| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Session 2020-2021 | Zitting 2020-2021 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 9 novembre 2020 | 9 november 2020 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Question écrite n° 7-778 | Schriftelijke vraag nr. 7-778 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
de Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) |
van Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
au vice-premier ministre et ministre de la Justice, chargé de la Mer du Nord |
aan de vice-eersteminister en minister van Justitie, belast met Noordzee |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Système juridique - Affaires civiles - Tribunal de première instance - Principe du juge unique - Exception - Tribunal à trois juges - Application au tribunal de l'entreprise et au tribunal du travail | Juridisch systeem - Burgerlijke zaken - Rechtbank van eerste aanleg - Principe van een alleen zetelende rechter - Uitzondering - Rechtbank met drie rechters - Toepassing voor de ondernemingsrechtbank en de arbeidsrechtbank | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| procédure judiciaire procédure civile magistrat juridiction judiciaire juridiction du travail juridiction commerciale |
rechtsvordering burgerlijke rechtsvordering magistraat judiciële rechtspraak arbeidsrechtspraak commerciële rechtspraak |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Réintroduction de : question écrite 7-661 | Réintroduction de : question écrite 7-661 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Question n° 7-778 du 9 novembre 2020 : (Question posée en néerlandais) | Vraag nr. 7-778 d.d. 9 november 2020 : (Vraag gesteld in het Nederlands) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dans la procédure classique, les affaires civiles sont traitées par un juge unique. Dans des cas exceptionnels, il est toutefois possible de faire appel à un tribunal composé de trois magistrats professionnels. Une chambre composée de trois juges peut se justifier sur la base de la nature financière ou sociale de l'affaire, du champ d'application juridique ou de la nature complexe de l'affaire. Dans son ouvrage «Justice in time», Simon Deryckere montre qu'un tribunal composé de trois juges présente plusieurs avantages : – la charge de travail peut être mieux répartie et chaque juge peut se spécialiser dans un aspect du dossier; – ce travail en équipe empêche qu'en cas d'indisponibilité d'un juge (pour quelque raison que ce soit), il faille repartir de zéro et reconstituer toute la connaissance du dossier. Ce principe évident est également reconnu au sein de la Justice elle-même. Dans les cours d'appel, c'est en principe un juge unique qui siège. En application de l'article 109bis, § 3, du Code judiciaire, il est possible, dans des cas exceptionnels, de demander que l'affaire soit traitée par un collège de trois magistrats. La décision à ce sujet revient au président. Bien que reconnu, ce principe n'est pas appliqué de manière générale. En première instance, cette possibilité n'existe ainsi que pour le tribunal de première instance. En ce qui concerne le caractère transversal de la question: il s'agit d'une compétence transversale partagée avec les Communautés. Différentes instances sont compétentes pour la politique en matière de justice. Les Communautés sont responsables de la politique de poursuites, du droit sanctionnel de la jeunesse, de l'aide juridique de première ligne et des maisons de justice. C'est en revanche l'autorité fédérale qui est chargée de l'organisation de la Justice belge. Le ministre fédéral de la Justice a ainsi dans ses attributions les établissements pénitentiaires, les juridictions administratives et l'ordre judiciaire. Je souhaiterais obtenir une réponse aux questions suivantes: 1) Puisqu'elle est prévue pour le tribunal de première instance, pourquoi cette possibilité ne l'est-elle pas pour le tribunal de l'entreprise et le tribunal du travail? Il serait plus logique de permettre, dans ces tribunaux également, à trois juges de statuer dans des cas exceptionnels. Lorsqu'on interjette appel d'une décision au tribunal de l'entreprise, l'affaire est d'ailleurs confiée à trois juges. 2) Dans combien d'affaires y a-t-il eu appel d'une décision du tribunal de l'entreprise? Quel pourcentage des affaires traitées par le tribunal de l'entreprise cela représente-t-il dans chacun des arrondissements judiciaires? 3) Envisagez-vous de permettre que, dans des cas exceptionnels, les affaires dont sont saisis le tribunal de l'entreprise et le tribunal du travail soient également confiées à trois magistrats? Si oui, pourquoi cette mesure n'a-t-elle pas été prise plus tôt? Si non, pour quelle raison? 4) Combien de juges (uniques) sont-ils devenus indisponibles dans un tribunal de l'entreprise ou un tribunal du travail en 2019? Quel retard (moyen) les procédures ont-elles pris? Je souhaiterais obtenir ces données par arrondissement judiciaire. |
In de normale gang van zaken worden burgerlijke zaken behandeld door een alleen zetelend rechter. In uitzonderlijke gevallen is het wel mogelijk om beroep te doen op een rechtbank met drie professionele rechters. Een kamer met drie rechters is te verantwoorden op grond van de financiële of maatschappelijke aard van de zaak, de juridische omvang of het complexe karakter van de zaak. Uit het boek «Justice in time» van auteur Simon Deryckere blijkt dat er verschillende voordelen zijn verbonden aan een samenstelling met drie rechters: – de werklast kan beter worden verdeeld en is specialisatie mogelijk binnen het dossier; – het verhindert dat bij het wegvallen van een rechter (om welke reden dan ook) alle kennis van het dossier van nul terug moet worden opgebouwd. Ook binnen Justitie zelf wordt dit evidente principe erkend. Op het niveau van de hoven van beroep wordt thans in de regel gezeteld door een alleen zetelend magistraat. Met toepassing van artikel 109bis, § 3, van het Gerechtelijk Wetboek kan in uitzonderlijke gevallen evenwel worden verzocht om een college van drie magistraten. De beslissing hierover komt toe aan de voorzitter. Hoewel het principe erkend wordt, wordt ze niet algemeen toegepast. Zo is in eerste aanleg deze mogelijkheid uitsluitend voorzien voor de rechtbank van eerste aanleg. Wat betreft het transversaal karakter van de vraag: het betreft een transversale aangelegenheid met de Gemeenschappen. Er zijn verschillende instanties bevoegd voor het justitiebeleid. De Gemeenschappen zijn namelijk bevoegd voor het vervolgingsbeleid, jeugdsanctierecht, eerstelijns juridische bijstand en justitiehuizen. Het is echter de federale overheid die bevoegd is voor de organisatie van het Belgische gerecht. Zo is de federale minister van Justitie bevoegd voor het gevangeniswezen, de administratieve rechtscolleges en de rechterlijke orde. Graag had ik hieromtrent dan ook een antwoord gekregen op volgende vragen: 1) Als deze mogelijkheid voorzien is voor de rechtbank van eerste aanleg, waarom dan niet voor de ondernemingsrechtbank en de arbeidsrechtbank? Het zou logischer zijn om hier, in uitzonderlijke gevallen, ook te laten oordelen door drie rechters. Wanneer men in hoger beroep gaat bij de ondernemingsrechtbank, wordt de zaak alsnog door drie rechters behandeld. 2) Bij hoeveel zaken is men in hoger beroep gegaan bij de ondernemingsrechtbank? Graag kreeg ik dat aantal op het totale aantal zaken gevoerd door de ondernemingsrechtbank per gerechtelijk arrondissement. 3) Bent u van plan om ook, in uitzonderlijke gevallen, drie rechters te laten oordelen in de ondernemingsrechtbank en de arbeidsrechtbank? Zo ja, waarom heeft u dit niet vroeger gedaan? Zo neen, waarom niet? 4) Hoeveel (alleen zetelende) rechters zijn weggevallen in de ondernemingsrechtbank en de arbeidsrechtbank in 2019? Hoelang liepen procedures vertraging op (gemiddeld)? Graag kreeg ik het aantal per gerechtelijk arrondissement. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Réponse reçue le 15 décembre 2020 : | Antwoord ontvangen op 15 december 2020 : | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1) En matière civile, un juge siégeant seul au tribunal de première instance constitue la règle. Le président peut cependant attribuer d’autorité une affaire à une chambre à trois juges lorsque la complexité ou l’intérêt de l’affaire ou des circonstances spécifiques et objectives le requièrent. Ce principe n’est en effet pas transposable au tribunal de l’entreprise ou au tribunal du travail pour la simple raison que ces juridictions sont, en règle générale, déjà d’office composées de trois juges: un juge professionnel qui est assisté par deux juges consulaires. Les juges statuant dans les affaires de l’entreprise ne sont pas des juges professionnels mais des entrepreneurs, des administrateurs, des comptables, des réviseurs d’entreprise, etc. Ils aident le juge de carrière en lui apportant leur expérience du monde de l’entreprise. Aucune modification n’a été apportée à ce système. 2) Le tribunal de l’entreprise siège en première instance et non en degré d’appel. Si seule une des parties n’est pas d’accord avec la décision du tribunal de l’entreprise, elle peut aller en appel auprès de la cour d’appel. Dès lors, il n’y a pas de chiffres disponibles. 3) Comme déjà précisé dans le cadre de la question 1), le tribunal de l’entreprise et le tribunal du travail sont composés de façon spécifique et siègent déjà avec trois juges: un juge professionnel et deux juges consulaires. 4) Je peux vous donner en pièce jointe un relevé des «IN» et «OUT» relatifs aux juges professionnels des tribunaux du travail et des tribunaux de l’entreprise pour la période allant du 1er janvier 2019 au 31 décembre 2019.
|
1) In burgerlijke zaken is de alleenzetelende rechter de regel in de rechtbank van eerste aanleg. De voorzitter kan evenwel een zaak ambtshalve aan een kamer met drie rechters toewijzen wanneer de complexiteit of het belang van de zaak of bijzondere, objectieve omstandigheden daartoe aanleiding geven. Dit principe is inderdaad niet doorgetrokken tot de ondernemingsrechtbank of de arbeidsrechtbank om de eenvoudige reden dat deze rechtscolleges in de regel al zijn samengesteld uit drie rechters: één professionele rechter die wordt bijgestaan door twee lekenrechters. De rechters in ondernemingszaken zijn geen beroepsrechters maar ondernemers, bestuursleden, boekhouders, bedrijfsrevisoren, enz. Zij helpen de beroepsrechter met hun ervaring uit de bedrijfswereld. Aan dit systeem werd niets veranderd. 2) De ondernemingsrechtbank zetelt in eerste aanleg doch niet in graad van beroep. Als één van de partijen het oneens is met een beslissing van de ondernemingsrechtbank, dan kan deze in beroep gaan bij het hof van beroep. Er zijn dan ook geen cijfers voorhanden. 3) Zoals reeds gesteld bij vraag 1) zijn de ondernemingsrechtbank en de arbeidsrechtbank specifiek samengesteld en zetelen zij reeds met drie rechters: een professioneel rechter en twee lekenrechters. 4) In de onderstaande tabel vindt u een overzicht van de professionele rechters «IN» en «OUT» in de arbeidsrechtbanken en ondernemingsrechtbanken voor de periode 1 januari 2019 tot 31 december 2019.
|