|
|
3D-geprint wapen - Vuurwapen - Extremisme - Criminaliteit - Cijfers en tendensen
vuurwapen
verboden wapen
3D-printen
| 21/2/2024 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 21/3/2024) |
| 8/5/2024 | Antwoord |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2217
De federale gerechtelijke politie van Leuven heeft een illegaal wapenatelier ontmanteld waar 3D-geprinte vuurwapens werden geproduceerd. Twee verdachten zijn opgepakt en er zijn ook arrestaties in Frankrijk verricht. Het parket van Leuven noemt het een van de grootste successen in de strijd tegen 3D-wapenhandel in Europa.
Huiszoekingen vonden gelijktijdig plaats in België en Frankrijk, met arrestaties van een 18-jarige vrouw uit Leuven en een 26-jarige man uit Frankrijk. Ze werden aangehouden door de onderzoeksrechter. In hun woning ontdekten speurders een illegaal wapenatelier met een actieve 3D-printer die vuurwapens produceerde. Metalen en plastic wapenonderdelen en kant-en-klare 3D-geprinte vuurwapens werden in beslag genomen.
De vuurwapens, zowel vergunningsplichtige als verboden, werden geproduceerd via 3D-printing en webshoponderdelen, waardoor ze niet traceerbaar en dus aantrekkelijk voor criminelen zijn. De wapens zouden verhandeld zijn op het «dark web». Het parket benadrukt dat de 3D-geprinte wapens er «echt» uitzien en potentieel even gevaarlijk zijn als reguliere vuurwapens.
Het onderzoek begon in Frankrijk, waarbij de federale gerechtelijke politie van Leuven in augustus vorig jaar werd ingelicht. Naast de Belgische arrestaties zijn in Frankrijk nog negen mensen opgepakt, voornamelijk kopers van illegale vuurwapens. Het parket beschouwt de gezamenlijke operatie als een van de grootste successen in de strijd tegen 3D-wapenhandel en -productie in Europa (cf. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/05/3d-wapens-politieactie-leuven/).
In haar jaarrapport van 2019 merkt de Veiligheid van de Staat (VSSE) «al enkele jaren een tendens op bij extreemrechts om zich te bewapenen. Soms illegaal, soms legaal. Leden van rechts-extremistische groeperingen worden opgeroepen om zich aan te sluiten bij schietclubs en een wapenvergunning aan te vragen. Die trend tot bewapening past in het kader van de voorbereiding op de onafwendbaar geachte conflicten tussen religies, rassen of volkeren die er volgens extreemrechtse ideologen zit aan te komen. In sommige extremere gevallen reizen extreemrechtse militanten ook naar het buitenland om al dan niet ideologisch geïnspireerde trainingen te volgen met vuurwapens. Het circuleren van (legale) vuurwapens in rechts-extremistische kringen is een trend die de VSSE ernstige zorgen baart».
3D-printers worden in een aantal Europese landen steeds meer een alternatieve manier om illegaal aan wapens te geraken. In ons land zijn er geen gevallen gekend. Toch is het niet uitgesloten dat deze trend zich ook in ons land kan inzetten. Een grondig onderzoek naar dit fenomeen dringt zich op.
Het uitprinten van een 3D-wapen zonder de nodige vergunningen is strafbaar (cf. https://www.demorgen.be/nieuws/uitprinten-3d-wapen-is-strafbaar~b90a3a95/).
Deze schriftelijke vraag heeft een transversaal karakter. De verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de Kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan voor de periode 2022-2025, en werden besproken tijdens een Interministeriële Conferentie, waarop ook de politionele en justitiële spelers aanwezig waren. Het betreft aldus een transversale aangelegenheid met de Gewesten waarbij de rol van de Gewesten vooral ligt in het preventieve luik.
Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd aan de geachte minister:
1) Kunt u mij op basis van de meest recente gegevens van de afgelopen drie jaar vertellen hoeveel 3D-vuurwapens u in beslag heeft kunnen nemen? Daarnaast, kunt u meedelen hoeveel slachtoffers er zijn gevallen als gevolg van het gebruik van 3D-vuurwapens? En welke straffen worden opgelegd aan personen die in het bezit zijn van 3D-vuurwapens die niet zijn aangegeven?
2) Kunt u toelichten welke maatregelen de overheid neemt om de productie en handel van 3D-geprinte vuurwapens in België tegen te gaan, met name gezien de recente arrestaties in verband met deze zaak? Wat is de stand van zaken betreffende de juridische en regelgevende maatregelen met betrekking tot de controle op 3D-geprinte wapens in België? Zijn er plannen om deze wetgeving te versterken naar aanleiding van de recente gebeurtenissen? Zo ja, op welke wijze? Zo neen, waarom niet?
3) Bestaat er momenteel een inschatting van het aantal 3D-geprinte vuurwapens dat door dit specifieke atelier in omloop is gebracht? Hoe wordt de verspreiding van dergelijke wapens gemonitord? Zijn er indicaties dat soortgelijke illegale wapenateliers actief zijn in België? Welke maatregelen worden genomen om potentieel gevaarlijke productiefaciliteiten op te sporen en te sluiten?
4) Bestaat er een analyse van de financiële aspecten van de illegale productie van 3D-geprinte vuurwapens? Worden er inspanningen geleverd om de financiële stromen naar dergelijke illegale activiteiten te volgen en af te snijden? Is er een analyse gemaakt van de potentiële economische impact van illegale 3D-wapenproductie in België? Zijn er schattingen van de omvang van de markt voor deze illegale wapens, en hoe beïnvloedt dit het beleid met betrekking tot de bestrijding ervan?
5) Bestaat er een monitoringssysteem om de evolutie van de 3D-wapenproductie in België bij te houden? Zijn er specifieke indicatoren of cijfermatige gegevens die regelmatig worden geanalyseerd om de eventuele (illegale) productiecapaciteit in kaart te brengen? Zo ja, wat zijn de cijfers en tendensen?
6) Heeft de overheid statistieken over de betrokkenheid van onlineplatformen bij de verspreiding van 3D-geprinte wapens, en zo ja, welke maatregelen worden genomen om deze verspreiding te monitoren en te beperken?
7) Zijn er specifieke cijfers beschikbaar met betrekking tot de frequentie en resultaten van controles op invoer, zowel nationaal als internationaal, van materialen die kunnen worden gebruikt voor de productie van 3D-geprinte vuurwapens?
1) & 2) Met betrekking tot de cijfers verwijs ik naar het antwoord van mijn collega, de minister van Binnenlandse Zaken.
Er wordt vooralsnog geen specifieke maatregel beoogd met betrekking tot de productie en handel in ge-3D-printe wapens. De huidige wetgeving omvat reeds de verschillende mogelijke misdrijven inzake het voorhanden hebben, dragen, vervoeren, vervaardigen, verhandelen, importeren of exporteren. Daarnaast is het bezitten van software waarmee wapens in 3D kunnen worden geprint, verboden krachtens artikel 23 van de wapenwet, want het wordt gelijkgesteld met een poging tot het plegen van een inbreuk op de wapenwet. In dit stadium is het derhalve niet vereist om de regelgeving ter zake te wijzigen.
3) De onderzoeksrechter en de parketmagistraat-titularis van dit dossier menen dat het niet mogelijk is om deze vraag in de huidige fase van het onderzoek te beantwoorden, gelet op het geheim van het gerechtelijk onderzoek. Bijgevolg kunnen geen concrete gegevens worden verstrekt. Ze verwijzen evenwel naar het persbericht dat het parket Leuven al heeft verspreid. Er zijn geen aanwijzingen van een mogelijke veralgemening van die modus operandi in België. Er kan echter niet worden uitgesloten dat andere, soortgelijke ateliers actief zijn.
4) Tot op heden werd er in België nog geen onderzoek gevoerd om de mogelijke financiële stromen in het kader van de illegale handel in ge-3D-printe wapens te evalueren, aangezien het gaat om het eerste onderzoek met betrekking tot een atelier voor de vervaardiging van ge-3D-printe wapens. De enkele ge-3D-printe wapens die tot nog toe in België in beslag genomen zijn, zijn in beslag genomen in het kader van misdrijven met betrekking tot het voorhanden hebben en niet van misdrijven met betrekking tot illegale handel.
5) Voor de wapenhandel is er vooralsnog geen specifieke aanpak op het stuk van de ge-3D-printe wapens. De federale gerechtelijke politie tracht de gegevens te centraliseren wanneer een ge-3D-print wapen in België wordt ontdekt. Dat beperkt zich voorlopig tot afzonderlijke wapens. Er is geen specifieke indicator ingevoerd, want de misdrijven met betrekking tot een ge-3D-print wapen zijn vergelijkbaar met die voor eender welk ander vuurwapen, ongeacht of het gaat om het voorhanden hebben, dragen, vervoeren, vervaardigen, verhandelen, enz.
6) De politie heeft geen gegevens over de onlineplatforms. In het kader van het EMPACT/Vuurwapens-programma neemt België deel aan een specifiek actieplan met betrekking tot ge-3D-printe wapens. Die actie werd ingevoerd om informatie en goede handelwijzen te verspreiden binnen de politionele gemeenschap. Tijdens de laatste vergadering hebben verschillende uiteenzettingen de essentiële rol van de onlineplatforms bevestigd. Die onlineplatforms spelen een rol op verschillende niveaus: ten eerste kunnen daders elkaar via die platforms contacteren (discussiefora, chats); ze zorgen ook voor de verspreiding van informatie (tutorials, plannen, praktische informatie); de verkoopwebsites zorgen voor de aanvoer van grondstoffen tegen interessante prijzen en met levering vanuit het buitenland; en tot slot is het mogelijk om het eindproduct te koop aan te bieden op verschillende sociale netwerken, zoals Telegram, wat bovendien tegen betaling in cryptovaluta gebeurt om zo weinig mogelijk sporen achter te laten.
7) Er zijn ter zake geen gegevens beschikbaar. De grondstof voor het printen van wapens is dezelfde als die voor het vervaardigen van andere voorwerpen, wat een dergelijk onderzoek zeer complex maakt.