|
|
Voedingsmiddelen op basis van soja - Isoflavonen - Effecten - Studies - Eventuele aanbevelingen voor de burgers - Voorlichtingscampagnes - Voedingsmiddelenindustrie - Bewustmaking
soja
collectieve maaltijdverstrekking
landbouw en voeding
gezondheidsbeleid
hormoon
bewustmaking van de burgers
| 17/4/2025 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 22/5/2025) |
| 26/6/2025 | Antwoord |
De Franse gezondheidsinstanties hebben onlangs opgeroepen om het gebruik van voedingsmiddelen op basis van soja in de cateringsector te verminderen, zonder daarmee dit voedingsmiddel in een kwaad daglicht te willen stellen. Het gaat hierbij om crèches, scholen, bedrijfskantines, rusthuizen, ziekenhuizen, enz. om zo alle leeftijdscategorieën en alle bevolkingsgroepen te bereiken. De gezondheidsinstanties hebben de voedingsmiddelenindustrie ook opgeroepen om haar productie- en verwerkingstechnieken voor soja te herzien, teneinde het gehalte aan isoflavonen in haar producten te verlagen.
Het Franse «Agence nationale de sécurité alimentaire, de l'environnement et de la santé professionnelle» (ANSES) heeft onlangs gewezen op de ongewenste effecten van soja bij het gebruik ervan in voeding en de bestanddelen ervan.
Voedingsmiddelen op basis van soja (zoals desserts, yoghurt, melk, plantaardige burgers, tofu en vooral crackers) bevatten namelijk te veel isoflavonen – plantaardige stoffen die lijken op vrouwelijke hormonen en mogelijk schadelijke effecten kunnen hebben op de gezondheid.
Isoflavonen, die in grote hoeveelheden aanwezig zijn in sojaproducten, zijn fyto-oestrogenen, verbindingen die effecten kunnen hebben die vergelijkbaar zijn met die van menselijke oestrogenen. De Franse gezondheidsinstanties benadrukken dat studies hebben onderzocht of overmatige consumptie van soja het hormonale evenwicht kan verstoren, met name in verband met puberteit, vruchtbaarheid of hormoonafhankelijke risico's (zoals borstkanker).
Het ANSES geeft aan dat overmatige consumptie van sojaproducten – en in het bijzonder sojamelk – bij kinderen in theorie de hormonale werking zou kunnen verstoren, hoewel de wetenschappelijke gegevens hierover niet eenduidig zijn.
Bij zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven is voorzichtigheid geboden, hoewel er geen definitieve consensus bestaat over verhoogde risico's bij matige sojaconsumptie.
Bepaalde onderzoeken suggereren bovendien dat de isoflavonen in soja kunnen interfereren met de werking van de schildklier, vooral bij personen met een voorgeschiedenis van schildklieraandoeningen.
Het ANSES benadrukt dat de effecten op de werking van de schildklier over het algemeen beperkt zijn bij matige consumptie van soja, maar raadt personen met schildklierproblemen aan om een gezondheidsdeskundige te raadplegen alvorens grote hoeveelheden soja te consumeren.
Daarnaast suggereren sommige studies dat de isoflavonen in soja een wisselwerking kunnen hebben met bepaalde geneesmiddelen, met name bloedverdunners of hormonale medicatie. De gezondheidsinstanties raden mensen die medicatie nemen aan om hun arts te raadplegen voordat ze regelmatig soja gebruiken.
Voedingsmiddelen op basis van soja winnen aan populariteit in België, vooral als onderdeel van een vegetarisch of veganistisch voedingspatroon. Toch bestaat er nog steeds bezorgdheid over de mogelijke gezondheidseffecten, vooral in verband met het risico op allergieën, de hormonale effecten van isoflavonen, de interactie ervan met de werking van de schildklier of met bepaalde medicatie.
1) Kunt u ons meer duidelijkheid verschaffen over het standpunt van de federale regering over de veiligheid van de consumptie van sojaproducten?
2) Heeft de federale regering studies en analyses over dit onderwerp geraadpleegd? Zo ja, tot welke conclusies is men daarbij gekomen?
3) Heeft de federale regering, samen met de deelstaten, contact gehad met de Franse gezondheidsinstanties om goede praktijken uit te wisselen op dit vlak?
4) Wordt er overwogen om aanbevelingen te formuleren voor de bevolking om mogelijke ongewenste effecten te voorkomen, met name voor kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven en personen met schildklieraandoeningen?
5) Welke acties worden er tot slot ondernomen om het publiek te informeren over de potentiële risico's van overmatige sojaconsumptie, en welke controles zijn er om de veiligheid van deze producten op de Belgische markt te waarborgen?
6) Zijn er plannen om de Belgische voedingsmiddelenindustrie bewust te maken van de noodzaak om haar productie- en verwerkingsmethoden van soja te herzien, teneinde het gehalte aan isoflavonen in voedingsmiddelen te verminderen?
Deze vragen hebben een transversaal karakter, aangezien volksgezondheid een federale bevoegdheid is, maar de aspecten met betrekking tot preventiemaatregelen grotendeels onder de bevoegdheid van de deelstaten vallen.
Tekst nog niet beschikbaar.