Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 7-1750

van Guy D'haeseleer (Vlaams Belang) d.d. 16 september 2022

aan de vice-eersteminister en minister van Justitie en Noordzee

Overbevolking gevangenissen - Cijfers - Maatregelen - Resultaten

strafgevangenis
overbevolking
gedetineerde
strafstelsel
officiële statistiek

Chronologie

16/9/2022Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 20/10/2022)
15/12/2022Antwoord

Vraag nr. 7-1750 d.d. 16 september 2022 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Verschillende aspecten van Justitie werden overgedragen naar de deelstaten en bijgevolg betreft deze vraag een transversale aangelegenheid.

De overbevolking van de gevangenissen is nog steeds een realiteit in ons land.

1) Wat was voor het jaar 2021 per penitentiaire instelling:

a) de gemiddelde capaciteit;

b) de gemiddelde bevolking;

c) de gemiddelde overbevolkingsgraad?

2) Kan u concreet vermelden welke vooruitgang er in 2021 werd geboekt inzake de diverse maatregelen die u in eerdere antwoorden op mijn schriftelijke vragen dienaangaande (vragen nrs. 7-758 en 7-947) heeft gegeven om een einde te maken aan de overbevolking in de gevangenissen? Wat was het effect van elk van deze maatregelen?

3) Overweegt u nog bijkomende maatregelen?

Antwoord ontvangen op 15 december 2022 :

1) Zie bijlage.

Cijfers 2021

Gevangenis

Gemiddelde dagpopulatie

Gemiddelde capaciteit

Overbevolking

Andenne

396,9

396

0,2%

Antwerpen

698,3

439

59,1%

Aarlen

103,2

111

-7,0%

Berkendael (*)

80,4

64

25,6%

Beveren

296,0

311

-5,0%

Brugge

722,6

626

15,4%

Dendermonde

231,5

168

37,8%

Dinant

56,9

32

77,8%

Edingen Transitiehuis (**)

10,1

15

-32,7%

Vorst (*)

147,7

180

-17,9%

Gent

418,8

299

40,1%

Hasselt Nieuw

552,7

450

22,8%

Hoogstraten

164,3

185

-11,2%

Hoei

69,7

64

9,0%

Ieper (***)

110,0

67

64,2%

Ittre

378,0

414

-8,7%

Jamioulx

370,2

400

-7,4%

Lantin

786,3

694

13,3%

Leuven Centraal

379,7

398

-4,6%

Leuven Hulp

184,4

149

23,8%

Leuze-en-Hainaut

333,0

312

6,7%

Mechelen Transitiehuis

13,4

15

-10,4%

Marche-en-Famenne

299,9

312

-3,9%

Marneffe

106,0

131

-19,1%

Mechelen

131,2

84

56,2%

Merksplas

406,1

406

0,0%

Bergen

358,4

307

16,8%

Namen

139,2

95

46,7%

Nijvel

234,1

192

21,9%

Oudenaarde

162,2

132

22,9%

Paifve

200,3

205

-2,3%

Ruiselede

53,8

60

-10,4%

St. Gillis

855,2

840

1,8%

St. Hubert

175,3

216

-18,9%

Tongeren Nieuw

39,1

45

-12,7%

Doornik

193,1

183

5,5%

Turnhout

292,5

269

8,7%

Wortel

287,4

302

-4,8%

Totaal

10.438,0

9.568

9,1%

(*) opgelet: ondertussen gesloten (Haren).

(**) opgelet: ondertussen gesloten

(***) opgelet: ondertussengesloten en in verbouwing

2) In 2021 werd verder gewerkt aan een aantal projecten rond infrastructuur:

Zo werd in 2021 de bouw verder gerealiseerd van de nieuwe gevangenissen van Haren en Dendermonde (dit werd in 2022 gefinaliseerd).

Verder werd het dossier voor de nieuwbouw te Antwerpen gegund aan het consortium Hortus Conclusus (en zitten we momenteel in de fase van de aanvraag vergunning).

In Ieper werd de gevangenis klaar gemaakt voor een groot project waarbij het aantal plaatsen zal verhogen (deze werken zijn lopende tot eind 2023).

Tot slot werd het dossier gelanceerd voor de nieuwe gevangenissen van Leopoldsburg en Vresse (deze procedure is nog lopende).

Er werd ook beslist om de bestaande capaciteit in de gevangenissen van Sint-Gillis en de oude gevangenis van Dendermonde langer in gebruik te houden bij de opening van nieuwe gevangenissen.

Aan de maatregelen strafonderbreking en vervroegde invrijheidstelling in het kader van de coronacrisis waarnaar verwezen werd in eerdere antwoorden kwam een einde maar er werd een maatregel vervroegde invrijheidstelling zes maanden voor strafeinde ingevoerd.

Daarnaast werd er geïnvesteerd in het verbeteren van de actieve overbrengingen in het kader van het Europees kaderbesluit 2008/909, het verdrag van Europa van 1983 en bilaterale verdragen. Dit vertaalt zich naar in een hoog aantal overbrengingen in 2021.

Ondanks de maatregelen die in 2021 verder werden uitgewerkt en die op zich hun effect geven, blijft de overbevolking in de gevangenissen een probleem, dit is het al sinds jaren en spijtig genoeg blijft het ook op dit moment nog actueel.

Ook de professionalisering waarnaar in het vroegere antwoord verwezen werd door de creatie van de functie van detentiebegeleider en veiligheids-assistent werd uitgewerkt. De nieuwe functie werd ingevoerd in het detentiehuis van Kortrijk en binnenkort ook in de gevangenissen van Haren en Dendermonde.

3) De actuele graad van overbevolking, zeker in Vlaanderen en Brussel, maakt dat er blijvend geïnvesteerd moet worden om dit probleem het hoofd te bieden. De meeste initiatieven waren reeds voorzien in het beleidsplan.

De nieuwbouwprojecten en renovatieprojecten worden verder uitgevoerd en de uitbreiding van de capaciteit in de klassieke gevangenis blijft op de agenda.

Kortelings zal ook in twee Waalse gevangenissen de capaciteit toenemen. In de gevangenis te Namen dankzij de afronding van de laatste fase van de renovatie en in de gevangenis te Marche waar gebruik zal gemaakt worden van de mogelijkheid tot capaciteitsverhoging zoals dat eerder al in de gevangenissen te Beveren en Leuze is gebeurd.

Het detentiehuis in Kortrijk is ondertussen operationeel en door de inhuizing van de vrouwelijke gedetineerden in Haren kunnen ook de voorbereidende werkzaamheden voor het detentiehuis in Berkendael starten. De zoektocht naar nieuwe locaties gaat verder en het dossier voor containergebouwen loopt. Dit moet toelaten om sneller operationeel te gaan.

Voor de overbrengingen van gedetineerden waarnaar hierboven reeds werd verwezen, wordt bijkomende gesensibiliseerd bij de medewerkers van de gevangenissen en bij de gedetineerden.

Het is belangrijk om niet enkel te investeren in de creatie van capaciteit maar ook in het sensibiliseren van de betrokken partners. De gevangenisstraf moet het ultimum remedium zijn. Hiertoe werden rondetafel-gesprekken opgestart met alle actoren die betrokken zijn in de keten.