2-182 | 2-182 |
Mevrouw Erika Thijs (CD&V), corapporteur. - In de commissie werden heel wat vragen en opmerkingen geformuleerd bij dit ontwerp.
Mevrouw Cornet d'Elzius vroeg zich af of iemand die door een in het buitenland verblijvende Belg aangewezen is om per volmacht te stemmen ook nog voor, bijvoorbeeld, een ander familielid mag stemmen. Volgens de minister kan elke kiezer maar over één volmacht beschikken.
Op de vragen over de schending van het gelijkheidsbeginsel antwoordde de minister dat het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel niet impliceert dat iedereen op identiek dezelfde manier moet worden behandeld. De verschillende behandelingen moeten volgens het Arbitragehof gebaseerd zijn op objectieve situaties. De toestand van Belgen die in het buitenland wonen is uiteraard verschillend van Belgen die in België verblijven.
Het probleem bij het overlijden van een gevolmachtigde is niet nieuw en dit wetsontwerp biedt hiervoor geen specifieke oplossing.
Volgens mevrouw Pehlivan strookt het ontwerp niet met haar opvatting over democratie omdat vreemdelingen die in België wonen gediscrimineerd worden. Ze begrijpt zelfs niet dat Belgen die in het buitenland geboren zijn en hier nooit gewoond hebben zullen kunnen stemmen, terwijl vreemdelingen die hier wel wonen en werken en dus een band hebben met België geen stemrecht krijgen omdat ze de Belgische nationaliteit niet hebben. Na heel wat discussie antwoordde de minister dat alle Belgen stemrecht hebben op voorwaarde dat ze voldoen aan de voorwaarden voor het kiezerschap, onder meer de Belgische nationaliteit hebben.
De vraag werd gesteld of iemand met een dubbele nationaliteit en die bijvoorbeeld in Marokko verblijft, zich op de diplomatieke post kan laten inschrijven. De minister stelt dat de plaats waar de persoon ingeschreven is bepalend is. Als een kiezer in een Belgische gemeente is ingeschreven, zal hij in België moeten stemmen, ook al verblijft hij in Tunesië of Marokko. Een Belg die in België heeft gewoond staat in het rijksregister ingeschreven als Belg. Als hij België verlaat zal hij ingeschreven blijven in het rijksregister, maar wordt er een adreswijziging ingegeven.
De heer Lozie hoopte dat de resultaten van de verkiezingen die in de diplomatieke posten worden georganiseerd aankomen voor de uitslag van de verkiezingen is gekend. Dat zou volgens de minister geen probleem zijn.
De minister vond een aantal opmerkingen surrealistisch omdat er Grondwettelijke obstakels werden aangevoerd die met de vorige wet werden weggewerkt. De minister wil een sterkere democratie met het stemrecht als basisonderdeel.
Dit wetsontwerp, dat de procedure voor de in het buitenland verblijvende Belgen versoepelt, werd eenparig aangenomen.
Mevrouw Meryem Kaçar (AGALEV). - Hoewel mijn fractie dit wetsontwerp zal goedkeuren, zal ik me onthouden bij de stemming. Ik wil een signaal geven aan hen die de democratische waarden hoog in het vaandel hebben en om die reden de participatie van de Belgen in het buitenland aan verkiezingen willen vereenvoudigen. Met het principe ben ik het volledig eens. Elke verfijning van onze participatieve democratie resulteert in een verbetering van ons democratisch stelsel. Dat heeft de geschiedenis aangetoond, namelijk toen het stemrecht werd uitgebreid voor de armen en voor de vrouwen.
Ik heb echter kritiek op de paradoxale manier van denken over democratische waarden op dit vlak: enerzijds wordt de politieke participatie van de Belgen woonachtig in Absurdjan, die nauwelijks een binding hebben met de Belgische politiek, sterk vereenvoudigd; anderzijds wordt de politieke participatie op het lokale niveau van een groot aantal inlandse burgers die noch Belg, noch EU-onderdaan zijn, belemmerd, ondanks het feit dat ze al lang in België wonen en een belangrijke binding hebben met de politiek van hun gemeente. Ze worden wel meegeteld om het aantal zetels in een gemeenteraad te bepalen, overeenkomstig artikel 8 van de Gemeentewet, maar ze mogen niet mee beslissen over wie de zetel zal innemen. Dit is geen consequente manier van denken over de participatieve democratische waarden. Dit is het signaal dat ik wil geven met mijn onthouding.
Het gevaar is reëel dat er een politieke participatie ontstaat met verschillende snelheden voor volgende groepen: 1. Belgen die in België wonen en strikt verplicht zijn om te stemmen; 2. Belgen in het buitenland die niet strikt verplicht zijn om deel te nemen aan de verkiezingen. Ze zijn dit enkel verplicht indien ze ingeschreven zijn in de bevolkingsregisters bij de diplomatieke posten, waarvoor de procedure sterk vereenvoudigd is. Stemmen kan in dat geval zowel bij volmacht, in België, als in een diplomatiek post, per brief of persoonlijk; 3. De EU-onderdanen die lokaal stemrecht hebben; 4. De niet-EU-vreemdelingen die wel meetellen om het aantal zetels te bepalen in de gemeenteraad maar niet mogen meebeslissen wie deze zetels zal innemen, wat niet erg consequent is.
Ik verheug erover dat we vandaag de politieke participatie van de Belgen in het buitenland zullen goedkeuren. Ik ben wel nieuwsgierig om te weten hoe de verkiezingscampagne zal verlopen, nu de buitenlandse Belgen ook mogen meestemmen. Hopelijk zal dit leiden tot een verbetering van het sociaal statuut van de partners van diplomaten, dat op dit moment niet gunstig is.
M. Antoine Duquesne, ministre de l'Intérieur. - Je me réjouis du vote qui interviendra très certainement dans quelques instants. En effet, ce projet a été approuvé à l'unanimité en commission de l'Intérieur et nous en sommes au dernier stade sur le plan parlementaire.
Je voudrais dire à Mme Kaçar que je pense, comme elle, que le combat pour l'amélioration de la participation à la vie politique, au-delà de l'organisation des systèmes électoraux, n'est pas achevé il qu'il reste beaucoup à faire. Cependant, je crois aussi que l'on déforce certains dossiers et certains argumentaires lorsqu'on donne l'impression de contester des droits qui sont déjà reconnus en Belgique. Bien entendu, les Belges ont le droit de vote, qu'ils se trouvent en Belgique ou à l'étranger. Ce qui fait l'objet d'une discussion, c'est l'organisation du scrutin. Sous la précédente législature, on a mis en place un système bien intentionné mais compliqué et coûteux, qui a fait que seules 18 personnes ont participé au scrutin.
Je me réjouis que selon l'évaluation que nous faisons, 180.000 Belges vont pouvoir participer de manière simple, puisque cinq possibilités de vote sont offertes, et sans que cela n'entraîne un coût. Contrairement à ce que vous semblez penser, madame, ce sont des gens qui, bien souvent, gardent beaucoup de liens avec leur pays, qui sont très fiers de leur appartenance et qui continuent à suivre la vie nationale. D'ailleurs, après avoir porté nos couleurs à l'étranger, il sont nombreux à revenir en Belgique. Je me réjouis donc de l'adoption de ce projet qui nous placera dans une situation comparable à celle qui existe, par exemple, en France et aux Pays-Bas. Les techniques ne sont pas rigoureusement identiques mais elles permettent un vote aisé des Belges de l'étranger. Les choses sont évidemment plus difficiles à organiser mais toutes les précautions ont été prises pour garantir le sérieux de ces opérations électorales, conformément à nos traditions.
-La discussion générale est close.