|
|
Drugs - Handel - Sociale media - Telegram - Cijfers en tendensen - Aanpak
verdovend middel
zwarte handel
sociale media
officiële statistiek
| 22/3/2024 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 25/4/2024) |
| 25/4/2024 | Antwoord |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2251
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2252
Drugscriminelen maken gebruik van het platform «Telegram» om ongestoord drugs te verhandelen. In openbare chatgroepen met duizenden leden worden miljoenen berichten geplaatst waarin «softdrugs», «harddrugs» en medicijnen te koop zijn. Deze advertenties zijn gemakkelijk te vinden en omvatten diverse hoeveelheden en soorten drugs, inclusief designerdrugs. «Telegram» lijkt weinig in te grijpen, ondanks beweringen van moderatie en proactieve monitoring. Onder andere de Nederlandse politie ondervindt beperkte medewerking van het bedrijf.
De advertenties omvatten ook andere illegale zaken zoals zwaar vuurwerk en benodigdheden voor internetoplichting. Aanbieders beloven klantgerichte service, inclusief testen van drugs en geld-terug-garanties. Sommige verkopers specialiseren zich in specifieke drugs, terwijl anderen een breed assortiment aanbieden.
De handel op «Telegram» heeft zich deels verplaatst van het «dark web». Hoewel het gemak voor drugskopers is toegenomen, brengt dit ook meer risico's met zich mee, waaronder oplichting. Ondanks het massale aanbod van drugsadvertenties, richt de politie zich vooral op grote spelers en prioriteiten zoals wapenhandel.
«Telegram» weigert vaak samen te werken met de politie en negeert verzoeken om informatie over verdachte gebruikers. Ondanks kritiek en actie van andere landen onderneemt de Nederlandse overheid geen actie tegen «Telegram». De politie voert wel af en toe undercoveroperaties uit en heeft in het verleden drugskanalen overgenomen. Verkopers zijn echter voorzichtig vanwege mogelijke undercoveragenten, hoewel sommigen denken dat ze met rust worden gelaten zolang ze geen wapens of vrouwen verhandelen (cf. https://nos.nl/artikel/2506160-miljoenen-drugsadvertenties-op-telegram-platform-laat-handel-ongemoeid).
Deze schriftelijke vraag heeft een transversaal karakter. De verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de Kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan voor de periode 2022-2025, en werden besproken tijdens een interministeriële conferentie, waarop ook de politionele en justitiële spelers aanwezig waren. Het betreft aldus een transversale aangelegenheid met de Gewesten waarbij de rol van de Gewesten vooral ligt in het preventieve luik.
Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd aan de geachte minister:
1) Kun u ons voorzien van cijfers van de afgelopen drie jaar met betrekking tot het aantal drugsaanbiedingen op platforms zoals «Telegram» gericht aan Belgen? Hoe verhoudt dit zich tot voorgaande jaren? Heeft u inzicht in de totale omvang van de illegale drugshandel via sociale media in België? Kunt u specifieke cijfers delen met betrekking tot de verschillende soorten drugs die worden aangeboden?
2) Zijn er statistieken beschikbaar over het aantal actieve gebruikers in drugshandelgroepen op «Telegram» en andere platforms? Hoeveel van deze groepen richten zich specifiek op de Belgische markt?
3) Heeft u gegevens over de geografische spreiding van drugshandelaren op «Telegram» in België? Zijn er bepaalde regio's in België die meer vatbaar zijn voor deze vorm van illegale handel? Kunt u ons daarbij voorzien van statistieken met betrekking tot het aantal opgepakte verdachten in verband met de online drugshandel, evenals informatie over de soorten drugs en de hoeveelheden die in beslag zijn genomen?
4) Zijn er cijfers beschikbaar met betrekking tot het aantal meldingen van burgers over drugshandel op sociale mediaplatforms en de opvolging daarvan door de autoriteiten? Hoe wordt deze informatie gebruikt bij politieonderzoek?
5) Heeft u gegevens over de mate van samenwerking met sociale mediaplatforms zoals «Telegram» bij het aanpakken van illegale drugshandel? Wat is de algemene responsiviteit van «Telegram» op dergelijke verzoeken? Zijn er obstakels bij het verkrijgen van informatie van deze platforms? Zo ja, welke en wat kan hiertegen volgens u gedaan worden?
6) Kunt u ons informeren over eventuele nieuwe initiatieven of beleidsmaatregelen die u overweegt of heeft genomen om de groeiende uitdaging van online drugshandel aan te pakken? Hoe wordt de effectiviteit van dergelijke maatregelen gemeten? Wat zijn de voorlopige resultaten?
7) Kunt u cijfers verstrekken over de financiële impact van de online drugshandel op de Belgische samenleving, zoals verlies aan belastinginkomsten en kosten voor de gezondheidszorg en rechtshandhaving?
8) Hebben uw diensten gegevens over de inzet van AI-modellen of technologieën om online drugshandel te monitoren en aan te pakken? Zo ja, wat is de effectiviteit van dergelijke technologische benaderingen?
1) Er zijn geen specifieke cijfers beschikbaar van het aantal drugsaanbiedingen op platforms als «Telegram» gericht aan Belgen, noch over de omvang van de illegale drugshandel via sociale media in België. Dergelijke platforms richten zich vooral op een wereldwijde gebruikersmarkt (behoudens enkele uitzonderingen). Hierdoor kan moeilijk een juiste inschatting van de omvang per land bepaald worden.
2) Er zijn geen statistieken beschikbaar, noch over het aantal actieve gebruikers, noch over het aantal groepen die zich specifiek richten op de Belgische markt.
3) Er zijn geen gegevens beschikbaar over de geografische spreiding van drugshandelaren op «Telegram» in België gezien op enkele uitzonderingen na, deze zich niet richten op een bepaalde regio in België.
4) Er zijn op nationaal niveau geen cijfers beschikbaar van het aantal meldingen van burgers over drugshandel op sociale mediaplatforms.
5) De samenwerking met «Telegram» verloopt zeer moeizaam, niet alleen in België, maar ook in tal van andere landen. Vanuit de Europese Commissie werden stappen ondernomen om de samenwerking met alle sociale mediaplatforms (waaronder «Telegram») te optimaliseren en werden al overlegmomenten georganiseerd met deze platforms.
6) Aangezien het hier vooral om een internationale problematiek gaat, worden de initiatieven om de online drugshandel aan te pakken voornamelijk in samenwerking met de Europese Commissie, Europol en het EMCDDA (European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving) genomen. De federale gerechtelijke politie neemt onder andere deel aan operationele actieplannen binnen Europol «EMPACT» (bijvoorbeeld de «cybercrime patrol week»).
De effectiviteit van dergelijke maatregelen kunnen thans nog niet gemeten worden en zullen na verloop van tijd geëvalueerd worden.
Het vergemakkelijken van digitale onderzoeken is trouwens een prioritair actiepunt in het nieuwe stappenplan van de Europese Unie (EU) voor de bestrijding van drugshandel en georganiseerde criminaliteit.
7) De gevraagde informatie is niet beschikbaar op het centrale niveau van mijn afdeling.
8) Binnen de United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) loopt een specifiek project om mits inzet van specifieke technologieën, de online drugshandel te monitoren met het oog op een efficiënte aanpak. Ook het EMCDDA monitort de online drugshandel via specifieke tools. Gezien het om vrij recente ontwikkelingen gaat, kan de effectiviteit van deze tools nog niet geëvalueerd worden.