Vragen en Antwoorden

Belgische Senaat


Bulletin 1-91

ZITTING 1998-1999

Vragen van de Senatoren en antwoorden van de Ministers

(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans


Minister van Sociale Zaken

Vraag nr. 1475 van mevrouw Thijs d.d. 25 november 1998 (N.) :
Financieringssystemen van rusthuizen. ≠ Praktische gevolgen van het huidige systeem.

Het RIZIV schat het budget van rustoorden voor bejaarden voor het tweede kwartaal 1998 op basis van de gegevens van het vierde kwartaal 1997 en het eerste kwartaal 1998. Men houdt hierbij geen rekening met correcties die de instellingen treffen om te vermijden dat men het voorlopig budget overschrijdt.

Voor instellingen waar de verzorgingsbehoevendheid op korte tijd fel stijgt, is het systeem van voorlopig budget steeds nadelig omdat men zich steeds baseert op gegevens van het jaar voordien om het voorlopig budget voor het volgend jaar te bepalen.

Het enige dat een instelling kan doen om te zorgen dat men binnen het voorlopig budget blijft, is het opnamebeleid zo aanpassen dat men het aantal verzorgingsbehoevenden dat gediend heeft om het voorlopig budget te bepalen, niet doet stijgen. Indien men dit doet worden de verzorgingsbehoevenden, die dikwijls het meest dringend nood hebben aan een opname, mogelijk minder snel opgenomen.

Wegens de besparingen van de overheid worden hoogbejaarden en zwaar zorgbehoevenden steeds vaker in rusthuizen ondergebracht waar de ligdagprijs 1/10 is van die in de ziekenhuizen, terwijl enkele jaren terug deze bejaarden in hun laatste levensdagen in ziekenhuizen verbleven.

Een rustoord in Lummen heeft door dit huidige enveloppesysteem een tekort van ongeveer 20 miljoen frank per jaar. Een tekort dat door de gemeente moet gedragen worden. De lagere besturen moeten dus opdraaien voor de tekorten.

Daarom volgende vragen :

1. Is de geachte minister op de hoogte van de moeilijkheden die het huidige enveloppesysteem teweegbrengt ?

2. Is er geen aanpassing mogelijk voor rusthuizen die zwaar zorgbehoevenden opnemen daar zij veel hogere kosten hebben ?

Antwoord : In antwoord op de door het geachte lid gestelde vraag kan ik het volgende meedelen.

1. Het enveloppensysteem kent ieder rustoord een voorlopig en een definitief budget toe. Voor 1998 wordt het voorlopig budget berekend aan de hand van de gegevens van het tweede en derde trimester 1997. Vervolgens schat men de bedragen die een rustoord factureerde in het vierde trimester 1997 en het eerste en tweede trimester 1998. De gegevens betreffende het vierde trimester 1997 en het eerste trimester 1998 dienen als basis bij deze berekening. Stijgen die gefactureerde bedragen meer dan 3,2 % uit boven het voorlopig budget, dan wordt die instelling gedurende een trimester (het derde van 1998) gesanctioneerd. De som van de gefactureerde bedragen en het bedrag dat mag gefactureerd worden tijdens dat derde trimester 1998, vormt dan het definitief budget 1998.

Bedoeling van het enveloppensysteem is de financiering van de rustoorden stabieler te maken. Een instelling weet immers, vanaf het moment dat ze haar voorlopig budget kent, hoeveel ze gedurende het volledige jaar (van het vierde trimester 1997 tot en met het derde trimester 1998) kan factureren.

De opmerking van het geachte lid, dat een stijging van de gemiddelde zorgbehoevendheid altijd leidt tot een penalisatie van het rustoord, dient genuanceerd te worden. Zo kan een toename van de zorgbehoevendheid enkel leiden tot een overschrijding van het voorlopig budget als die toename zich voordeed tijdens de referentieperiode van het definitief budget (het vierde trimester 1997 en het eerste 1998). Daarenboven werden bij de bepaling van het voorlopig budget afwijkingen van de berekening voorzien, bijvoorbeeld in geval van erkenning of uitbreiding na 1 oktober 1996. Ten slotte vermelden wij nog de erkenningen van omzetting van ROB-bedden naar RVT-bedden, wat ervoor zorgt dat de zwaarst zorgbehoevende patiŽnten (de RVT-patiŽnten) niet onder het enveloppensysteem vallen.

Hieruit kan worden geconcludeerd dat enkel in het geval dat een rustoord een toename van de gemiddelde zorgbehoevendheid kent in het vierde trimester 1997 of het eerste 1998, die niet gepaard gaat met een uitbreiding of erkenning na 1 oktober 1996, deze toename als oorzaak van de overschrijding van het voorlopig budget 1998 kan beschouwd worden.

Tevens moet de aandacht worden gevestigd op het feit dat een eventuele penalisatie ten gevolge van een toename van zorgbehoevendheid slechts voor ťťn trimester geldt. Het volgende jaar zal het voorlopig budget van de instelling hoger liggen, zodat twee opeenvolgende overschrijdingen onwaarschijnlijk zijn. Men zou dan ook kunnen zeggen dat het enveloppensysteem met zes maanden vertraging werkt. Dit kan niet anders aangezien het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering ten vroegste in oktober (en vaak later) de gegevens van het tweede en derde trimester in zijn bezit krijgt.

2. Het koninklijk besluit van 22 december 1997 dat de enveloppenfinanciering voor 1998 regelt, voorziet geen uitzonderingen voor rustoorden die een toename van zorgbehoevendheid kennen tijdens de referentieperiode van de definitieve enveloppe. Het is dan ook mogelijk dat rustoorden die zwaar zorgbehoevenden opnemen, geconfronteerd worden met een tijdelijke vermindering van de forfaits.

Wat het rustoord, dat het geachte lid vermeldt, betreft, lijkt het ons onwaarschijnlijk dat de opname van zwaar zorgbehoevenden tot het tekort van 20 miljoen leidt. Dergelijk tekort lijkt ons eerder te wijten aan het feit dat een instelling veel meer personeel in dienst wil hebben dan vereist door de minimum personeelsnorm. De forfaitaire tegemoetkomingen zijn immers vooral bestemd om het aantal personeelsleden, verplicht door die minimumnorm, te financieren.