3-145 | 3-145 |
Mme la présidente. - M. Vincent Van Quickenborne, secrétaire d'État à la Simplification administrative, adjoint au premier ministre, répondra au nom de M. Rudy Demotte, ministre des Affaires sociales et de la Santé publique.
De heer Hugo Vandenberghe (CD&V). - Uit cijfers die de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu recent bekendmaakte, blijkt dat het verbod op tabaksreclame in ons land niet altijd goed wordt nageleefd. In 2005 werden 8.113 plaatsen gecontroleerd, goed voor meer dan 13.000 vaststellingen.
Volgens de tabakscontroledienst van de federale overheid worden nog nauwelijks overtredingen vastgesteld op het naleven van het rookverbod in openbare plaatsen, maar dus wel op het naleven van het verbod op tabaksreclame. Bij 29% van de controles werd een inbreuk vastgesteld. Vooral op de indirecte reclame - bijvoorbeeld aan de hand van sfeerbeelden die niet rechtstreeks naar het tabaksproduct verwijzen - werden het afgelopen jaar inbreuken vastgesteld. Een ander knelpunt is de tabaksreclame op gebruiksvoorwerpen, zoals op paraplubakken, deurklinken en matten. Te veel tabaksautomaten zijn niet correct opgesteld. Volgens de wet mogen de machines alleen in een lokaal staan waar ook andere goederen reglementair, dit wil zeggen over de toonbank, verkocht worden.
Hoe reageert de minister op de bevindingen van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu? Hoe wil hij de hierboven vermelde overtredingen op het verbod op tabaksreclame ontraden, voorkomen, indijken en bestraffen?
De heer Vincent Van Quickenborne, staatssecretaris voor Administratieve Vereenvoudiging, toegevoegd aan de eerste minister. - Sinds de inwerkingtreding van de wet van 10 december 1997 houdende verbod op de reclame voor tabaksproducten is maar in zeer beperkte mate reclame in bepaalde verkoopspunten toegestaan. Zo is enkel nog affichering van het tabaksmerk in en aan de voorgevel van krantenwinkels en tabakswinkels toegestaan.
De controledienst van Volksgezondheid stelt vast dat de tabaksfabrikanten in bepaalde gevallen die wetgeving proberen te omzeilen. Dat blijkt uit het aantal processen-verbaal dat jaarlijks wordt opgesteld en de reacties van de tabaksfabrikanten daarop. Sinds het verbod op tabaksreclame op 1 januari 1999 in werking trad werden al ongeveer 90 processen-verbaal opgesteld.
Uit de controles blijkt ook dat bepaalde vertegenwoordigers van tabaksfabrikanten de verkooppunten steeds meer onder druk zetten om illegale tabaksreclame te voeren. Ook zetten ze de winkeliers aan om niet mee te werken bij de controles.
Ook verschuiven de tabaksfabrikanten hun aandacht steeds meer van de klassieke reclamedragers, zoals affiches, naar allerlei nieuwe reclametechnieken, zoals imagoreclame, speciale uitstallingen, gratis cadeaus bij de aankoop van tabaksproducten, productdisplays en fantasieverpakkingen. Het verkoopspunt wordt zo één groot `reclamepunt'.
De controledienst van Volksgezondheid doet voldoende inspanningen om de naleving van de wet af te dwingen. De dienst zal dit jaar de nieuwe reclametechnieken controleren en geprogrammeerde controleacties organiseren. De minister heeft dat in zijn beleidsbrief meegedeeld.
Er moet echter ook worden vastgesteld dat de processen-verbaal niet altijd tot een sanctie leiden. Nochtans staan in de wet hoge boetes van minimum 55.000 euro tot maximum 550.000 euro. De tabaksfabrikanten krijgen altijd eerst de mogelijkheid om een administratieve boete te betalen, die meestal met de minimumboetes overeenstemt. In 6 van de 90 dossiers hebben de tabaksfabrikanten de voorgestelde administratieve boete betaald. Als de administratieve boete niet wordt betaald, wordt het proces-verbaal aan de parketten bezorgd. Tot op heden heeft nog geen enkel proces-verbaal aanleiding gegeven tot een dagvaarding van een tabaksfabrikant, laat staan tot een veroordeling door een rechtbank.
Minister Demotte heeft dit probleem vorig jaar aangekaart bij de minister van Justitie. Die heeft op haar beurt de parketten ertoe aangezet om na te gaan waarom tot op heden nog geen enkel proces-verbaal tot een rechtszaak heeft geleid.