|
|
Leger - Belgische gepensioneerde gevechtspiloten - Mogelijke en vermeende rekrutering door het Chinese leger - Bestrijding - Acties ondernomen door Defensie
gevechtsvliegtuig
luchtmacht
China
militair personeel
gepensioneerde
braindrain
| 12/4/2023 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 12/5/2023) |
| 30/5/2023 | Antwoord |
De Chinese luchtmacht zou de opleiding van zijn piloten en al zijn soldaten van de marineluchtvaart versnellen met het oog op een eventueel conflict met de Verenigde Staten in de Straat van Taiwan. Daarbij zou ze een beroep doen op westerse instructeurs, voormalige militaire piloten, waaronder Franse, aldus het dagblad «Le Figaro».
Het onderzoek van de Franse krant onthult de methodes die de Chinese autoriteiten hanteren en de bedragen die worden geboden voor het vermeende wegkopen van veteranen. Een voormalige militaire piloot van de Franse marineluchtmacht getuigde dat hij in Zuid-Afrika werd benaderd door een bedrijf dat hem meer dan 20 000 euro per maand bood om Chinese piloten te trainen in het landen op vliegdekschepen die zijn uitgerust met elektromagnetische katapulten.
Niet alleen Franse piloten zouden worden gelokt met de salarissen die de Chinese strijdkrachten bieden. Hetzelfde zou gebeuren in het Verenigd Koninkrijk, Australië en Canada. Australië stelde in oktober 2022 een onderzoek in naar wat de minister van Defensie omschreef als verontrustende informatie. Volgens die informatie zou China voormalige westerse militaire piloten hebben aangeworven om zijn militairen op te leiden. Volgens Britse persberichten zouden meer dan dertig voormalige piloten aanbiedingen van ten minste 240 000 pond (ongeveer 276 000 euro) hebben aanvaard om Chinese piloten te trainen. Die praktijk bestaat al sinds 2019, maar werd volgens die berichten recentelijk opgevoerd. Niet alleen gevechtspiloten zouden worden weggekaapt, maar ook helikopterpiloten.
Bovendien bevestigt een hooggeplaatste Britse bron dat China ook zo snel mogelijk informatie zou willen krijgen over de F-35, het gloednieuwe Amerikaanse gevechtsvliegtuig waarvan het Verenigd Koninkrijk er 25 heeft besteld. Gezien de geplande levering van 34 vliegtuigen van hetzelfde type aan België, zouden we binnenkort op gelijkaardige wijze met die problematiek te maken kunnen krijgen.
Londen heeft reeds «beslissende matregelen» aangekondigd om te voorkomen dat Peking voormalige Britse militaire piloten aanwerft. De inlichtingendienst van het Britse ministerie van Defensie heeft een waarschuwing verspreid aan soldaten en ex-militairen voor dergelijke benaderingen. Ook het ministerie zelf heeft op de kwestie gereageerd. Het werkt aan een strengere veiligheidswetgeving en striktere arbeidscontracten. «Wij nemen serieuze stappen om de aanwerving door China van huidig en voormalig personeel van het Britse leger een halt toe te roepen», aldus een woordvoerder van het ministerie. «Het (voormalig) personeel moet zich al houden aan de wet op de officiële geheimen, we overwegen nu om vertrouwenscontracten of geheimhoudingsovereenkomsten in te voeren», zei hij.
Mijn vragen over verschillende punten in verband met de aanpak van dit dossier zijn de volgende:
1) Konden volgens uw informatie gepensioneerde Belgische gevechtspiloten op die manier worden benaderd?
2) Meer in het algemeen, hoe verzekert Defensie concreet dat onze veteranen na hun loopbaan niet samenspannen met buitenlandse mogendheden?
3) Nog breder, hoe verzekert Defensie de opvolging in dit verband voor heel het, al dan niet operationeel, personeel bij de beëindiging van hun taken bij het leger?
Wat de transversale aard van de schriftelijke vraag betreft, hebben de verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketting een overeenkomst bereikt over de prioriteiten voor de komende vier jaar. Die zijn omschreven in de Kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan 2022-2025 en werden besproken tijdens een Interministeriële Conferentie waarop ook vertegenwoordigers van politie en Justitie aanwezig waren. Het betreft dus een materie die transversaal is en waarin de rol van de gewesten voornamelijk op het gebied van de preventie ligt.
1) Al in oktober 2022 verschenen berichten in de pers dat China ex-gevechtspiloten uit het Westen trachtte te rekruteren. Op dat moment beschikte de Algemene Dienst inlichting en veiligheid (ADIV) niet over informatie met betrekking tot deze problematiek. ADIV is dit sindsdien blijven opvolgen en heeft verder onderzoek gevoerd. Uit dit onderzoek blijkt dat een aantal gevallen van contactnames met het oog op een latere rekrutering van personeel van de Luchtcomponent, werden gemeld. De betrokken medewerkers hebben geen gevolg gegeven aan deze contacten.
2) In het licht van deze vaststellingen heeft ADIV aan de verschillende componenten van Defensie een nota overgemaakt om hen te sensibiliseren over dit risico.
Het is een veiligheidsprobleem dat personen met een bijzondere expertise of potentieel, zowel binnen als buiten Defensie, het voorwerp uitmaken van rekruteringscampagnes door bedrijven en overheden, met inbegrip van niet-bevriende naties. Wij beschikken vandaag niet over de juridische instrumenten om dergelijke rekruteringen tegen te gaan. ADIV kan enkel informeren en sensibiliseren. Het spreekt voor zich dat personen in actieve dienst onder meer de cumulregeling en de vereisten verbonden aan hun statuut moeten naleven. Overigens blijven alle personen die houder zijn of waren van een veiligheidsmachtiging verplicht om de geheimen waarvan ze tijdens hun actieve dienst kennis konden nemen, te bewaren.
3) Deze opdracht overschrijdt de uitsluitende bevoegdheden van ADIV. Zij wordt gedeeltelijk verwezenlijkt via het toezicht op de activiteiten van buitenlandse inlichtingendiensten op Belgisch grondgebied door de Belgische inlichtingendiensten.