|
|
Uitgezaaide kankers - Bestrijding - Nieuwe molecule - Ontwikkeling - Evaluatie - Gebruik- Klinische testen - Vernieuwende therapieën - Toegang - Reglementering
kanker
geneeswijze
gezondheidsbeleid
| 16/5/2025 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 19/6/2025) |
| 19/6/2025 | Antwoord |
Onlangs hebben Franse onderzoekers een nieuwe molecule ontwikkeld waarmee kankercellen die resistent zijn voor chemotherapie kunnen worden vernietigd.
Het gaat om een molecule die nog in de kinderschoenen staat, maar die voor een revolutie zou kunnen zorgen in de bestrijding van kankers, in het bijzonder van uitgezaaide kankers.
Sinds enkele decennia zijn de behandelingen aanzienlijk verbeterd en is kanker niet meer altijd een doodsvonnis.
Maar ondanks de krachtige werking van de zeer talrijke bestaande behandelingen en chemotherapieën, hervallen nog te veel zieken. Op dat moment worden de behandelingen veel minder efficiënt.
Raphaël Rodriguez, onderzoeksdirecteur bij het Franse wetenschappelijke onderzoeksinstituut CNRS van het Institut Curie, bestudeert in het bijzonder de rol van metalen in de biologie van kanker. Samen met zijn team heeft hij een molecule ontwikkeld van een nieuwe therapeutische klasse, waarmee uitgezaaide kankers waarvoor in de geneeskunde geen therapie bestaat, kunnen worden bestreden.
Aangezien 70% van de kankerpatiënten die overlijden, niet overlijden aan de primaire tumor maar aan de uitzaaiingen, wekt de ontdekking van de Franse onderzoekers aanzienlijke belangstelling op en zou ze een belangrijke vooruitgang kunnen betekenen in de behandeling van uitgezaaide kankers die ongevoelig zijn voor klassieke behandelingen.
1) Plannen de Belgische overheden in dat licht om de efficiëntie van die molecule te laten evalueren voor een eventueel gebruik in het kader van nationale therapeutische protocollen?
2) Worden er klinische testen in België overwogen of worden er samenwerkingen met Franse onderzoeksteams gepland?
3) Wat bepaalt de regelgeving over de vroege toegang tot dergelijke innoverende therapieën voor Belgische patiënten?
Deze schriftelijke vraag valt vanwege haar transversale aard onder de bevoegdheid van de Senaat. Volksgezondheid is een federale aangelegenheid en de deelstaten zijn bevoegd voor preventie.
1) Fentomycine-1 is een nieuwe molecule die veelbelovende resultaten heeft laten zien in preklinische modellen van kanker (in vitro modellen op menselijke cellen of in vivo muismodellen), met name bij uitgezaaide borstkanker, alvleesklierkanker en sarcoom, volgens een recent artikel van een team onderzoekers van het Institut Curie, gepubliceerd in het tijdschrift «Nature» op 7 mei 2025. Fentomycine-1 werkt door het activeren van lysosomaal ijzer, waardoor ferroptose (een type celdood) in kankercellen wordt veroorzaakt. Hoewel de preklinische studies bemoedigend zijn, zijn klinische proeven nodig om de effectiviteit en veiligheid bij mensen te evalueren en te bevestigen. De Belgische autoriteiten kunnen de baten-risicoverhouding van deze molecule alleen evalueren als een klinische proef ter evaluatie wordt voorgelegd, conform de geldende verordening inzake klinische studies.
2) Er is tot nu toe geen klinische proef ter evaluatie voorgelegd. Bovendien is het aan de sponsor van de klinische proeven om te beslissen over de betrokken landen en centra waar de klinische studie zal plaatsvinden.
3) Dit geneesmiddel bevindt zich nog in een vroege ontwikkelingsfase en de klinische ontwikkeling is blijkbaar nog niet begonnen. De meest realistische manier om deze molecule snel toegankelijk te maken voor Belgische patiënten is door hen te laten deelnemen aan een klinische proef na goedkeuring. Dit zou waarschijnlijk in eerste instantie een fase I-proef zijn (eerste toediening bij mensen). België is op dit niveau goed gepositioneerd omdat het over verschillende fase I-eenheden beschikt. De Belgische regelgeving voorziet ook in toegang tot geneesmiddelen via compassionate use-programma’s of medische noodprogramma’s. Deze programma’s stellen patiënten met ernstige of mogelijk levensbedreigende ziekten, waarvoor geen bevredigende behandeling beschikbaar is, in staat om toegang te krijgen tot niet-goedgekeurde geneesmiddelen of geneesmiddelen die buiten de indicatie worden gebruikt, zelfs in gevallen waarin de initiële klinische gegevens beperkt zijn.