verkoop, aanbieden, verkopen, verdelen, slijten, onder kosteloze of bezwarende titel afstaan;
2º commerciële productie : het fokken, houden, en doden van honden en katten met het doel op commerciële basis bont en hiervan afgeleide producten te produceren;
3º fabricage : de fabricage en de bereiding voor de handel, of voor levering aan de verbruiker, hieronder begrepen de wijze van fabricage of van bereiding, de verpakking en de etikettering.
Onverminderd het eerste lid, 3º kunnen zadelrobjongen (white coats) en klapmutsjongen (blue backs) die op traditionele manier worden bejaagd door de Inuïts, worden aangewend voor de fabricage van en de handel in huiden en de daaruit voortvloeiende afgeleide producten.
Art. 3
Onverminderd de bevoegdheden van de officieren van de gerechtelijke politie, houden de door de Koning aangewezen ambtenaren toezicht op de naleving van deze wet en de uitvoeringsbesluiten ervan.
De in het eerste lid bedoelde personen kunnen zich alle inlichtingen en bescheiden doen verstrekken die zij tot het volbrengen van hun taak nodig achten en overgaan tot alle nuttige vaststellingen. In uitoefening van hun opdracht mogen ze alle vervoersmiddelen, grond, bedrijven of lokalen waar levende dieren worden gehouden of gebruikt, betreden. Het bezoek van lokalen die tot woningen dienen, is slechts toegestaan van 5 uur 's morgens tot 9 uur 's avonds en met verlof van de rechter in de politierechtbank. Dit verlof is eveneens vereist voor het bezoek, buiten die uren, van lokalen die niet voor het publiek toegankelijk zijn.
Art. 4
Overtreding van artikel 2 wordt gestraft met een gevangenisstraf van drie maanden tot één jaar en met een geldboete van 35 euro tot 500 euro.
Op vaststelling van de overtreding volgt beslaglegging van het aangetroffen materiaal, dat voor rekening van de betrokken persoon dient te worden opgeslagen en vernietigd.
Art. 5
De rechter kan bovendien, bij de bestraffing van een overtreding van artikel 2, voor een duur van één jaar tot drie jaar de sluiting bevelen van de inrichtingen waarin de misdrijven zijn gepleegd.
De rechter kan, bijkomend aan de veroordeling wegens overtreding, bepaald in deze wet, het recht ontzeggen, definitief of voor een termijn van één jaar tot vijf jaar, dieren van één of meer soorten te houden.
17 februari 2006.
| Margriet HERMANS Christine DEFRAIGNE Olga ZRIHEN Jean-Marie DEDECKER Ludwig VANDENHOVE Luc WILLEMS. |
(1) « Video de l'horeur en Chine », La Dernière Heure, 10 maart 2005.
(2) http://www.bontvoordieren.nl/english/index.php?action= seals&sub=
(3) C.D.C., « Peaux de phoque bientôt interdites », Vers l'Avenir, 2 april 2004.
(4) Christophe Schoune, « Les peaux de phoque à l'index », Le soir, 2 april 2004.
(5) Mexico has banned the importation and exportation of marine mammals and primates, including their parts and products. This will include a ban on seal pelts and products, and assist in IFAW's ongoing campaign to end Canada's commercial seal hunt.
(6) Jorn De Cock, « België stopt zeehondenbont », De Standaard, 17 april 2004.
(7) « De verenigbaarheid van het wetsontwerp uit 2004 betreffende het verbod op de fabricage en de commercialisering van producten die afgeleid zijn van zeehonden met het Europese Gemeenschapsrecht en de bepalingen van de WTO », door Prof. Dr. Ludwig Krämer, april 2005.
(8) http://www.ifaw.org/ifaw/general/default.aspx?oid=83080
(9) http://www.ifaw.org/ifaw/general/default.aspx?oid=160968, « No ice, no hunt », IFAW.