| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2022-2023 | Zitting 2022-2023 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 9 janvier 2023 | 9 januari 2023 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 7-1842 | Schriftelijke vraag nr. 7-1842 | ||||||||
de Fatima Ahallouch (PS) |
van Fatima Ahallouch (PS) |
||||||||
à la ministre des Affaires étrangères, des Affaires européennes et du Commerce extérieur, et des Institutions culturelles fédérales |
aan de minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Buitenlandse Handel, en de Federale Culturele Instellingen |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Iran - Détention de Monsieur Olivier Vandecasteele - Charges retenues - Situation sanitaire et état de santé - Améliorations possibles - Actions menées - Libération - Options possibles - Soutien des instances européennes - Soutien à la famille | Iran - Gevangenschap van de heer Olivier Vandecasteele - Gehandhaafde beschuldigingen - Hygiënische omstandigheden en gezondheidstoestand - Mogelijke verbeteringen - Gevoerde acties - Vrijlating - Mogelijke opties - Steun van de Europese instanties - Steun aan de familie | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Iran Belges à l'étranger régime pénitentiaire emprisonnement torture traitement cruel et dégradant |
Iran Belgen in het buitenland strafstelsel gevangenisstraf foltering wrede en onterende behandeling |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Aussi posée à : question écrite 7-1840 Aussi posée à : question écrite 7-1841 |
Aussi posée à : question écrite 7-1840 Aussi posée à : question écrite 7-1841 |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 7-1842 du 9 janvier 2023 : (Question posée en français) | Vraag nr. 7-1842 d.d. 9 januari 2023 : (Vraag gesteld in het Frans) | ||||||||
Olivier Vandecasteele, citoyen européen de nationalité belge, travailleur humanitaire d'origine tournaisienne, est aujourd'hui incarcéré dans des conditions inhumaines, en un total isolement depuis presque trois cents jours, dans une prison de la banlieue de Téhéran. Il a été condamné pour des charges inconnues à vingt-huit années de prison en Iran, pays connu pour pratiquer une diplomatie des otages. Vous avez reçu la famille et rappelé que la Belgique se trouvait depuis le premier jour «au côté d'Olivier». Le gouvernement «continue d'explorer toutes les voies possibles menant à un retour en Belgique». Les proches d'Olivier Vandecasteele et ses avocats ont exhorté le gouvernement à agir rapidement pour obtenir la libération de ce travailleur humanitaire, détenu depuis le 24 février 2022 en Iran de manière arbitraire et soumis à un régime qui s'apparente, selon eux, à de la torture. Amnesty International considère que cette détention est arbitraire et dénonce les violations commises en termes de droits humains et juridiques. La Belgique comptait sur le Traité de transfèrement de personnes condamnées conclu le 11 mars 2022 avec Téhéran, un texte semblant taillé sur mesure pour, dans l'autre sens, permettre de remettre à l'Iran le diplomate Assadollah Assadi, condamné en 2021 à une peine de vingt ans de prison en Belgique pour un projet d'attentat terroriste. Mais la Cour constitutionnelle a, le 8 décembre 2022, suspendu la loi du 30 juillet 2022 portant assentiment à ce Traité, dans l'attente d'une décision sur le fond. Cette solution pour obtenir la libération de M. Vandecasteele est désormais inopérante, certainement dans les trois mois qui viennent, quand la Cour se prononcera sur l'annulation proprement dite du texte. Olivier Vandecasteele est toujours en grève de la faim. Cette question relève bien de la compétence du Sénat par sa transversalité. En effet, les entités fédérées sont également compétentes en matière de relations internationales dans les domaines qui relèvent de leurs compétences. 1) Le gouvernement a-t-il d'autres options que le Traité de transfèrement pour obtenir sa libération? Si oui, quelles sont-elles? 2) Les instances dirigeantes européennes soutiennent-elles sa libération ? Si oui, de quelle façon? 3) Avez-vous eu connaissance de la nature des charges qui pèsent sur M. Vandecasteele? 4) Avez-vous des informations quotidiennes sur la situation sanitaire et l'état de santé de M. Vandecasteele? 5) Quelles actions sont-elles menées pour que ses conditions de détention en Iran soient améliorées? 6) Comment soutenez-vous la famille aujourd'hui? Ont-ils droit à un soutien psychologique? |
Olivier Vandecasteele, Europees burger met de Belgische nationaliteit en humanitair medewerker uit Doornik, zit al bijna driehonderd dagen in onmenselijke omstandigheden en in totale afzondering opgesloten in een gevangenis aan de rand van Teheran. Hij is op onbekende gronden veroordeeld tot 28 jaar gevangenisstraf in Iran, een land dat bekend staat om zijn gijzelingsdiplomatie. U ontving de familie en herinnerde eraan dat België vanaf de eerste dag «aan de zijde van Olivier» stond. De regering «blijft alle mogelijke pistes verkennen die kunnen leiden naar een terugkeer naar België». De naasten en advocaten van Olivier Vandecasteele hebben er bij de regering op aangedrongen snel te handelen om de vrijlating te bewerkstelligen van deze humanitaire medewerker, die sinds 24 februari 2022 willekeurig in Iran wordt vastgehouden en onderworpen is aan een regime dat volgens hen neerkomt op marteling. Amnesty International beschouwt deze detentie als willekeurig en hekelt de begane rechts- en mensenrechtenschendingen. België rekende op het op 11 maart 2022 met Teheran gesloten Verdrag inzake de overbrenging van veroordeelde personen, een tekst die op maat gemaakt leek om de uitlevering aan Iran mogelijk te maken van de diplomaat Assadollah Assadi, die in 2021 in België tot een gevangenisstraf van twintig jaar was veroordeeld wegens een geplande terroristische aanslag. Op 8 december 2022 heeft het Grondwettelijk Hof de wet van 30 juli 2022 tot goedkeuring van dat verdrag echter opgeschort, in afwachting van een beslissing ten gronde. Die oplossing om de vrijlating van de heer Vandecasteele te verkrijgen is nu niet meer bruikbaar, zeker niet in de komende drie maanden, na afloop waarvan het Hof zich zal uitspreken over de eigenlijke vernietiging van de tekst. Olivier Vandecasteele is nog steeds in hongerstaking. Deze kwestie valt wegens haar transversaliteit onder de bevoegdheid van de Senaat. De deelstaten zijn immers ook bevoegd voor internationale betrekkingen op de gebieden die onder hun bevoegdheid vallen. 1) Heeft de regering andere opties dan het uitwisselingsverdrag om zijn vrijlating te verkrijgen? Zo ja, welke? 2) Steunen de Europese bestuursorganen zijn vrijlating? Zo ja, op welke manier? 3) Kent u de aard van de aanklachten tegen de heer Vandecasteele? 4) Beschikt u over dagelijkse informatie over de hygiënische situatie en de gezondheidstoestand van de heer Vandecasteele? 5) Wat wordt er ondernomen om de omstandigheden van zijn detentie in Iran te verbeteren? 6) Hoe steunt u de familie vandaag? Hebben zij recht op psychologische ondersteuning? |
||||||||
| Réponse reçue le 8 février 2023 : | Antwoord ontvangen op 8 februari 2023 : | ||||||||
Je suis en contact étroit avec les institutions européennes dont le haut représentant de l’Union européenne (UE), Josep Borrell, ainsi que le président du Conseil européen, Charles Michel. Ceux-ci soutiennent notre pays et se font l’écho de nos demandes, notamment quant à la libération immédiate et à l’amélioration des conditions de détention d’Olivier Vandecasteele. Malgré nos efforts et nos demandes de justification quant à l’arrestation et la détention – à nos yeux, totalement arbitraires et injustes – d’Olivier Vandecasteele, l’Iran ne nous a jamais notifié officiellement un quelconque motif d’accusation retenu contre lui. Lors d’un contact avec mon homologue iranien, ce dernier a évoqué oralement, sans apporter aucune précision, des accusations d’espionnage. Comme vous le savez, deux agences de presse iraniennes prétendent à présent que quatre chefs d’accusation ont été retenus contre Olivier Vandecasteele, avec les peines que vous connaissez puisqu’elles ont été relayées par notre presse. Ces révélations n’ont pas été confirmées par l’ambassadeur d’Iran lors de sa convocation par mes services le 10 janvier 2023. Lors de la de la dernière visite consulaire dont question ci-après, notre ambassadeur lui a délivré les messages ainsi que quelques effets transmis par sa famille. Il a constaté qu’Olivier Vandecasteele était fort amaigri. Comme vous le comprendrez cependant, nous réservons à la famille Vandecasteele tous les détails sur son état physique et mental. Enfin, comme déjà annoncé le 12 janvier 2023, Olivier Vandecasteele a arrêté sa grève de la faim partielle. Depuis bientôt un an, le gouvernement a mis et met tout en œuvre non seulement pour obtenir sa libération mais aussi, en attendant celle-ci, pour rendre ses conditions de détention les meilleures possible, celles qui lui sont réservées actuellement étant cruelles, inhumaines et dégradantes. Mon administration travaille sans relâche à obtenir des améliorations substantielles des conditions de détention d’Olivier Vandecasteele, en particulier davantage de contacts avec sa famille et ses proches, mais aussi une amélioration de son régime alimentaire, sa sortie d’isolement, son accès à des soins et à ses avocats. Nos diplomates en poste à Téhéran lui rendent visite dès qu’ils parviennent à en avoir l’autorisation. Jusqu’ici, sept visites consulaires ont ainsi pu avoir lieu. La dernière a eu lieu tout récemment, le 4 janvier 2023. Nous réservons à la famille Vandecasteele, avec qui nous sommes en contact très régulièrement, tous les détails sur ses conditions de détention. Nous soutenons la famille Vandecasteele depuis que nous avons été informés de l’arrestation de notre compatriote et nous continuerons à les soutenir dans cette épreuve jusqu’au bout. |
Ik sta in nauw contact met de Europese instellingen, waaronder de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie (EU), Josep Borrell, en de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel. Ze steunen ons land en herhalen onze eisen, met name een onmiddellijke vrijlating en betere detentieomstandigheden van Olivier Vandecasteele. Ondanks onze inspanningen en onze eisen om de arrestatie en detentie – naar onze mening volkomen willekeurig en onrechtvaardig – van Olivier Vandecasteele te verantwoorden, heeft Iran ons nooit officieel op de hoogte gebracht van enige aanklacht tegen hem. Tijdens een contact met mijn Iraanse ambtgenoot maakte laatstgenoemde mondeling, zonder enige details vrij te geven, beschuldigingen van spionage bekend. Zoals u weet, beweren twee Iraanse persbureaus nu dat er vier aanklachten zijn ingediend tegen Olivier Vandecasteele, met de straffen die u kent sinds ze door onze pers zijn verspreid. Deze onthullingen werden niet bevestigd door de Iraanse ambassadeur toen hij op 10 januari 2023 door mijn diensten werd ontboden. Tijdens zijn laatste consulaire bezoek waarvan hierna sprake, heeft onze ambassadeur berichten van zijn familie samen met een aantal zaken aan hem overgemaakt. Hij heeft vastgesteld dat Olivier Vandecasteele fel vermagerd was. U begrijpt dat de details over zijn fysieke en mentale toestand aan de familie voorbehouden zijn. Tenslotte, zoals reeds op 12 januari 2023 werd aangekondigd, heeft Olivier Vandecasteele zijn hongerstaking stopgezet. Sinds bijna een jaar heeft de regering al het mogelijke gedaan en doet zij er alles aan om niet alleen zijn vrijlating te verkrijgen, maar ook, in afwachting daarvan, om zijn detentieomstandigheden zo goed mogelijk te maken. Deze zijn vandaag wreed, onmenselijk en vernederend. Mijn administratie werkt onophoudelijk om wezenlijke verbeteringen van de detentievoorwaarden van Olivier Vandecasteele te bekomen zoals een verhoogd aantal contacten met zijn naasten, een verbetering van zijn voeding, het einde van zijn afzondering, toegang tot medische zorg en contact met zijn advocaten Onze diplomaten in Teheran bezoeken hem zodra ze toestemming krijgen. Tot dusver hebben zeven consulaire bezoeken plaatsgevonden. Het laatste vond zeer recent plaats, op 4 januari 2023. Alle details over zijn detentievoorwaarden worden voorbehouden aan de familie Vandecasteele, met wie we zeer regelmatig contact hebben. Wij steunen de familie Vandecasteele sinds we op de hoogte werden gebracht van de arrestatie van onze landgenoot en dat we zullen hen tot het einde blijven steunen in deze beproeving. |