2-92

2-92

Sénat de Belgique

Annales

JEUDI 1er FÉVRIER 2001 - SÉANCE DE L'APRÈS-MIDI

(Suite)

Demande d'explications de Mme Erika Thijs à la ministre de la Protection de la consommation, de la Santé publique et de l'Environnement sur «la farine d'os dans la gélatine destinée à la consommation humaine» (n° 2-321)

Mevrouw Erika Thijs (CVP). - De Europese Unie heeft beslist dierenmeel uit de voeding van dieren te bannen. Beendermeel dat tot gelatine verwerkt wordt en voor menselijke consumptie dient, vormt blijkbaar geen probleem. In de krant De Morgen van 20 december 2000 laat de minister weten dat beendermeel onder geen voorwaarde gebruikt mag worden in charcuterie. Gelatine wordt niet enkel in charcuterie verwerkt, maar het is ook terug te vinden in snoepgoed en patisserie en het wordt gebruikt in de farmaceutische industrie bij de aanmaak van geneesmiddelencapsules.

Op 21 december 2000 is in het Staatsblad een koninklijk besluit gepubliceerd waarin de voorwaarden opgesomd worden waaraan gelatine vanaf 1 januari 2001 zal moeten voldoen. Beenderen, ligamenten, pezen en huiden van als huisdier gehouden herkauwers, varkens, pluimvee en wild en de huid en de graten van vissen mogen nog worden gebruikt als ingrediënten. Deze grondstoffen mogen uitsluitend afkomstig zijn van dieren die na keuring geschikt zijn verklaard voor menselijke consumptie. Oude gelatine mag nog tot 31 maart 2001 verkocht worden en tot eind juni 2001 verwerkt worden. Het Europees Wetenschappelijk Comité onderzoekt of gelatine niet op de lijst van hoog risicomateriaal moet bijgeschreven worden.

Als de minister stelt dat beendermeel niet in charcuterie mag worden gebruikt, waarom is dan tot gelatine omgevormd beendermeel in snoepgoed, patisserie en farmaceutische producten wel toegestaan? Kan er een concrete lijst opgesteld worden van alle voedingsmiddelen waarin beendermeel of tot gelatine omgevormd beendermeel een bestanddeel is? Wat gebeurt er concreet met charcuterie en vleesbereidingen waarin totnogtoe beendermeel gebruikt werd? Worden deze voedingsmiddelen uit de handel genomen? Was de minister niet beter met een schone lei begonnen door vanaf 1 januari 2001 enkel de gelatine van beendermeel afkomstig van na keuring gezond verklaarde dieren te gebruiken en te verkopen? Indien enkel runderen ouder dan 30 maanden getest worden vanaf 1 januari 2001, hoe zit het dan met beendermeel afkomstig van jongere dieren? Mag dit ongecontroleerd gebruikt worden?

Mevrouw Magda Aelvoet, minister van Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu. - De Senaat heeft de ministers gevraagd kort op de vragen te antwoorden. Blijkbaar vallen ook mijn antwoorden geregeld te lang uit. Ik zal dus nu pogen het beknopt te houden.

Over beendermeel is al enorm veel foute informatie verspreid. In België is het sinds 1975 verboden om beendermeel te gebruiken in charcuterie of welk product ook bestemd voor menselijke consumptie. Beendermeel is een product bekomen na verwerking van door erkende ophalers en verwerkingsbedrijven in slachthuizen en vleesbedrijven opgehaalde beenderen tot poeder. Dit werd gebruikt in veevoeders, maar niet in menselijke voeding, wegens de slechte smaak. Dit was dus al zo los van de BSE-context.

Gelatine wordt niet gemaakt uit beendermeel, maar onder meer op basis van ontvette beenderen, die bovendien een speciaal procédé hebben doorlopen dat mogelijke risico's voor de volksgezondheid uitsluit. De spraakverwarring ontstaat omdat die beenderen bij het begin van het proces vermalen worden om dit speciaal productieprocédé efficiënt te laten verlopen. Het is evenwel niet zo dat de stukjes als dudsdanig in de gelatine zitten.

Het Europese wetenschappelijk comité heeft jaren geleden precieze regels uitgewerkt in verband met het procédé dat moet gevolgd worden. Sedert 1995 wordt dat in België ook strikt nageleefd. Wat dit betreft is er dus helemaal geen probleem. Vandaag nog op de persconferentie met de heer Beernaert werd in aanwezigheid van twee professoren van de universiteiten van Gent en van Luik bevestigd dat de voorgeschreven procedures voor gelatine geen risico inhouden.

Een exhaustieve lijst geven van producten waarin beendermeel of tot gelatine omgevormd beendermeel wordt gebruikt, is onbegonnen werk. Ik kan wel de grote categorieën van producten geven: confiserie, zuivelproducten, vleesindustrie, visindustrie, sauzen, soepen. Blijkbaar wordt dit product ook gebruikt voor het uitklaren van wijn.

Beendermeel vormt noch in zijn zuivere vorm, noch verwerkt tot gelatine een bestanddeel van voedingsmiddelen. Er is dus geen reden om voedingsmiddelen uit de handel te nemen.

De veiligheid van de gelatine hangt volledig af van het gebruikte materiaal en van de technische behandeling zoals beschreven in het koninklijk besluit van 5 december 2000. Gelatine geproduceerd volgens dit procédé is volgens het huidige advies van het Europees Wetenschappelijk Comité veilig. Het is dus niet juist dat op dit ogenblik een voorstel wordt bestudeerd om dit procédé, dat sinds 1995 in België wordt toegepast, uit te schakelen. Het is dan ook niet nodig overgangsmaatregelen te nemen.

In de praktijk is er nooit besmetting vastgesteld bij runderen jonger dan 24 maanden. De testen op 30 maanden kunnen vaststellen wat klinisch had kunnen worden vastgesteld zes maanden voordien. Vandaar de Europese beslissing om te testen vanaf 30 maanden. Ook hier zitten we dus veilig. België is in februari 1998, tijdens de vorige regering, al begonnen met het wegnemen van risicomateriaal bij alle runderen. We hebben dus niet gewacht tot oktober 2000 zoals vele andere landen.

Mevrouw Erika Thijs (CVP). - Ik ben blij met het antwoord, maar hoe komt het dan dat Patrick Cras, een bekende Antwerpse professor, zegt dat hij het vreemd vindt dat gelatine nog altijd in snoepgoed en gebak wordt gebruikt. Ook in de televisie-uitzending Koppen werd hierop gewezen. Volgens al deze mensen rijst er een probleem, maar de minister zegt dat er geen probleem is. Wie moeten we geloven?

Mevrouw Magda Aelvoet, minister van Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu. - De beenderen, die voor de productie van gelatine worden gebruikt, worden verbrijzeld in stukjes van 2 à 3 centimeter. Het beendermeelpoeder, dat een vermenging is van beenderen met uiteinden van zenuwen, pezen en vlees, kwam zonder enige bewerking rechtstreeks in de dierenvoeding terecht.

Voor de gelatine worden de beenderbrokjes in oplossingen met basen en zuren gelegd. Volgens het vakblad van de Gentse faculteit voor diergeneeskunde doodt deze bewerking elk prion.

Als het procédé op een goed wijze wordt afgewerkt, kan geen enkel probleem rijzen. Dat is ook het standpunt van het Europees Wetenschappelijk Comité, dat wij altijd als leidraad hebben gebruikt. De heer Vanopdenbosch, die op dit vlak een autoriteit is omdat hij sinds 1986 dagelijks met de materie is begaan, heeft beweerd dat uitspraken van professor Cras volgens hem niet klopten. Het blijft dus een voorwerp van discussie, maar met de huidige kennis van zaken ben ik ervan overtuigd dat mijn mededeling verantwoord is.

-L'incident est clos.