(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans
Op woensdag 20 april 2001 om 22.03 uur vloog bij het opstijgen op de Oostendse luchthaven de motor van het Russische vrachtvliegtuig UR-78821, in brand. Het ging om een Ilyushin 76 van de maatschappij Southern Airlines, met vluchtnummer OTL 5543. Het toestel kwam uit Mwanza en vertrok naar Algiers.
De piloot kon ternauwernood een ramp vermijden door zijn toestel naar rechts naast de startbaan te keren, anders was het door de firma's Carpetland en Brico gevlogen.
Indien het vliegtuig bij een andere windrichting over Stene was opgestegen, dan was het met 40 000 liter kerosine aan boord in Stene ontploft.
Een merkwaardige vaststelling is dat er in Oostende heel wat Russische vliegtuigen van het oudere type die op deze stad vliegen, ofwel lang blijven staan, ofwel na een korte periode uit circulatie worden genomen.
De vraag dringt zich dan ook op wat de kwaliteit is van deze toestellen en van de SAFA-inspecties, hoeveel er worden uitgevoerd en in hoeverre deze inspecties transparant zijn. In Nederland kunnen de uitslagen van de veiligheidscontrole gevolgd worden op internet.
Graag had ik vernomen :
1. hoeveel verschillende Russische vliegtuigen van het type HK-II er de voorbije drie jaar vanop Oostende zijn opgestegen, en hoeveel procent daarvan per jaar een SAFA-controle ondergingen;
2. op welke wijze en door wie de controle wordt uitgevoerd, door wie de uitslag van deze controles wordt nagegaan, en op welke wijze deze uitslagen openbaar worden gemaakt;
3. of er ook alcoholcontroles worden uitgevoerd op de piloten, en zo neen, waarom dit niet gebeurt;
4. wat de conclusies zijn van de onderzoekscel die dit ongeval heeft geëvalueerd.
Antwoord : 1. Gedurende de jaren 1998, 1999 en 2000 stegen er van op de luchthaven van Oostende 147 verschillende toestellen van verschillende nationaliteiten van het type IL 76 op. Het aantal SAFA-controles dat gedurende de laatste drie jaar op Oostende werd uitgevoerd, bedraagt 16 voor het jaar 1998, 2 voor het jaar 1999 en 18 voor het jaar 2000. Dit betekent een gemiddelde van ongeveer 40 % per jaar.
Het geachte lid wordt erop gewezen dat de IL 76-toestellen onterecht soms als oudere toestellen worden getypeerd. Meer dan de helft van de IL 76-toestellen die bijvoorbeeld in 1999 de luchthaven van Oostende aandeden waren minder dan 10 jaar oud en de meest recente amper 5 jaar oud.
2. Het SAFA-programma (Safety Assessment of Foreign Aircraft) dat werd ingesteld door de lidstaten van de ECAC (European Civil Aviation Conference), is gebaseerd op inspecties van vliegtuigen op het platform. De inspecties worden uitgevoerd door middel van een uniforme check-list voor alle deelnemende landen, voornamelijk met betrekking tot de documenten van het vliegtuig en zijn bemanning, de uiterlijke staat waarin het toestel zich bevindt, en de aanwezigheid van en de staat van de verplichte cabineuitrusting. In België worden deze inspecties steekproefsgewijs uitgevoerd door twee ambtenaren van het bestuur van de Luchtvaart. De gebreken die worden vastgesteld worden geklasseerd in drie categorieën in functie van hun belangrijkheid. Categorie 1 (kleinere impact op de veiligheid) heeft een verbale infor
matie aan de piloot tot gevolg. Categorie 2 (een tastbare invloed op de veiligheid) heeft behalve de informatie aan de piloot ook een geschreven informatie aan de overheid van het land waar het toestel is ingeschreven evenals een afschrift daarvan aan de luchtvaartmaatschappij tot gevolg. Categorie 3 (een grote invloed op de veiligheid) heeft een eis tot onmiddellijk herstel tot gevolg voordat toestemming wordt gegeven tot opstijgen. De criteria tot klassering van de gebreken in één van de drie categorieën zijn opgemaakt in het SAFA-programma. Alle gegevens van de inspectie zijn ingebracht in een gegevensbank beheerd door het SAFA-programma en on-line te raadplegen door alle deelnemende landen. Deze gegevens zijn vertrouwelijk en slechts toegankelijk met een paswoord. Door het consultatief karakter van de ECAC, oordelen de landen vrij over de uitvoerigheid en de vorm van mededeling van door henzelf ingebrachte cijfers. Mijn departement gaat na hoe dit een onderdeel kan worden van zijn verder uit te bouwen internetsite.
3. De alcoholcontroles voor de piloten maken geen deel uit van het SAFA-programma. Zij kunnen door alle officieren van de gerechtelijke politie en door aangewezen ambtenaren worden uitgevoerd. De piloot van het verongelukte vliegtuig heeft na het ongeval een alcoholtest gevraagd en verkregen.
4. Gezien het onderzoek omtrent dit ongeval nog niet is afgerond, is het voorbarig om conclusies te formuleren. Zo wordt onder meer nog gewacht op gegevens die door de luchtvaartautoriteiten van Oekraïne dienen verstrekt te worden. Tussentijdse mededelingen, ook deze van aard om de beweringen van het geachte lid in de aanvang van zijn vraag tegen te spreken, zijn verboden krachtens bijlage 13 tot het Verdrag van Chicago. Enkel gerechtelijke instanties kunnen deze opeisen voor dringende en gemotiveerde redenen.