Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 7-1392

van Rik Daems (Open Vld) d.d. 27 oktober 2021

aan de minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing

Cryptografie - Quantumcomputers - Privacy - Spionage - Cijfers en tendensen

codering van informatie
gegevensbescherming
eerbiediging van het privť-leven
computer
informatiebeveiliging

Chronologie

27/10/2021 Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 25/11/2021 )
25/11/2021 Antwoord

Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1391

Vraag nr. 7-1392 d.d. 27 oktober 2021 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Uit een recente brochure van de Nederlandse AIVD blijkt dat er in de toekomst een gevaar bestaat voor onze privacy door de komst van quantumcomputers (https://www.aivd.nl/documenten/publicaties/2021/09/23/bereid-je-voor-op-de-dreiging-van-quantumcomputers).

Al tientallen jaren is bekend dat inzichten uit de quantummechanica gebruikt kunnen worden om de meest gebruikte asymmetrische cryptografie aan te vallen met een quantumcomputer. Deze computers zouden alle mogelijke bestaande versleutelde bestanden kunnen ontcijferen.

Experts achten de kans klein maar reŽel dat quantumcomputers in 2030 al krachtig genoeg zullen zijn om de huidige cryptografische standaarden te breken. Tot die tijd zijn er ook risico's voor de huidige cryptografie. De data die je nu versleutelt, verstuurt of opslaat, kunnen onderschept worden en later met een quantumcomputer ontcijferd worden. Gegevens die in 2030 nog steeds gevoelig zijn en geheim moeten blijven, moeten daarom nu al versleuteld worden met cryptografie die beschermt tegen aanvallen met een quantumcomputer.

Het Nederlands Nationaal Bureau voor Verbindingsbeveiliging (NBV) adviseert daarom het gebruik van Post-Quantum Cryptografie (PQC) in combinatie met een bestaand asymmetrisch algoritme (hybride constructie). Zij zien het als een goede manier om je te beveiligen tegen aanvallen door quantumcomputers. Het National Institute of Standards and Technology (NIST) van de VS is al in 2016 begonnen met een open proces om internationale standaarden te krijgen. Deze standaarden worden rond 2024 verwacht.

Naast de PQC-technologie raadt het NBV alternatieve encryptiemethodes aan: Symmetrische cryptografie en Quantum Key Distribution (QKD).

Met symmetrische cryptografie (zoals AES) is je informatie minder kwetsbaar voor aanvallen met een quantumcomputer. Quantum Key Distribution (QKD) wisselt digitale sleutels uit met technieken uit de quantummechanica. Bij deze manier van sleuteluitwisseling wordt het meeluisteren door een derde partij altijd gesignaleerd.

Te vroeg overgaan naar een quantumveilige oplossing kan veel tijd en geld kosten. Maar te laat is ook geen optie door het risico dat je gevoelige informatie kwetsbaar is. Daarom adviseert het NBV om nu alvast een migratiestrategie uit te werken.

Wat betreft transversaal karakter: De verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de kadernota integrale veiligheid en het nationaal veiligheidsplan voor de periode 2016-2019, en werden besproken tijdens een interministeriŽle conferentie, waarop ook de politionele en justitiŽle spelers aanwezig waren. Het betreft aldus een transversale Gewestaangelegenheid waarbij de rol van de gewesten vooral ligt in het preventieve luik.

Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd aan de geachte minister:

1) In hoeverre zijn de gevoelige versleutelde data van de overheidsdiensten future-proof beveiligd? Is men zich bewust van het gevaar van quantumcomputers op middellange termijn? Zo ja, welke maatregelen heeft men reeds hiertegen genomen? Zo nee, waarom niet?

2) Heeft men reeds kennis genomen van de mogelijke dreiging die quantumcomputing met zich meebrengt voor onze veiligheid? Zijn er al stappen gezet om gevoelige data extra te versleutelen?

3) Hoeveel documenten en bestanden van de overheid verwacht zullen kwetsbaar worden indien men niet overschakelt naar quantum-proof versleuteling?

4) Is het een prioriteit om gevoelige communicatiekanalen te beveiligen met extra beveiligingslagen? Waarom wel/niet? Verwacht u dat de huidige beveiliging nog bruikbaar zal zijn na vijf jaar? Wat na tien jaar?

5) Zijn er plannen om de ICT-beveiliging te verhogen bij strategisch gevoelige doelwitten (kerncentrales, ziekenhuizen, universiteiten, treinen etc.) in het kader van deze toekomstige ontwikkelingen?

6) Hoe kan men de burgers hierover informeren? Wat kunnen de mensen zelf doen om zich beter te beveiligen hieromtrent?

7) Hebben de bevoegde diensten een migratiestrategie voor de bestanden uitgewerkt zoals in Nederland? Zo ja, welke strategie is dit? Volgens welke richtlijnen zal men werken? Hoe zal men dit doen? Zijn er budgetten voor voorzien? Welke documenten en diensten van de overheid en de veiligheidsdiensten zullen voorrang krijgen om versleuteld te worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord ontvangen op 25 november 2021 :

Deze parlementaire vraag valt niet onder mijn bevoegdheden maar behoort tot die van de eerste minister, aan wie het Centre for Cyber Security Belgium rapporteert.

Ik deel ook het geachte lid mee dat ik voor het antwoord op de vraag verwijs ook naar het antwoord op vraag 7-1391 gesteld aan de vice-eersteminister en minister van Justitie en Noordzee.