SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2020-2021 Zitting 2020-2021
________________
19 novembre 2020 19 november 2020
________________
Question écrite n° 7-861 Schriftelijke vraag nr. 7-861

de Latifa Gahouchi (PS)

van Latifa Gahouchi (PS)

au vice-premier ministre et ministre de la Justice, chargé de la Mer du Nord

aan de vice-eersteminister en minister van Justitie, belast met Noordzee
________________
Crise du coronavirus - Prisons - Détenus francophones atteints - Transfert à la prison de Lantin - Règles sanitaires - Respect - Impossibilité - Craintes du personnels pénitentiaire - Mesures (Covid-19) Coronacrisis - Gevangenissen - Besmette Franstalige gevangenen - Overbrenging naar de gevangenis van Lantin - Gezondheidsmaatregelen - Naleving - Onmogelijkheid - Vrees van het gevangenispersoneel - Maatregelen (Covid-19) 
________________
détenu
personnel pénitentiaire
épidémie
établissement pénitentiaire
transfèrement de détenus
gedetineerde
gevangenispersoneel
epidemie
strafgevangenis
overbrenging van gedetineerden
________ ________
19/11/2020Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 24/12/2020)
24/12/2020Antwoord
19/11/2020Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 24/12/2020)
24/12/2020Antwoord
________ ________
Question n° 7-861 du 19 novembre 2020 : (Question posée en français) Vraag nr. 7-861 d.d. 19 november 2020 : (Vraag gesteld in het Frans)

Si le dossier des prisons relève bien essentiellement du service public fédéral (SPF) Justice, on note par ailleurs que toute une série de prestations aux détenus, comme les soins de santé préventifs, la promotion de la santé, la réinsertion socio-professionnelle, l'enseignement, la culture et les sports, relèvent de la compétence des Communautés. Cette question relève donc bien de la compétence du Sénat par sa transversalité.

Selon certaines sources, la prison de Lantin a accueilli les détenus francophones de toute la Belgique atteints de la Covid-19 dès le mercredi 28 octobre 2020.

Le problème, c'est que rien n'était prêt pour cette ouverture.

Les règles sanitaires en vigueur ne pouvaient être respectées et le personnel craignait vraiment cette situation.

Le personnel aurait également dû recevoir une formation; selon ces sources d'information, elle n'aurait pas eu lieu.

En outre, plusieurs membres du personnel auraient à ce moment été en quarantaine.

La direction aurait été au courant du problème, mais il semble que le transfert des détenus était déjà prévu pour le mercredi 28 octobre et les jours suivants.

«Le principe de précaution doit s'appliquer à toutes et tous. Le virus ne connait ni les frontières, ni les situations administratives. Plus les personnes sont en situation de vulnérabilité, plus elles sont menacées par le risque de contagion et de maladie. Toutes et tous doivent donc être protégés pour notre bien commun.» La Ligue des droits de l'homme (LDH) dressait déjà ce constat au début de la crise et n'a pas baissé les bras en l'occurrence.

Si l'inquiétude face à la crise sanitaire est partagée par toutes et tous, pour certaines catégories de population, elle est redoublée par des problématiques qui ne touchent qu'elles.

Tant pour les détenus que pour le personnel, il convient de clarifier la situation, au plus vite.

1) Ces informations sont-elles avérées? Dans l'affirmative, des contacts sont-ils pris avec tous les acteurs concernés pour remédier à cette situation?

2) Disposez-vous d'informations complémentaires quant à ce souci majeur en termes de santé publique?

 

Het gevangeniswezen valt in de eerste plaats onder de federale overheidsdienst (FOD) Justitie, maar heel wat dienstverlening, zoals preventieve gezondheidszorg en bevordering van de gezondheid, sociaal-professionele reïntegratie, onderwijs, cultuur en sport, behoren tot de bevoegdheid van de Gewesten. Deze vraag is duidelijk transversaal en behoort dus tot de bevoegdheid van de Senaat.

Volgens sommige bronnen werden vanaf 28 oktober 2020 de Franstalige gevangenen van over heel België die besmet waren met COVID-19 opgevangen in de gevangenis van Lantin.

Het probleem is dat niets in gereedheid was voor het openstellen van die gevangenis.

De geldende gezondheidsmaatregelen konden niet worden nageleefd en het personeel vreesde voor die situatie.

Het personeel zou ook informatie moeten hebben ontvangen. Volgens voormelde informatiebron is dat niet gebeurd.

Bovendien zouden verschillende personeelsleden op dat moment in quarantaine geweest zijn.

De directie zou op de hoogte geweest zijn van het probleem, maar het overbrengen van gevangenen was blijkbaar al gepland op woensdag 28 oktober en de daaropvolgende dagen.

De Franse Liga voor mensenrechten (LDH) stelde in het begin van de coronacrisis al het volgende: «Het voorzorgsprincipe moet voor iedereen, mannen en vrouwen, worden gehanteerd. Het virus kent geen grenzen, noch administratieve statussen. Hoe kwetsbaarder de situatie is waarin personen zich bevinden, hoe meer risico ze lopen op besmetting en ziekte. Iedereen, zonder uitzondering, moet dus worden beschermd voor ons gemeenschappelijk welzijn.» De Liga is op dat punt niet bij de pakken blijven zitten.

Iedereen maakt zich zorgen over de gezondheidscrisis, maar sommige bevolkingsgroepen maken zich extra zorgen over problematieken waardoor enkel zij worden getroffen.

Zowel voor de gevangenen als voor het personeel is het belangrijk de situatie zo snel mogelijk uit te klaren.

1) Is die informatie correct? Zo ja, werd er contact genomen met de betrokken actoren om aan die situatie te verhelpen?

2) Beschikt u over bijkomende inlichtingen met betrekking tot die grote bekommernis op het vlak van volksgezondheid?

 
Réponse reçue le 24 décembre 2020 : Antwoord ontvangen op 24 december 2020 :

1) Force est de constater que le nombre de détenus et de membres du personnel infectés par le coronavirus est aujourd’hui plus élevé que lors de la première vague. C’est la raison pour laquelle une capacité supplémentaire permettant un accueil spécifique a été prévue. À l’instar de la section Covid à Bruges pendant la première vague, une deuxième section Covid pour l’accueil de détenus testés positifs au coronavirus a en effet ainsi été ouverte à la prison de Lantin le mercredi 28 octobre 2020. Cette section dispose d’une capacité de vingt places.

Du matériel de protection adapté (masques buccaux FFP2 et combinaisons ou tabliers et capuches) est mis à la disposition de tous les membres du personnel étant en contact avec des détenus infectés, qu’ils travaillent dans une des deux sections Covid susmentionnées ou dans une section «classique» que ce soit au sein de ces deux prisons ou d’un autre établissement). également des procédures claires ont été rédigées en ce qui concerne la prise en charge des détenus en isolement médical.

Tout était prêt lors de l’ouverture de la section Covid à la prison de Lantin. Une formation a été dispensée par l’infirmier coordinateur de la direction générale Établissements pénitentiaires (DG EPI) (en fonction à la prison de Saint-Gilles) le jour de l’ouverture. Ce coordinateur a lui-même été formé par l’hôpital Jan Portaels de Vilvorde où il exercerait les fonctions d’infirmier en chef en cas d’activation de la section Covid-19 destinée aux détenus contaminés dont l’état nécessiterait une assistance respiratoire. Aucune demande de répétition de cette formation n’a été introduite.

Les détenus dont le test s’est révélé positif sont, dans la mesure du possible, transférés dans les sections Covid de Bruges ou de Lantin, en fonction de la capacité disponible et de la gravité des symptômes. En cas de symptômes graves, les détenus sont hospitalisés dans un hôpital externe. Les détenus dont le test est positif mais qui ne présentent aucun symptôme peuvent également rester en prison et y être suivis par le médecin. Le service médical central des prisons est chargé de coordonner le placement des détenus contaminés. Le 3 décembre 2020, 18 des 24 lits de Bruges et 18 des 20 lits de Lantin étaient occupés.

Au niveau du personnel, le 3 décembre 2020, un total de nonante membres du personnel de la prison de Lantin avaient contracté le Covid-19 depuis le début de la pandémie, ce qui représente 12 % de la totalité du personnel.

2) En termes de santé publique et pour résumer la situation, je dirais que les instructions sur les procédures de travail internes et le régime des détenus en vigueur lors du premier confinement au printemps sont à nouveau d’application.

Des procédures claires ont été établies pour permettre aux membres du personnel de travailler de manière sûre et aux détenus de vivre en toute sécurité au sein de la prison.

1) Omdat er nu meer gedetineerden en personeelsleden besmet zijn met het coronavirus dan tijdens de eerste golf, werd in extra capaciteit voorzien om specifieke opvang mogelijk te maken. In navolging van de Covid-afdeling te Brugge tijdens de eerste golf, werd aldus op woensdag 28 oktober 2020 in de gevangenis te Lantin inderdaad een tweede Covid-afdeling geopend voor de opvang van gedetineerden die positief hebben getest op het coronavirus. Die afdeling beschikt over een capaciteit van twintig plaatsen.

Aangepast beschermingsmateriaal (FFP2-mondmaskers, pakken of schorten en haarkapjes) staat ter beschikking van alle personeelsleden die in contact komen met besmette gedetineerden, ongeacht of zij op een van de twee bovenvermelde Covid-afdelingen of op een «klassieke» afdeling in die twee gevangenissen of een andere inrichting werken, en er werden duidelijke procedures opgesteld met betrekking tot de zorg voor de gedetineerden die in medische isolatie zijn geplaatst.

Alles was klaar bij de opening van de Covid-afdeling in de gevangenis te Lantin. Op de dag van de opening werd een opleiding verstrekt door de verpleegcoördinator van het directoraat-generaal Penitentiaire Inrichtingen (DG EPI) (die normaal zijn functie uitoefent in de gevangenis te Sint-Gillis). De verpleegcoördinator werd zelf opgeleid door het algemeen ziekenhuis Jan Portaels te Vilvoorde, waar hij de functie van hoofdverpleegkundige zou opnemen ingeval de Covid-19-afdeling voor besmette gedetineerden die beademd moeten worden, zou worden opgestart. Er werd geen enkel verzoek ingediend om de opleiding nogmaals te verstrekken.

De gedetineerden die positief hebben getest, worden in de mate van het mogelijke overgebracht naar de Covid-afdelingen te Brugge of te Lantin, naargelang van de beschikbare capaciteit en de ernst van de symptomen. In geval van ernstige symptomen worden de gedetineerden extern gehospitaliseerd. De gedetineerden die positief hebben getest maar geen symptomen hebben, kunnen in de gevangenis blijven en daar worden opgevolgd door de arts. De centrale medische dienst van de gevangenissen heeft de opdracht gekregen om de plaatsing van de besmette gedetineerden te coördineren. Op 3 december 2020 waren 18 van de 24 bedden te Brugge en 18 van de 20 bedden te Lantin bezet.

Wat het personeel betreft, hadden op 3 december 2020 in totaal negentig personeelsleden van de gevangenis te Lantin Covid-19 opgelopen sinds het begin van de pandemie. Dat is 12 % van alle personeelsleden.

2) Wat de volksgezondheid betreft, kan ik kort meedelen dat de instructies inzake de interne werkprocedures en het regime van de gedetineerden die in het voorjaar tijdens de eerste lockdown golden, opnieuw van kracht zijn.

Er werden duidelijke procedures uitgewerkt opdat de personeelsleden veilig zouden kunnen werken en de gedetineerden in veilige omstandigheden in de gevangenis zouden kunnen verblijven.