| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2020-2021 | Zitting 2020-2021 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 8 février 2021 | 8 februari 2021 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 7-994 | Schriftelijke vraag nr. 7-994 | ||||||||
de Julien Uyttendaele (PS) |
van Julien Uyttendaele (PS) |
||||||||
au vice-premier ministre et ministre de la Justice et de la Mer du Nord |
aan de vice-eersteminister en minister van Justitie en Noordzee |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Convention européenne des droits de l'homme - Protocole n° 16 - Ratification - État de la question - Hautes juridictions belges - Désignation | Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens - Protocol nr. 16 -Ratificatie - Stand van zaken - Hoogste Belgische rechtscolleges - Aanwijzing | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| convention européenne des droits de l'homme ratification d'accord protocole d'accord Cour européenne des droits de l'homme |
Europees Verdrag voor de rechten van de mens ratificatie van een overeenkomst overeenkomstprotocol Europees Hof voor de rechten van de mens |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 7-994 du 8 février 2021 : (Question posée en français) | Vraag nr. 7-994 d.d. 8 februari 2021 : (Vraag gesteld in het Frans) | ||||||||
Le protocole n° 16 à la Convention européenne des droits de l'homme permet d'étendre la compétence de la Cour européenne des droits de l'homme et de donner ainsi des avis consultatifs lorsqu'ils seront demandés par une haute juridiction d'un État partie à la Convention. L'entrée en vigueur du protocole n° 16 à la Convention européenne des droits de l'homme marque dès lors une étape importante dans l'histoire de cette Convention car au lieu d'un soliloque de la Cour européenne de droits de l'homme, il garantit le dialogue entre celle-ci et les juridictions les plus élevées d'un État partie à la Convention. Ce protocole met en place un mécanisme facultatif permettant aux plus hautes juridictions des États contractants d'adresser, à la Cour européenne, des demandes d'avis consultatifs sur des questions relatives à l'interprétation ou à l'application des droits et libertés définis par la Convention et ses protocoles. Ouvert à signature depuis le 2 octobre 2013, le protocole n° 16 est entré en vigueur le 1er août 2018, à la suite de sa ratification le 12 avril 2018 par la France qui est le dixième État partie à l'avoir ratifié. Aujourd'hui, vingt-deux États ont signé le protocole et quinze l'ont ratifié. Si la Belgique a signé ce protocole le 8 novembre 2018, elle ne l'a, selon mes informations, cependant pas encore ratifié. Dès lors, les juridictions belges ne peuvent pas encore faire usage de ce mécanisme, en l'absence de ratification de ce protocole n° 16 par la Belgique. 1) Quand cette ratification aura-t-elle lieu, votre prédécesseur l'ayant déjà promise pour 2019? 2) En outre, le Protocole prévoit que chaque État partie indique, au moment de la signature ou de la ratification, les juridictions autorisées à saisir la Cour d'une demande d'avis consultatif. Quelles sont les hautes juridictions que la Belgique a ou va désigner? |
Het protocol nr. 16 bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) creëert de mogelijkheid de bevoegdheid van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens uit te breiden zodat het ook adviezen kan uitbrengen op vraag van een hoog rechtscollege van een verdragsstaat. De inwerkingtreding van protocol nr. 16 bij het EVRM is dus een belangrijke stap in de geschiedenis van dit verdrag want in plaats van een louter rechtsprekende functie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, verzekert het protocol de dialoog tussen dat hof en de hoogste rechtscolleges van een verdragsstaat. Dit protocol voert een facultatief mechanisme in waarmee de hoogste rechtscolleges van een verdragsstaat vragen om advies kunnen richten aan het Europees Hof over kwesties in verband met de interpretatie of de toepassing van de rechten en vrijheden opgenomen in het Verdrag en in de protocollen ervan. Protocol nr. 16 was opengesteld voor ondertekening sinds 2 oktober 2013, en is in werking getreden op 1 augustus 2018 nadat Frankrijk het op 12 april 2018 als tiende land had geratificeerd. Vandaag hebben 22 lidstaten het protocol ondertekend en 15 landen hebben het geratificeerd. België heeft het protocol ondertekend op 8 november 2018, maar heeft het, volgens mijn informatie, nog niet geratificeerd. De Belgische rechtscolleges kunnen nog geen gebruik maken van dat mechanisme omdat België protocol nr. 16 nog niet heeft geratificeerd. 1) Uw voorganger had de ratificatie van dat protocol reeds beloofd voor 2019. Wanneer zal de ratificatie plaatsvinden? 2) Het protocol bepaalt bovendien dat elke lidstaat bij de ondertekening of de ratificatie aangeeft welke rechtscolleges gemachtigd zullen zijn zich tot het hof te richten met een vraag om advies. Welke hoge rechtscolleges heeft België aangewezen of zal het aanwijzen? |
||||||||
| Réponse reçue le 11 mars 2021 : | Antwoord ontvangen op 11 maart 2021 : | ||||||||
1) Le Protocole no 16 à la Convention de sauvegarde des droits de l’homme et des libertés fondamentales est facultatif. Sa ratification inscrira la Belgique dans une dynamique conforme à l’évolution du droit en introduisant la possibilité pour les hautes juridictions des États membres signataires de demander, dans les affaires pendantes devant elles, des avis consultatifs à la Cour européenne sur des questions de principe relatives à l’interprétation ou à l’application des droits et libertés définis par la Convention ou ses protocoles. Le Conseil d’État a rendu son avis sur l’avant-projet de loi d’assentiment le 29 septembre 2020. Afin de répondre aux éléments soulevés dans l’avis, mon administration procède actuellement aux consultations nécessaires. Lors de la réunion du groupe de travail Traités mixtes du 18 janvier 2021, les représentants des Communautés et Régions ont pu déjà réaffirmer le caractère exclusivement fédéral du Protocole no 16. Nous attendons l’avis de deux des hautes juridictions qui auront la faculté d’user du Protocole sur la question relative à la règle de priorité mise en place par l’article 26, § 4, de la loi spéciale sur la Cour constitutionnelle. Une fois ces aspects techniques rencontrés, le gouvernement introduira le projet de loi portant assentiment au Protocole no 16 au Parlement. Ceci devrait se faire dans le courant de l’année. 2) Les trois hautes juridictions qui auront la faculté de nouer ce dialogue avec la Cour européenne sont la Cour constitutionnelle, la Cour de cassation et le Conseil d’État. |
1) Protocol nr. 16 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden is facultatief. De bekrachtiging ervan zal België in staat stellen om de evolutie van het recht snel te volgen door de mogelijkheid in te voeren voor de hoge rechtscolleges van de ondertekenende lidstaten om, in zaken die bij hen aanhangig zijn, advies te vragen aan het Europees Hof over principiële kwesties met betrekking tot de interpretatie of de toepassing van de rechten en vrijheden die in het verdrag of de protocollen daarbij zijn vastgelegd. De Raad van State heeft op 29 september 2020 advies verstrekt over het voorontwerp van instemmingswet. Teneinde de elementen uit het advies te beantwoorden, gaat mijn administratie thans over tot de nodige raadplegingen. De vertegenwoordigers van de gemeenschappen en de gewesten konden reeds tijdens de vergadering van de werkgroep Gemengde Verdragen van 18 januari 2021 het exclusief federaal karakter van Protocol nr. 16 herbevestigen. We wachten het advies af van twee van de hoge rechtscolleges die het protocol zullen kunnen aanwenden met betrekking tot de kwestie van de voorrangsregeling die is ingevoerd bij artikel 26, § 4, van de bijzondere wet op het Grondwettelijk Hof. Zodra aan die technische aspecten is voldaan, zal de regering het ontwerp van wet houdende instemming met Protocol nr. 16 indienen bij het parlement. Dat zou in de loop van dit jaar moeten gebeuren. 2) De drie hoge rechtscolleges die de dialoog met het Europees Hof zullen kunnen aangaan, zijn het Grondwettelijk Hof, het Hof van Cassatie en de Raad van State. |