In het meest recente verslag van het «Committee on the Elimination of Discrimination against Women» (CEDAW) van de Verenigde Naties, dat in oktober 2022 werd voorgesteld, wordt vermeld dat er in België uitzonderingen zijn op de minimumleeftijd voor het huwelijk.

Het CEDAW merkt bijvoorbeeld op dat er geen mechanisme is voor de opvolging van de vooruitgang die geboekt wordt op het vlak van bescherming voor vrouwen en meisjes tegen nadelige praktijken, in het bijzonder kinderhuwelijken en gedwongen huwelijken. Bijgevolg wordt aanbevolen om de religieuze leiders, de migrantengemeenschappen en het brede publiek te sensibiliseren en erop te wijzen dat dit misdrijven zijn.

Verder in het verslag over 2022, staat te lezen dat de schadelijke praktijken van kinderhuwelijken en gedwongen huwelijken blijven bestaan in migrantengemeenschappen en bij de Roma en wordt er aan de Belgische overheid gevraagd om het Burgerlijk Wetboek te wijzigen om alle uitzonderingen op de wettelijke minimumleeftijd voor het huwelijk, die zowel voor vrouwen als voor mannen op achttien jaar ligt, weg te werken.

Immers, hoewel de wet aangeeft dat het verboden is om in het huwelijk te treden voor de leeftijd van achttien jaar, zijn er mogelijkheden om dat verbod in sommige gevallen naast zich neer te leggen. De familierechtbank heeft de mogelijkheid om onder bepaalde voorwaarden dat verbod te lichten.

Dat kan gebeuren wanneer de minderjarige al een of meerdere kinderen heeft met zijn of haar partner of omdat het koppel een kind verwacht. Het is dan aan de rechter om te oordelen of het koppel een stabiele en duurzame relatie heeft, of de toekomstige gehuwden volwassen genoeg zijn en voldoende verantwoordelijkheidszin hebben.

Daarom wil ik u de volgende vragen stellen:

1) Beschikt u over cijfers van de laatste jaren, die opgedeeld zijn per gewest, provincie of gemeente, met betrekking tot het aantal huwelijken waarbij een of twee minderjarigen zijn betrokken?

2) Beschikt u over cijfers van de laatste jaren, die opgedeeld zijn per gewest, provincie of gemeente, met betrekking tot het aantal geweigerde huwelijken waarbij een of twee minderjarigen zijn betrokken?

3) Wat is uw mening over de uitzonderingen die het mogelijk maken om in ons land in het huwelijk te treden voor de leeftijd van achttien jaar? Bieden ze volgens u voordelen of zijn ze veeleer problematisch?

4) Vindt u het opportuun om in te gaan op de aanbevelingen van het CEDAW en de uitzonderingen die het mogelijk maken om voor de leeftijd van achttien jaar in het huwelijk te treden uit het Burgerlijk Wetboek te schrappen? Zo ja, bent u van plan om hieraan te werken voor het einde van de legislatuur? Zo niet, waarom wil u de status quo behouden?

Dit onderwerp is transversaal omdat het zowel over gemeenschapsaangelegenheden gaat (jeugdbescherming, gezinsbijstand, enz.) als over federale aangelegenheden (burgerschap, justitie, gelijke kansen, enz.).

Volgens de cijfers van Statistics Belgium werd er de afgelopen vier jaar geen enkel huwelijk gesloten waarbij twee minderjarigen betrokken waren. Uit dezelfde cijfers blijkt dat in dezelfde periode drieëndertig huwelijken werden gesloten tussen een minderjarige en een meerderjarige, waarvan achtentwintig met een tweede echtgenoot van achttien tot negenentwintig jaar. Uit deze gegevens kan niet worden opgemaakt in hoeverre dergelijke huwelijken werden geweigerd.

De wet stelt de huwelijksleeftijd vast op achttien jaar vanuit het uitgangspunt dat zij de intellectuele en lichamelijke rijpheid hebben om te huwen. Er zijn echter uitzonderingen. Huwelijken tussen minderjarigen kunnen voltrokken en erkend worden. Uitzonderingen op ernstige gronden kunnen worden aangevraagd bij de familierechtbank en door de rechter worden toegestaan, bijvoorbeeld als het paar ouders zal worden. Alleen de rechter kan hier uiteindelijk over beslissen afhankelijk van de omstandigheden. Wat betref het Burgerlijk Wetboek te wijzigen om de uitzonderingen te schrappen die een huwelijk voor de leeftijd van achttien jaar mogelijk maken, ben ik van plan deze kwestie op de agenda te zetten van de Interministeriële Conferentie (IMC) Vrouwenrechten, die ik in september opnieuw zal voorzitten.

Kindhuwelijken kunnen voor sommige gemeenschappen in België een realiteit zijn. Ik wil er niettemin aan herinneren dat een religieus of traditioneel huwelijk niet rechtsgeldig is, ongeacht de leeftijd van de bruid en de bruidegom. Bovendien wordt een huwelijk dat in het buitenland wordt gesloten om de toepassing van de Belgische wetgeving te omzeilen, niet erkend in ons land. Een huwelijk dat in strijd is met de openbare orde en onze fundamentele principes, zoals het recht om zonder dwang of drang te huwen, wordt dus evenmin erkend. Als staatssecretaris voor Gendergelijkheid blijft de strijd tegen gedwongen huwelijken mijn volle aandacht krijgen, in lijn met de toezeggingen en de uitvoering van het Nationaal Actieplan ter bestrijding van gendergerelateerd geweld 2021-2025. Ik vermeld hierbij in het bijzonder het instrument dat door het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen werd ontwikkeld om de opsporing van gedwongen huwelijken door ambtenaren van de burgerlijke stand te versterken.