Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 8-325

van Nadia El Yousfi (PS) d.d. 29 september 2025

aan de minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen

Comité voor de Rechten van Personen met een Handicap van de VN - Aanbevelingen - Uitvoering - Maatregelen - Toegankelijkheid van gebouwen - Werkgelegenheid - Stemrecht - Toegang tot zorg - Tijdschema en budgetten - Follow-up en evaluatie

Chronologie

29/9/2025Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 30/10/2025)

Vraag nr. 8-325 d.d. 29 september 2025 : (Vraag gesteld in het Frans)

Op 5 september 2024 publiceerde het Comité voor de rechten van personen met een handicap van de Verenigde Naties zijn slotopmerkingen over België, naar aanleiding van de tweede evaluatie van ons land. Dit rapport benadrukte verschillende belangrijke stappen in de goede richting, zoals de oprichting van adviesraden voor personen met een handicap in alle Gewesten en Gemeenschappen, de goedkeuring van het federale actieplan 2021-2024 en de opname van het recht op inclusie en redelijke aanpassingen in de Belgische Grondwet. Het Comité uitte echter ook aanhoudende bezorgdheden en formuleerde dringende aanbevelingen op verschillende domeinen.

Enkele van de belangrijkste aanbevelingen waren:

– de hervorming van het stelsel van bewindvoering over de persoon en de goederen, met een verschuiving van vertegenwoordiging naar ondersteuning bij besluitvorming, waarbij de wil en voorkeuren van de persoon met een handicap worden gerespecteerd;

– de hervorming van de interneringsmaatregelen voor personen die op basis van een verstandelijke of psychische handicap als ontoerekeningsvatbaar worden verklaard, waarbij het Comité de onbeperkte vrijheidsberoving en sancties op basis van handicap veroordeelt;

– het uitwerken van plannen voor deďnstitutionalisering, met een echte keuze uit verschillende woonvormen en ondersteuningsdiensten voor zelfstandig leven, met inbegrip van persoonsgebonden assistentiebudgetten;

– de uitbreiding van de toegankelijkheidsverplichtingen tot bestaande gebouwen, die momenteel enkel gelden voor nieuwe gebouwen of bij ingrijpende renovaties;

– de ontwikkeling van een actieplan voor toegang tot en behoud van werk voor personen met een handicap, en de ondersteuning van de transitie van maatwerkbedrijven naar het reguliere arbeidscircuit;

– de garantie van het stemrecht voor personen met een handicap en de vereiste dat het volledige verkiezingsproces toegankelijk is;

– het verzekeren van toegang tot zorg, onder meer via redelijke aanpassingen, op voet van gelijkheid met anderen, ook in tijden van gezondheids- of milieucrisissen;

– het opstellen van een transitieplan voor het buitengewoon onderwijs naar een inclusiever onderwijs, met de nodige ondersteuning, opleiding van het personeel en aangepaste pedagogische methoden.

Unia, als onafhankelijke instelling belast met de follow-up van het Verdrag in België, heeft bovendien actief deelgenomen aan deze evaluatieprocedure en zelf 47 aanbevelingen geformuleerd om de drempels voor inclusie weg te nemen. Unia riep de politieke overheden op samen te werken met de representatieve organisaties van personen met een handicap om beter op deze aanbevelingen in te spelen.

Er is inmiddels een jaar verstreken sinds de formulering van de bovenstaande aanbevelingen.

Kunt u daarom toelichten:

1) Welke concrete maatregelen de federale regering heeft genomen of overweegt te nemen om uitvoering te geven aan de aanbevelingen van het Comité voor de rechten van personen met een handicap van de Verenigde Naties (VN), met name inzake de hervorming van het stelsel van bewindvoering over de persoon en de goederen, de hervorming van de interneringsmaatregelen en het uitwerken van plannen voor deďnstitutionalisering?

2) Hoe de federale regering, in samenwerking met de Gewesten en Gemeenschappen, van plan is de toegankelijkheidsverplichtingen uit te breiden tot bestaande gebouwen en het toezicht te versterken om een daadwerkelijke toepassing van deze normen te waarborgen?

3) Welke acties reeds zijn uitgevoerd of gepland om een actieplan te ontwikkelen voor toegang tot en behoud van werk voor personen met een handicap, en om de overgang van maatwerkbedrijven naar het reguliere arbeidscircuit te ondersteunen?

4) Hoe de federale regering denkt het stemrecht voor personen met een handicap tegen 2029 te waarborgen en de toegankelijkheid van het volledige verkiezingsproces te verzekeren?

5) Welke maatregelen gepland zijn om de toegang tot zorg voor personen met een handicap te waarborgen, onder meer via redelijke aanpassingen, op voet van gelijkheid met anderen, ook in tijden van gezondheids- of milieucrisissen?

6) Wat het tijdschema is voor de uitvoering van de door de federale regering geplande maatregelen, welke budgetten hiervoor worden uitgetrokken, en in welke opvolgings- en evaluatiemechanismen wordt voorzien om de doeltreffendheid van deze maatregelen te meten?

Dit is duidelijk een transversaal thema, waardoor deze vraag onder de bevoegdheid van de Senaat valt. Zowel de federale overheid als de deelstaten zijn immers bevoegd voor gelijke kansen.