|
|
Dierenbescherming - Bedreigde diersoorten - Chinese traditionele geneeskunde - Dierlijk materiaal - Handel - Gebruik - Aanpak - Douane - Belgische financiële instellingen - Betrokkenheid - Cijfers en tendensen
economische ethiek
welzijn van dieren
zwarte handel
beschermde soort
zachte geneeskunde
China
financiële instelling
| 22/3/2024 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 25/4/2024) |
| 24/4/2024 | Antwoord |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2247
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2248
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2250
EIA UK (Environmental Investigation Agency UK) onthulde in het recente rapport «Investing in Extinction» de praktijken binnen de wereld van de traditionele Chinese geneeskunde (TCM). Lichaamsdelen van bedreigde luipaarden en schubdieren worden gebruikt in ten minste achtentachtig TCM-producten, goedgekeurd door de «National Medical Products Administration of China».
Dit roept ethische vragen op, vooral omdat sommige producten ook delen van tijgers en neushoorns bevatten, in strijd met de CITES-aanbevelingen. Het rapport belicht echter niet alleen deze realiteit, maar wijst ook op de betrokkenheid van tweeënzestig internationale financiële instellingen, waaronder AXA SA, BlackRock Inc, BNP Paribas SA, Citigroup Inc, Deutsche Bank, HSBC, Legal & General, de Royal Bank of Canada en UBS AG.
De betrokkenheid van deze prominente financiële instellingen, velen ondertekenaars van «Principles for Responsible Investment» en leden van het «International Corporate Governance Network», is bijzonder zorgwekkend. Ze investeren in drie Chinese farmaceutische bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de productie van de omstreden TCM-producten.
Een juridisch specialist van het EIA benadrukt dat het gebruik van bedreigde dieren in TCM-producten de CITES-aanbevelingen negeert en kan leiden tot de uitroeiing van deze soorten op industriële schaal. Deze financiële instellingen, waarvan velen betrokken zijn bij milieugerichte initiatieven, staan nu onder kritiek vanwege hun investeringen in bedrijven die bijdragen aan biodiversiteitsverlies.
Ondanks de CITES-regulering en de vermelding van luipaarden en schubdieren heeft EIA geen betrouwbare informatie gevonden over de herkomst van de gebruikte dierlijke derivaten. Het EIA doet een dringende oproep aan de Chinese regering om de CITES-aanbevelingen strikt op te volgen en het gebruik van lichaamsdelen van deze bedreigde diersoorten voor commerciële doeleinden binnen de nationale markt te verbieden.
Het rapport onthult niet alleen de schaduwzijde van de TCM-industrie, maar legt ook de verwevenheid van de financiële sector bloot. Het onderstreept de behoefte aan verandering en verantwoording op nationaal en internationaal niveau om de handel in bedreigde diersoorten te stoppen en biodiversiteit te behouden. Een dringende heroverweging van investeringen door financiële instellingen is noodzakelijk om geloofwaardigheid te behouden in hun streven naar milieuvriendelijkheid (cf. https://eia-international.org/report/investing-in-extinction-how-the-global-financial-sector-profits-from-traditional-medicine-firms-using-threatened-species/).
Deze schriftelijke vraag heeft een transversaal karakter. De bevoegdheid van het Vlaams Gewest inzake natuurbehoud (in ruime zin) is gebaseerd op artikel 6, § 1, III, van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen. Het Vlaams Gewest oefent deze bevoegdheid uit door middel van decreten omtrent natuur, bos, jacht en visserij. Het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) is een federale instelling die waakt over de voedselveiligheid. Het betreft dus een transversale aangelegenheid met de Gewesten.
Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd aan de geachte minister:
1) Wat is de huidige stand van zaken met betrekking tot het toezicht op de handel en het gebruik van bedreigde diersoorten voor traditionele geneeskunde binnen België? Kunt u specifieke cijfers delen van de laatste drie jaar met betrekking tot inbeslagnames, overtredingen en eventuele rechtszaken? Kan u ook meedelen welke straffen daders kregen?
2) Kunt u specifieke informatie verstrekken over de betrokkenheid van Belgische financiële instellingen bij bedrijven die traditionele Chinese geneeskundeproducten produceren met gebruik van bedreigde diersoorten? Zou het mogelijk zijn om cijfers te verkrijgen over de investeringen van deze instellingen in dergelijke ondernemingen? Wordt hiertegen actie ondernomen? Zo ja, welke?
3) In hoeverre is de overheid op de hoogte van en betrokken bij de handel in bedreigde diersoorten voor traditionele geneeskunde, met name afkomstig uit China? Zijn er specifieke maatregelen genomen om deze handel te monitoren en te beperken? Kunnen er, op basis van Belgische wetgeving, sancties worden opgelegd aan financiële instellingen die betrokken zijn bij investeringen die bijdragen aan biodiversiteitsverlies en het gebruik van bedreigde diersoorten?
4) Heeft de Belgische overheid recentelijk sancties opgelegd aan financiële instellingen die betrokken zijn bij investeringen die bijdragen aan biodiversiteitsverlies en het gebruik van bedreigde diersoorten? Zo ja, kunt u voorbeelden geven van dergelijke sancties?
5) In hoeverre wordt de douane ingezet om de sluikhandel in bedreigde diersoorten en hun derivaten, met name voor traditionele geneeskunde, te detecteren en te voorkomen? Zijn er recente successen op dit gebied?
6) Zijn er wettelijke verplichtingen voor Belgische financiële instellingen om transparantie te bieden over hun investeringen in sectoren die verband houden met biodiversiteitsverlies en de illegale handel in bedreigde diersoorten? Hoe wordt deze transparantie momenteel afgedwongen?
7) Welke specifieke maatregelen worden overwogen om Belgische financiële instellingen aan te moedigen om te desinvesteren in bedrijven die betrokken zijn bij de productie van traditionele Chinese geneesmiddelen met gebruik van bedreigde diersoorten? Zijn er plannen voor bijvoorbeeld een actief desinvesteringsbeleid?
8) Wat is het standpunt van de overheid ten aanzien van het aansprakelijk stellen van financiële instellingen voor hun betrokkenheid bij investeringen die bijdragen aan het gebruik van bedreigde diersoorten voor traditionele geneeskunde? Zijn er overwegingen om specifieke regelgeving op te stellen om dergelijke betrokkenheid te reguleren?
1) De beschikbare gegevens zijn afkomstig uit de jaarlijkse rapportering over de inbeslagnames. De data werden gecompileerd uit de proces-verbalen van alle controlerende diensten (Federaal Agentchap voor de veiligheid van de voedselketten (FAVV), douane, politie en inspectiedienst). De gegevens van 2023 worden momenteel nog geanalyseerd. Voor de periode 2020-2022 waren er in totaal 124 dossiers waarin voedingssupplementen of medicijnen in beslag genomen werden door de douane of door het FAVV bij de invoer ervan. Slechts 2 zendingen waren afkomstig uit China. Drieenvijftig zendingen waren afkomstig uit de Verenigde Staten van Amerika (USA), 17 van Thailand, 15 van het Verenigd Koninkrijk. De volledige tabel wordt hieronder weergegeven:
|
|
2020 |
2021 |
2022 |
Totaal |
|
China |
0 |
0 |
2 |
2 |
|
Ghana |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
Hong Kong |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
India |
0 |
2 |
0 |
2 |
|
Nigeria |
0 |
3 |
1 |
4 |
|
Saudi Arabia |
0 |
0 |
1 |
1 |
|
Sweden |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
Zwitserland |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
Taiwan, Province of China |
0 |
0 |
1 |
1 |
|
Thailand |
0 |
8 |
9 |
17 |
|
Togo |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
United Kingdom |
0 |
9 |
6 |
15 |
|
United States of America |
9 |
39 |
5 |
53 |
|
Unknown |
0 |
0 |
23 |
23 |
|
Vietnam |
0 |
1 |
0 |
1 |
Deze producten bevatten meestal beschermde plantensoorten (114 dossiers), waarvan de meest voorkomende: Prunus africana (55 dossiers), cactus (26 dossiers), hoodia (8 dossiers), orchidee (3 dossiers) en Panax quinquefolius (7 dossiers). De volledige tabel wordt hieronder weergegeven:
|
FLORA |
2020 |
2021 |
2022 |
Totaal |
|
Liliales |
0 |
2 |
0 |
2 |
|
Orchidales |
1 |
1 |
1 |
3 |
|
Apiales |
0 |
2 |
5 |
7 |
|
Asterales |
1 |
3 |
5 |
9 |
|
Caryophyllales |
0 |
12 |
14 |
26 |
|
Gentianales |
0 |
4 |
4 |
8 |
|
Myrtales |
0 |
0 |
1 |
1 |
|
Rosales |
3 |
40 |
12 |
55 |
|
Scrophulaliares |
1 |
0 |
1 |
2 |
|
Cyatheales |
0 |
1 |
0 |
1 |
Meer specifiek gaat het over de volgende soorten:
|
|
2020 |
2021 |
2022 |
Totaal |
|
Aloe Ferox |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Cactaceae |
0 |
12 |
14 |
26 |
|
Hoodia |
0 |
4 |
4 |
8 |
|
Orchidaceae |
1 |
1 |
1 |
3 |
|
Panax Quinquefolius |
0 |
2 |
5 |
7 |
|
Prunus Africanus |
3 |
40 |
12 |
55 |
|
Saussurea Costus |
1 |
3 |
5 |
9 |
In mindere mate werden beschermde diersoorten aangetroffen (10 dossiers). In de meeste dossiers (4) ging dit over Macaca fascicularis (Primates). De volledige tabel wordt hieronder weergegeven:
|
|
2020 |
2021 |
2022 |
Totaal |
|
FAUNA |
0 |
0 |
0 |
10 |
|
Acipenserformes |
0 |
1 |
1 |
2 |
|
Rhinopristiformes |
1 |
0 |
0 |
1 |
|
Primates |
0 |
0 |
4 |
4 |
|
Sauria |
1 |
0 |
0 |
1 |
|
Serpentes |
0 |
1 |
0 |
1 |
|
Testudines |
1 |
0 |
0 |
1 |
De meeste zendingen waren bestemd voor privé personen, waarbij de meeste dossiers (95) zonder gevolg werden geklasseerd of waarvoor een waarschuwing werd gegeven. Slechts een klein aantal (14) dossiers werd door het parket doorgestuurd naar mijn dienst voor het opleggen van een administratieve geldboete van 280 euro tot 700 euro. De andere dossiers zijn nog lopende of de informatie is niet gekend door mijn dienst. Voor meer informatie over deze dossiers kan u terecht bij mijn collega bevoegd voor Justitie.
2) Er is geen informatie hieromtrent beschikbaar bij mijn dienst.
3) Het gebruik van in het wild gevangen bedreigde soorten in de traditionele geneeskunde is een bekend onderwerp van zorg voor de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES) en is het onderwerp geweest van een specifieke resolutie op de veertiende vergadering van de Partijen bij het Verdrag (Resolutie Conf 10.19 (Rev. CoP14)). Mijn administratie neemt actief deel aan de internationale CITES-vergaderingen en volgt uiteraard de discussies en beslissingen over dit onderwerp op de voet. Als België in dit verband een specifieke aanbeveling ontvangt, zal mijn administratie daar uiteraard onmiddellijk gevolg aan geven.
In de wet van 28 juli 1981 wordt de mogelijkheid om sancties op te leggen aan financiële instellingen die betrokken zijn bij investeringen die bijdragen aan biodiversiteitsverlies en het gebruik van bedreigde soorten die beschermd worden door CITES, niet vermeld.
4) Er is geen informatie hieromtrent beschikbaar bij mijn dienst.
5) Op basis van de wet van 28 juli 1981 zijn de douane en het FAVV bevoegd voor het opsporen en vaststellen van inbreuken op basis van de Conventie en de Europese verordeningen terzake. De douane kan dus ingezet worden om de sluikhandel te detecteren en te voorkomen. Voor meer informatie hierover kan u zich richten tot mijn collega’s bevoegd voor douane en FAVV.
6) Er is geen informatie hieromtrent beschikbaar bij mijn dienst.
7) Er zijn geen plannen hieromtrent bij mijn dienst.
8) Er zijn geen plannen hieromtrent bij mijn dienst.