Het recente onderzoek van het «International Consortium of Investigative Journalists» (ICIJ), waarover de RTBF en het dagblad «Le Soir» op maandag 13 april 2026 berichtten, brengt een huiveringwekkende realiteit aan het licht: «Keytruda», een revolutionaire behandeling tegen melanoom – en kanker in het algemeen – kost onze gemeenschap zo'n 28 000 euro per gram.

Sinds 2016 is er 2,6 miljard euro aan overheidsgeld uitgegeven aan het farmaceutische bedrijf Merck/MSD. Dit astronomische bedrag maakt van «Keytruda» het duurste geneesmiddel in de geschiedenis van onze sociale zekerheid, zonder dat we het bedrag van de geheime kortingen kunnen achterhalen, waarvan de ondoorzichtigheid op zich al een groot democratisch probleem vormt.

Hoewel we ons moeten verheugen over therapeutische successen die levens redden, kunnen we niet aanvaarden dat het budget van het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) gegijzeld wordt door de winstmarges van een multinational die alleen al voor dit ene geneesmiddel een omzet van 31,6 miljard dollar heeft geboekt.

Zoals het onderzoek terecht aangeeft, wordt de prijs niet langer bepaald door de productiekosten, maar door de betalingscapaciteit van onze socialezekerheidsstelsels.

Medische innovatie mag nooit een luxe zijn, maar moet een gemeenschappelijk goed zijn.

Elke euro die zonder controle aan de farmareuzen wordt toegekend, is een euro minder voor het zorgpersoneel, voor preventie of voor de vergoeding van andere essentiële zorg.

Op middellange termijn dreigt er een tweedeling in de gezondheidszorg te ontstaan.

In dit verband:

1) Hoe rechtvaardigt u dat de prijs die de Belgische belastingbetaler daadwerkelijk betaalt, geheim en ondoorzichtig blijft via geheimhoudingscontracten, wat elk publiek debat over de juiste prijs verhindert?

2) Gelet op de stijging van 6,6 % van de terugbetalingsuitgaven in één jaar, welke structurele maatregelen bent u van plan te nemen om te voorkomen dat de hebzucht van de aandeelhouders van big pharma de kas van onze sociale zekerheid leeghaalt, en om tegelijkertijd de universele toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg te garanderen?

3) Wat de dominantie van de farmareuzen betreft: is de regering van plan de invoering van «verplichte licenties» te steunen of te investeren in een «overheidsproductie» van biosimilaire geneesmiddelen om deze monopolies te doorbreken? Vindt u niet dat het moment is aangebroken om te investeren in een overheidsinfrastructuur voor de productie en distributie van geneesmiddelen die voor alle patiënten toegankelijk zijn, zodat essentiële behandelingen niet langer onderworpen zijn aan de grillen van bedrijven die kunnen besluiten een product uit de handel te nemen als het niet winstgevend genoeg is?

4) Bent u van plan om transparantie te eisen over de overheidsinvesteringen in onderzoek waarvan deze bedrijven profiteren, voordat de prijzen voor patiënten worden vastgesteld?

5) Is de regering ten slotte van plan om, naar het voorbeeld van wat in de energiesector gebeurt, een belasting in te voeren op de buitensporige winstmarges van farmaceutische bedrijven wanneer deze ten laste van de sociale zekerheid een bepaalde winstdrempel overschrijden?

Wetenschappelijke vooruitgang is alleen waardevol als iedereen ervan kan profiteren. Het is tijd dat het algemeen belang weer voorrang krijgt boven privéwinst.

De transversale aard van deze vraag staat buiten kijf: terwijl volksgezondheid en ziekteverzekering tot de federale bevoegdheden behoren, vallen preventieve geneeskunde en maatschappelijke hulpverlening onder de bevoegdheid van de deelstaten.