| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Session 2019-2020 | Zitting 2019-2020 | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| 2 avril 2020 | 2 april 2020 | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Question écrite n° 7-462 | Schriftelijke vraag nr. 7-462 | ||||||||||||
de Gaëtan Van Goidsenhoven (MR) |
van Gaëtan Van Goidsenhoven (MR) |
||||||||||||
au ministre des Affaires étrangères et de la Défense |
aan de minister van Buitenlandse Zaken en van Defensie |
||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Bangladesh - Incarcération préoccupante de Khaleda Zia, ancienne première ministre - Situation - Procédures diplomatiques particulières - Position de la Belgique | Bangladesh - Verontrustende opsluiting van Khaleda Zia, oud-eerste minister - Toestand - Bijzondere diplomatieke procedures - Standpunt van België | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| droits de l'homme chef de gouvernement emprisonnement situation politique Bangladesh |
rechten van de mens regeringsleider gevangenisstraf politieke situatie Bangladesh |
||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
|
|
||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Question n° 7-462 du 2 avril 2020 : (Question posée en français) | Vraag nr. 7-462 d.d. 2 april 2020 : (Vraag gesteld in het Frans) | ||||||||||||
La question que vous trouverez ci-après concerne la situation d'incarcération préoccupante de Khaleda Zia, l'ancienne première ministre du Bangladesh. Cette question s'inscrit pleinement dans les mesures prises par la Belgique et les entités fédérées pour garantir l'État de droit, les droits de l'homme et l'égalité de traitement. De par cette transversalité, le Sénat est dès lors compétent pour la problématique décrite ci-dessous. Agée aujourd'hui de septante-quatre ans, Khaleda Zia a été la première femme de son pays élue au poste de premier ministre. Au cours de sa carrière, elle a notamment eu l'opportunité d'exercer ce poste à deux reprises: une première fois de 1991 à 1996 et une seconde fois de 2001 à 2006. Lors de son parcours politique, Khaleda Zia, membre du Parti nationaliste du Bangladesh, a souvent été opposée à la Ligue Awami, un des deux principaux partis politiques du pays. D'ailleurs, lors des élections du 29 décembre 2018, les deux forces politiques se sont affrontées dans de vives tensions et les résultats ont finalement proclamé la victoire de Sheikh Hasina. Ce qui lui permet aujourd'hui d'exercer un quatrième mandat de premier ministre. Dans ce climat de tension politique forte, Khaleda Zia s'est notamment vue confrontée à différentes affaires judiciaires et a, à cet effet, été emprisonnée le 8 février 2018 pour différents faits, parmi lesquels il est possible de retrouver: – la condamnation (Zia Orphanage Trust Case) de Khaleda Zia et de cinq autres personnes prononcée le 8 février 2018 pour avoir détourné 21 millions de takas (Bangladeshi taka – BDT) (plus ou moins 250 000 dollars) suite à la plainte du 3 juillet 2008 de la Commission de lutte contre la corruption du gouvernement intérimaire. Le 30 octobre 2018, cette peine est passée de cinq à dix ans; – la condamnation de Khaleda Zia et de trois autres personnes prononcée le 29 octobre 2018 pour abus de pouvoir en collectant 375 000 dollars pour la Zia Charitable Trust Fund. Toutefois, outre ces deux principales affaires, Khaleda Zia est aujourd'hui encore confrontée à trente-quatre autres affaires parmi lesquelles nous pouvons également retrouver: cinq affaires pour corruption, seize pour incendie criminel et attentat à la bombe, quatre pour diffamation, trois pour meurtre, deux pour propos diffamatoires, deux pour sédition et quatre pour d'autres motifs. Quatre affaires ont été déposées pendant le gouvernement intérimaire soutenu par l'armée en 2007-2008 et trente-deux affaires ont été déposées ultérieurement sous l'administration actuelle. Certaines des accusations portées contre elle comme l'atteinte aux sentiments religieux, la célébration de son faux anniversaire, l'atteinte au drapeau national, et les commentaires sur le nombre de martyrs de la guerre de libération ne sont par ailleurs pas conformes au droit et aux normes internationales. À cet égard, après plusieurs demandes de libération réalisées à la suite de la remise en cause de ces accusations et compte tenu de son état de santé préoccupant, ses partisans et différentes instances et personnalités internationales élèvent la voix depuis plusieurs mois pour dénoncer à la fois son mauvais traitement médical mais également la nécessité de lui garantir un procès équitable. En effet, en prison depuis le 8 février 2018, les autorités carcérales ont dû la transférer le 1er avril 2019 en raison de son état de santé dans l'hôpital public de Dhaka, où elle est depuis lors sous traitement. Un traitement qualifié une nouvelle fois d'inadéquat selon ses médecins et qui est incapable de lui fournir les soins nécessaires. Une commission spéciale médicale s'est également prononcée à ce sujet. Au regard de ces éléments, Amnesty International a réalisé un communiqué à cet égard le 19 décembre 2019 dans lequel est décrite la situation d'incarcération préoccupante de Khaleda Zia. Outre cette description, il y est également fait mention de la nécessité de lui apporter un procès juste et un traitement adéquat de ses maladies. Considérant ces différents faits, il semble cohérent de se préoccuper de la situation de Khaleda Zia. De cette manière, je me permets donc de vous poser les questions suivantes: 1) Depuis l'incarcération de Khaleda Zia le 8 février 2018, êtes-vous au courant de sa situation d'emprisonnement préoccupante? Si oui, disposez-vous d'informations spécifiques? 2) Si tel est le cas, est-ce que des procédures diplomatiques particulières ont déjà été mises en place? 3) Dans le climat de tension politique existant au Bangladesh suite aux élections de décembre 2018, la Belgique s'est-elle prononcée sur la remise en cause de cette période électorale controversée? |
Deze vraag gaat over de zorgwekkende opsluiting van Khaleda Zia, oud-eerste minister van Bangladesh. Deze vraag past volledig in het kader van de maatregelen die België en de deelstaten hebben genomen om de rechtstaat, de mensenrechten en de gelijke behandeling te waarborgen. Door dat transversaal karakter, is de Senaat bevoegd voor de hieronder beschreven problematiek. Khaleda Zia, die nu zeventig is, was in haar land de eerste vrouwelijke verkozen eerste minister. Tijdens haar loopbaan heeft ze twee keer de kans gekregen die functie waar te nemen: een eerste keer van 1991 tot 1996 en een tweede keer van 2001 tot 2006. Tijdens haar politieke parcours kreeg Khaleda Zia, lid van de Nationalistische Partij van Bangladesh, vaak tegenstand van de Awami Liga, een van de twee belangrijkste politieke partijen van het land. De verkiezingsstrijd van 19 december 2018 werd trouwens gekenmerkt door hevige spanningen tussen beide politieke krachten en uiteindelijk werd Sheikh Hasina tot overwinnaar uitgeroepen. Daardoor kan hij vandaag een vierde mandaat als eerste minister uitoefenen. In die sfeer van hevige politieke spanning moest Khaleda Zia het hoofd bieden aan verschillende rechtszaken en werd daarvoor op 8 februari 2018 in de gevangenis opgesloten wegens verschillende feiten, waaronder de volgende: – de veroordeling (Zia Orphanage Trust Case) op 8 februari 2018 van Khaleda Zia en vijf andere personen, voor verduistering van 21 miljoen takas (Bengaalse taka – BDT) (ongeveer 250 000 dollar) na de klacht van 3 juli 2008 van de Commissie voor de strijd tegen corruptie van de overgangsregering. Op 30 oktober 2018 werd die straf omgezet van vijf naar tien jaar; – de veroordeling op 29 oktober 2018 van Khaleda Zia en drie andere personen voor machtsmisbruik wegens het inzamelen van 375 000 dollar voor het Zia Charitable Trust Fund. Naast die twee grote rechtszaken lopen er vandaag nog vierendertig andere rechtszaken tegen Khaleda Zia waaronder vijf corruptieaanklachten, zestien aanklachten wegens brandstichting en bomaanslag, vier voor smaad, drie voor moord, twee voor lasterlijke uitspraken, twee voor oproer en vier om andere redenen. Vier zaken werden aangespannen tijdens de overgangsregering die door het leger werd gesteund in 2007-2008 en tweeëndertig zaken werden later aangespannen door het huidige bestuur. Sommige van de beschuldigingen die tegen haar worden geuit, zoals de aantasting van religieuze gevoelens, het vieren van haar vermeende verjaardag, de schending van de nationale vlag, en de kritiek op het aantal martelaren van de bevrijdingsoorlog, zijn trouwens niet in overeenstemming met het internationaal recht. Na verschillende aanvragen tot invrijheidsstelling als gevolg van kritiek op die beschuldigingen en rekening houdend met haar zorgwekkende gezondheidstoestand, klagen haar medestanders en verschillende internationale instanties en personaliteiten al verschillende maanden niet alleen de slechte medische behandeling aan, maar roepen ze ook op tot het garanderen van een eerlijk proces. Immers, Khaleda Zia, die gevangen zit sinds 8 februari 2018 werd op 1 april 2019 wegens haar gezondheidstoestand door de gevangenisautoriteit naar het openbaar ziekenhuis van Dhaka overgebracht, waar ze sindsdien wordt behandeld. Die behandeling wordt door haar artsen nogmaals ongeschikt geacht en ze biedt haar niet de nodige zorg. Een bijzondere medische commissie heeft zich eveneens uitgesproken in dat verband. In het licht van die feiten heeft Amnesty International op 19 december 2019 een communiqué uitgebracht waarin de verontrustende opsluiting van Khaleda Zia wordt beschreven. Naast die beschrijving vermeldt Amnesty de nood aan een eerlijk proces en een gepaste behandeling voor haar ziektes. Gelet op al die gegevens ligt het voor de hand dat we ons bekommeren om de situatie van Khaleda Zia. Daarom wil ik u de volgende vragen stellen: 1) Bent u op de hoogte, sinds de opsluiting op 8 februari 2018 van Khaleda Zia, van haar zorgwekkende detentie? Zo ja, beschikt u over specifieke informatie? 2) Indien u over zulke informatie beschikt, werden er reeds bijzondere diplomatieke procedures in gang gezet? 3) Heeft België, rekening houdend met de politieke spanningen in Bangladesh na de verkiezingen van december 2018, zich uitgesproken over de kritiek op die omstreden verkiezingsperiode? |
||||||||||||
| Réponse reçue le 20 mai 2020 : | Antwoord ontvangen op 20 mei 2020 : | ||||||||||||
1) L’ambassade de Belgique compétente pour le Bangladesh se trouve à New Delhi. Le poste suit les développements politiques, sociaux et économiques du Bangladesh. Madame Zia a été libérée de sa prison le 25 mars pour six mois pour raison humanitaire et a été assignée à résidence afin de pouvoir recevoir les soins médicaux nécessaires. Elle ne peut pas se rendre à l’étranger. 2) Les ambassades européennes présentes à Dhaka suivent le procès de la figure politique qu’est Khaleda Zia et les conditions de sa détention. Cela selon une perspective humanitaire. 3) L’Union européenne (UE) a suivi les élections de décembre 2018 avec une mission technique, donc sans observation. L’UE a fait part de ses inquiétudes quant au climat politique et à la liberté d’opinion au Bangladesh. Les réalisations faites par la première ministre Sheikh Hasina et sa popularité sont réelles. Il y a une croissance économique dans le pays, avec entre autres. des investissements nécessaires dans les infrastructures. |
1) De Belgische ambassade bevoegd voor Bangladesh bevindt zich in New Delhi. De post volgt de politieke, sociale en economische ontwikkelingen van Bangladesh op. Mevrouw Zia werd op 25 maart voor zes maanden om humanitaire reden uit de gevangenis gelaten en in huisarrest geplaatst ten einde de nodige medische zorgen te kunnen ontvangen. Ze kan niet naar het buitenland. 2) De aanwezige Europese ambassades in Dhaka volgden het proces van de prominente politica Khaleda Zia en ook de omstandigheden van haar gevangenschap. Dit gebeurt vanuit een humanitair perspectief. 3) De Europese Unie (EU) heeft de verkiezingen van december 2018 opgevolgd met een kleine technische missie, dus zonder waarneming. De EU heeft bezorgdheden rond het politieke klimaat en de vrijheid van meningsuiting in Bangladesh. De verwezenlijkingen en de populariteit van eerste minister Sheikh Hasina zijn echter reëel. Er is een goede economische groei in het land, met onder andere noodzakelijke investeringen in infrastructuur. |