|
|
Cyberveiligheid - Hacking - Nationale veiligheid - Buitenlandse inmenging - GPS - Cijfers en tendensen
informatiebeveiliging
computerpiraterij
informatieoorlog
Midden- en Oost-Europa
satellietnavigatie
officiële statistiek
luchtvervoer
| 21/2/2024 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 21/3/2024) |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-2210
In Oost-Europa is er een alarmerende toename van verstoringen in GPS-signalen, cruciaal voor luchtvaart, smartphones en wapensystemen. Martin Herem, commandant van de Estse Defensie Strijdkrachten, beschuldigt Rusland van deze storingen. De interferentie met het «Global Positioning System» is sinds vorig jaar merkbaar gestegen in de Baltische regio, met recente pieken van Finland tot Polen en het Zwarte Zeegebied.
Herem suggereert dat Rusland mogelijk oorlogsscenario's test, gezien potentiële conflicten met de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO). Rusland heeft eerder GPS-signalen in Noord-Europa verstoord en toont elektronische oorlogsvoeringscapaciteiten, inclusief verstoren van drone- en raketactiviteiten in Oekraïne. Kaliningrad, een Russische exclave aan de Baltische Zee, dient als trainingsbasis voor het verstoren van radio- en satellietsignalen.
De Estse generaal waarschuwt voor Russische agressie, benadrukkend dat nieuwe informatie over Russische militaire capaciteiten NAVO-bondgenoten aanzet tot voorbereiding op langdurige conflicten. Europese luchtvaartautoriteiten bespraken recent de groeiende dreiging tijdens een bijeenkomst in Keulen, waarbij storingen en spoofing (verzenden van valse signalen) risico's vormen voor commerciële vliegtuigen.
Luc Tytgat, waarnemend uitvoerend directeur van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, benadrukte de noodzaak voor piloten om de risico's te identificeren, adequaat te reageren en veilig te landen. De escalatie van aanvallen op navigatiesystemen vereist dringende maatregelen om de veiligheid te waarborgen in de luchtvaartsector (cf. https://tpo.nl/2024/01/31/rusland-zit-achter-toename-verstoren-gps-signalen/).
Deze schriftelijke vraag heeft een transversaal karakter. De verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de Kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan voor de periode 2022-2025, en werden besproken tijdens een Interministeriële Conferentie, waarop ook de politionele en justitiële spelers aanwezig waren. Het betreft dus een transversale aangelegenheid met de Gewesten waarbij de rol van de Gewesten vooral ligt in het preventieve luik.
Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd aan de geachte minister:
1) Kunt u mij voorzien van concrete cijfers met betrekking tot het aantal gemelde gevallen van GPS-signaalverstoringen in Oost-Europa, met name in de Baltische regio, gedurende het afgelopen jaar? Heeft België zelf meldingen ontvangen van GPS-verstoringen of andere vormen van elektronische interferentie in de afgelopen periode? Zo ja, kunt u mij meedelen hoeveel van dergelijke incidenten zijn gemeld en wat de potentiële impact ervan was op verschillende sectoren, zoals de luchtvaart en defensie?
2) Zijn er in België specifieke protocollen of richtlijnen ontwikkeld om te reageren op potentiële GPS-verstoringen of andere vormen van elektronische oorlogsvoering? Zo ja, kunt u mij een overzicht geven van deze protocollen en hoe ze worden geïmplementeerd?
3) Wat is het huidige niveau van paraatheid van België op het gebied van cyberbeveiliging, met name gericht op het voorkomen van elektronische oorlogsvoering? Kunt u cijfers delen over het budget en de middelen die zijn toegewezen aan initiatieven ter bevordering van cyberveiligheid?
4) Zijn er specifieke incidenten bekend waarbij Belgische vliegtuigen of defensiesystemen zijn getroffen door GPS-storingen of elektronische aanvallen? Zo ja, kunt u cijfers delen over de omvang van deze incidenten en de genomen tegenmaatregelen? Bestaat er een gedetailleerd overzicht van de Belgische defensiesystemen die mogelijk kwetsbaar zijn voor elektronische aanvallen? Kunt u cijfers verstrekken over de mate van voorbereiding en bescherming van deze systemen?
5) Zijn er cijfers beschikbaar met betrekking tot de inspanningen van België om samen te werken met andere Europese landen om de impact van elektronische oorlogsvoering te verminderen? Bijvoorbeeld gezamenlijke oefeningen, informatie-uitwisseling of coördinatie van reacties of financiële inspanningen.
6) Kunt u gedetailleerde statistieken verstrekken met betrekking tot het aantal gerapporteerde incidenten van GPS-verstoringen in de Belgische luchtvaartsector? Hoeveel vluchten zijn vertraagd of geannuleerd als gevolg van dergelijke incidenten?
7) Wat is de geschatte financiële impact van GPS-storingen op Belgische luchtvaartmaatschappijen en aanverwante industrieën? Zijn er cijfers beschikbaar over de economische schade in termen van verlies van inkomsten, compensaties en operationele kosten?