| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2019-2020 | Zitting 2019-2020 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 22 septembre 2020 | 22 september 2020 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 7-663 | Schriftelijke vraag nr. 7-663 | ||||||||
de Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) |
van Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) |
||||||||
au vice-premier ministre et ministre de la Justice, chargé de la Régie des bâtiments, et ministre des Affaires européennes |
aan de vice-eersteminister en minister van Justitie, belast met de Regie der gebouwen, en minister van Europese Zaken |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Système juridique - Demandes de récusation - Remplacement du juge - Chiffres - Publication | Juridisch systeem - Wrakingsverzoeken - Vervanging van de rechter - Cijfers - Publicatie | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| statistique officielle magistrat récusation |
officiële statistiek magistraat verschoning |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Réintroduite comme : question écrite 7-780 | Réintroduite comme : question écrite 7-780 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 7-663 du 22 septembre 2020 : (Question posée en néerlandais) | Vraag nr. 7-663 d.d. 22 september 2020 : (Vraag gesteld in het Nederlands) | ||||||||
Dans son livre intitulé «Justice in time», Simon Deryckere montre qu'en Belgique, on ne dispose pas de statistiques sur le nombre exact de demandes de récusation introduites et traitées. Aux Pays-Bas, en revanche, ces données sont disponibles; ainsi, en 2018, 750 demandes de récusation ont été introduites, dont 20 (2,5 %) étaient justifiées (cf. https://www.rechtspraak.nl/Organisatie en contact/Organisatie/Raad voor de rechtspraak/Nieuws/Paginas/Aantal wrakingsverzoeken stijgt.aspx). Selon l'article 151 de la Constitution, les juges sont «indépendants dans l'exercice de leurs compétences juridictionnelles». Une demande de récusation soulève donc la question de l'objectivité du juge. Elle est un moyen de garantir l'indépendance et l'impartialité du juge. Cette impartialité est un principe général du droit qui a une incidence directe sur l'ensemble des instances juridictionnelles et découle de la trias politica. S'il existe des raisons de penser qu'un juge est partial, la personne qui estime pouvoir en être lésée peut introduire une demande de récusation sur la base d'une ou de plusieurs causes de récusation. Au nombre de douze, celles-ci figurent au chapitre 5, article 828, du Code judiciaire. Si la récusation est justifiée, il sera procédé au remplacement du juge. En ce qui concerne le caractère transversal de la question : il s'agit d'une compétence transversale partagée avec les Communautés. Différentes instances sont compétentes pour la politique en matière de justice. Les Communautés sont responsables de la politique de poursuites, du droit sanctionnel de la jeunesse, de l'aide juridique de première ligne et des maisons de justice. C'est en revanche l'autorité fédérale qui est chargée de l'organisation de la Justice belge. Le ministre fédéral de la Justice a ainsi dans ses attributions les établissements pénitentiaires, les juridictions administratives et l'ordre judiciaire. Je souhaiterais poser les questions suivantes : 1) Combien de demandes de récusation ont-elles été introduites depuis 2015? Je souhaiterais connaître le chiffre par année et par arrondissement judiciaire. 2) Combien de ces demandes étaient justifiées? Je souhaiterais connaître le chiffre par année et par arrondissement judiciaire depuis 2015. 3) Pourquoi n'avez-vous jamais collecté et donc publié les données relatives au nombre de demandes de récusation ? Avez-vous désormais l'intention de le faire chaque année? Dans l'affirmative, comment? Dans la négative, pourquoi? 4) Un problème supplémentaire concernant les demandes de récusation en matière pénale est le fait que les médias s'en font régulièrement l'écho. Le grand public apprend de la sorte que tel ou tel juge n'est «pas digne de confiance», ce qui nuit à l'appareil juridique. Une solution serait de n'informer le public de l'introduction d'une demande de récusation qu'après que celle-ci a été traitée. Allez-vous appliquer cette mesure? Dans l'affirmative, dans quel délai? Dans la négative, pourquoi? |
Uit het boek «Justice in time» van auteur Simon Deryckere blijkt dat in er in België geen cijfers bekend zijn over het exact aantal ingediende en behandelde wrakingsverzoeken. In Nederland zijn die gegevens echter wel beschikbaar; zo werden er in 2018 750 wrakingsverzoeken ingediend waarvan er 20 (2,5 %) terecht waren (cf. https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Raad-voor-de-rechtspraak/Nieuws/Paginas/Aantal-wrakingsverzoeken-stijgt.aspx). Volgens artikel 151 van de Grondwet zijn rechters «onafhankelijk in de uitoefening van hun rechtsprekende bevoegdheden». Zo'n wrakingsverzoek handelt dan ook over de objectiviteit van de rechter in kwestie. Het is een middel ter verzekering van de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter. Die onpartijdigheid is een algemeen rechtsbeginsel dat rechtstreeks inwerkt op alle rechtsprekende instanties en vloeit voort uit de trias politica. Als er redenen zijn om aan te nemen dat een rechter vooringenomen is, kan de persoon die denkt daar een nadeel van te kunnen ondervinden een wrakingsverzoek indienen op basis van één of meerdere van de twaalf gronden van wraking. Deze twaalf gronden van wraking staan in hoofdstuk 5, artikel 828, van het Gerechtelijk Wetboek. Indien de wraking terecht is, zal de rechter vervangen worden. Wat betreft het transversaal karakter van de vraag: het betreft een transversale aangelegenheid met de Gemeenschappen. Er zijn verschillende instanties bevoegd voor het justitiebeleid. De Gemeenschappen zijn namelijk bevoegd voor het vervolgingsbeleid, jeugdsanctierecht, eerstelijns juridische bijstand en justitiehuizen. Het is echter de federale overheid die bevoegd is voor de organisatie van het Belgische gerecht. Zo is de federale minister van Justitie bevoegd voor het gevangeniswezen, de administratieve rechtscolleges en de rechterlijke orde. Graag had ik hieromtrent dan ook een antwoord gekregen op volgende vragen: 1) Hoeveel wrakingsverzoeken werden er ingediend sinds 2015? Graag kreeg ik het aantal per jaar en per gerechtelijk arrondissement. 2) Hoeveel van deze wrakingsverzoeken waren terecht? Graag kreeg ik het aantal per jaar en per gerechtelijk arrondissement sinds 2015. 3) Waarom heeft u het aantal wrakingsverzoeken nooit verzameld en bijgevolg nooit gepubliceerd? Bent u van plan om deze nu wel jaarlijks mede te delen? Zo ja, hoe? Zo neen, waarom niet? 4) Een bijkomend probleem van wrakingsverzoeken in strafzaken is dat deze ook op regelmatige basis hun weg vinden naar de media. Het publiek krijgt dus te horen dat de rechter «niet te vertrouwen is» wat het rechtstelsel ondermijnt. Een oplossing zou zijn om het publiek pas op de hoogte te brengen van zo'n verzoek na de behandeling ervan. Zal u dit toepassen? Zo ja, binnen welke termijn? Zo neen, waarom niet? |