(N.): Vraag gesteld in het Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in het Frans
Er wordt veel gesproken over de « strijd tegen de sociale fraude ».
Wil u zo vriendelijk zijn me te zeggen hoeveel de sociale fraude, voor zover bekend, in België bedraagt ?
Kunt u me daarover de belangrijkste feiten meedelen ?
Hoeveel controles werden er uitgevoerd, zo mogelijk per sector ?
Welke bedragen zijn naar de Schatkist teruggevloeid ?
Antwoord : De strijd tegen de sociale fraude staat in het middelpunt van de politieke actualiteit en vormt als dusdanig een van de prioriteiten van de regering. Hoewel de voorbije jaren partnerschapsovereenkomsten werden gesloten met diverse sectoren die heel wat arbeidskrachten tewerkstellen, blijft de illegale arbeid de arbeidswereld aantasten. De gevolgen hiervan zijn gekend : gebrek aan sociale bescherming van de betrokken werknemers, oneerlijke concurrentie ten aanzien van bedrijven die zich aan al hun sociale verplichtingen onderwerpen en een inkomstenverlies voor de Staat die geen sociale bijdragen int.
De gekende bedragen van sociale fraude in België kunnen per definitie niet worden gegeven.
Op 28 en 29 april 2003 heeft het Hoger Instituut voor de arbeid (HIVA) van de KUL een colloquium over zwartwerk en fraude op Belgisch en Europees niveau georganiseerd. Ter gelegenheid hiervan werd een bijzondere en goed uitgewerkte studie (ongeveer 400 pagina's) verwezenlijkt die tijdens het derde trimester van 2003 in het Belgisch Tijdschrift voor Sociale Zekerheid is verschenen.
In de verklarende communiqué van zijn algemeen beleid van 19 januari 2004 « Strijd tegen sociale fraude in hogere versnelling », legde de voormalige minister van Werk en Pensioenen, Frank Vandenbroucke, de nadruk op de moeilijkheid om de omvang van sociale fraude in België nauwkeurig na te gaan. Hierin werd evenwel verduidelijkt dat « de schattingen van niet betaalde bijdragen en onterecht verkregen uitkeringen uiteenlopen van 1,7 tot 4,4 miljard euro per jaar ».
Dit probleem komt ruim aan bod in de nota « Respect voor sociale solidariteit » die begin januari 2004 door de regering is opgesteld tijdens de Ministerraad te Gembloux.
in het licht van de strijd, werd beslist de Federale Raad voor de strijd tegen de illegale arbeid en de sociale fraude, het Federale Coördinatiecomité en de Arrondissementscellen op te richten (wet van 3 mei 2003, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad op 10 juni 2003).
De twee koninklijke uitvoeringsbesluiten van 25 april 2004 werden op 30 april 2004 in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt, zodanig dat tot kandidaatstelling werd opgeroepen en de eerste leden werden aangeduid. De laatste benoemingen moeten nog plaatsvinden, teneinde het volledige kader van deze nieuwe structuren, belast met het coördineren van de actie van de inspectiediensten, in het Belgisch Staatsblad bekend te maken en de werking ervan mogelijk te maken.
Aangezien het om de uitgevoerde controles handelt, kan het openbaar ministerie het aantal ervan niet geven. De inspectiediensten hebben de organisatie van deze controles immers in de hand. Er bestaat evenwel geen twijfel over het feit dat bijzondere aandacht uitgaat naar sectoren die mogelijk door mensenhandel worden getroffen en dat deze prioritair worden behandeld. In dit opzicht werd op 31 mei 2001 een samenwerkingsprotocol ondertekend tussen de Sociale Inspectie en de Inspectie van de sociale wetten.
Wat betreft de inkomsten van de Staat, beschikken de verschillende sectoren van de sociale zekerheid, meer bepaald de RSZ, ten slotte waarschijnlijk over bepaalde cijfers die te maken hebben met terugvorderingen en regularisaties bij de RSZ.
Bovendien moet er op worden gewezen dat heel wat dossiers met betrekking tot terugvorderingen door terugvorderingsbeslissingen van loutere administratieve aard worden geregeld waartegen, in de meeste gevallen, geen beroep voor de rechtbank wordt ingesteld. Aangezien de Arbeidsauditoraten op heden nog niet geïnformatiseerd zijn, is het bovendien niet mogelijk statistieken betreffende ingestelde strafrechtelijke vervolgingen mee te delen.