| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2021-2022 | Zitting 2021-2022 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 12 juillet 2022 | 12 juli 2022 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 7-1697 | Schriftelijke vraag nr. 7-1697 | ||||||||
de Tom Ongena (Open Vld) |
van Tom Ongena (Open Vld) |
||||||||
au vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique |
aan de vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Piqûres sauvages - Drogues - Chiffres et tendances - Police - Approche - Mesures - Prévention | Needle Spiking - Drugs - Cijfers en tendensen - Politie - Aanpak - Maatregelen - Preventie | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| stupéfiant statistique officielle matériel médical agression physique victime |
verdovend middel officiële statistiek medisch en chirurgisch materiaal lichamelijk geweld slachtoffer |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1698 Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1699 |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1698 Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1699 |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 7-1697 du 12 juillet 2022 : (Question posée en néerlandais) | Vraag nr. 7-1697 d.d. 12 juli 2022 : (Vraag gesteld in het Nederlands) | ||||||||
La vie sociale reprend pleinement ses droits. Malheureusement, d'après certaines informations alarmantes, le phénomène dit des piqûres sauvages ou «needle spiking» (originaire de Grande-Bretagne) fait aussi son apparition dans la vie nocturne belge. Il s'agit de la pratique consistant à administrer des stupéfiants ou des psychotropes à une personne, à son insu, au moyen d'une seringue. En l'espèce, la substance est injectée dans la peau mais elle peut aussi être versée dans la boisson, le but étant de profiter de la perte de conscience de la victime. Les drogues administrées font en sorte que les victimes sont confuses, affaiblies et désorientées, si bien qu'elles deviennent des cibles plus faciles, notamment pour des comportements sexuellement transgressifs (cf. https://www.politiehekla.be/nieuws/opgepast voor needle spiking). Les symptômes sont identiques, que les produits soient injectés sous la peau ou versés dans la boisson (drink spiking). Cela signifie qu'il peut s'agir de stupéfiants, mais tout aussi bien de médicaments, sans oublier l'alcool, lequel peut servir d'accélérateur, si bien qu'on en arrive à une situation où «1 + 1 = 3». Il doit s'agir en tout cas de produits susceptibles de déclencher des symptômes tels que vertiges, maux de tête, nausées, désorientation et «trous de mémoire». Les substances citées par les toxicologues (principalement le fentanyl et la kétamine) sont très difficiles à détecter dans l'organisme ou ne le sont que pendant une courte période. En termes de substances, il s'agit donc davantage d'hypothèses que de preuves. En outre, les services d'aide ne trouvent des traces d'injection sur la peau que dans un petit nombre de cas, ce qui contraste fortement avec les signalements qui se comptent - parfois - par centaines. Il semble également que nous ayons affaire à des pics : ce fut le cas l'année dernière à l'automne en Grande-Bretagne, puis en France et à présent en Belgique et aux Pays-Bas. Cela soulève toutes sortes d'hypothèses, si bien que l'on peut se demander s'il ne s'agit pas en l'espèce d'un phénomène d'angoisse ou de psychose de masse (cf. https://www.bruzz.be/veiligheid/vijf questions-que-fait-on-si-on-pique-à-l'aiguille 2022 05 23). Récemment, le festival des jeunes à Hasselt «We R Young» a dû être interrompu après que des jeunes filles se sont évanouies et ont souffert de vomissements. Elles pensent avoir été victimes de piqûres sauvages. Les analyses toxicologiques n'ont pas pu le démontrer. Le parquet du Limbourg a indiqué aussi que l'on n'avait pas affaire à un auteur muni d'une aiguille. Mais, sur les médias sociaux, les jeunes du Limbourg pensaient avoir identifié le coupable : un jeune de quinze ans qui aurait eu un comportement suspect sur une vidéo TikTok amplement partagée. Cet adolescent de quinze ans, harcelé pour être l'auteur présumé de ces piqûres sauvages au festival des jeunes de Hasselt, a porté plainte et à cette heure, il vit reclus en raison de menaces de mort (cf. https://www.standaard.be/cnt/dmf20220530_95758786). Lors d'un match de football du KV Mechelen, quatorze jeunes se seraient également sentis mal. Une enquête judiciaire est en cours. Les faits sont provisoirement considérés comme relevant de l'administration volontaire de substances toxiques. En ce qui concerne le caractère transversal de la question écrite : les différents gouvernements et maillons de la chaîne de sécurité se sont accordés sur les phénomènes qui devront être traités en priorité au cours des quatre prochaines années. Ceux-ci sont définis dans la note-cadre de sécurité intégrale et dans le Plan national de sécurité 2022-2025 et ont été discutés lors d'une conférence interministérielle à laquelle les acteurs de la police et de la justice ont également participé. Il s'agit donc d'une matière transversale qui relève également des Régions, le rôle de ces dernières se situant surtout dans le domaine de la prévention. Mes questions sont les suivantes : 1) Combien de plaintes ont déjà été déposées ces derniers mois pour des incidents de piqûres sauvages ? Pourriez-vous donner une ventilation par province ? Combien y a-t-il de victimes ? Où et quand la première plainte pour ce genre de faits a-t-elle été déposée en Belgique ? 2) Dans combien de cas pouvait-on effectivement, après examen médical, parler d'une piqûre sauvage ? Pourriez-vous aussi donner une ventilation de ces données par province ? 3) Combien d'auteurs ou de suspects ont-ils déjà été arrêtés pour s'être livrés à des piqûres sauvages ? Combien d'entre eux ont-ils effectivement été reconnus coupables ? Quelles peines leur ont été infligées ? Quels sont les profils de ces auteurs (âge, sexe, etc.) ? Quelle est leur nationalité ? Ont-ils déjà un casier judiciaire ? Ces personnes sont-elles déjà connues pour être des agresseurs, des violeurs ou autres ? 4) Quels sont les profils moyens des victimes (âge, sexe, etc.) ? Pourriez-vous éventuellement présenter graphiquement les contextes dans lesquels la plupart des cas de piqûre sauvage sont signalés (concert, discothèque, bar, boîte de nuit, stades, etc.) ? 5) Dans combien de cas a-t-on trouvé les véritables seringues avec lesquelles ces délits ont été commis ? Quelles substances y a-t-on trouvées ? Quelles autres substances sont utilisées dans de telles seringues ? 6) Pouvez-vous énumérer l'ensemble des plaintes et symptômes ressentis par les victimes ? Y a-t-il des cas connus de victimes atteintes d'une affection médicale particulière et exposées à des risques supplémentaires en raison de piqûres sauvages ou d'autres incidents du même ordre ? 7) Selon vous, dans quelle mesure l'administration du stupéfiant au moyen d'une seringue diffère-t-elle d'une administration par d'autres moyens, comme le fait de verser la substance dans la boisson ? Quels sont les risques supplémentaires liés à l'administration au moyen d'une seringue ? Pourriez-vous expliquer pourquoi l'administration au moyen d'une seringue est devenue soudainement populaire ? Où les victimes sont-elles piquées généralement? 8) Que doivent faire les victimes de possibles piqûres sauvages ? Aux Pays-Bas, dans une lettre à la Chambre basse, le ministre énumère les conseils tant en ce qui concerne la prévention que les mesures à prendre en cas de piqûres sauvages présumées. Envisagez-vous de faire de même ? Pouvez-vous en dire plus sur le calendrier et le contenu ? 9) Des accords ont-ils été pris avec les organisateurs de festivals et les organisateurs de grands événements ou disposent-ils d'un plan d'action ? Si non, pourquoi ? Si oui, pouvez-vous expliquer ? |
Het sociale leven is helemaal terug van weggeweest. Jammer genoeg duiken de alarmerende berichten over het fenomeen «needle spiking» (oorspronkelijk uit Groot-Brittannië) nu ook op in het uitgaansleven in België. Het gaat over het toedienen van verdovende of intoxicerende middelen met een injectienaald, zonder toestemming. De injectie gebeurt in de huid of in het drankje van het slachtoffer, met de intentie om misbruik te maken diens verdoofde toestand. De drugs die worden toegediend maken slachtoffers verward, verzwakt en gedesoriënteerd waardoor ze een gemakkelijker doelwit vormen, onder meer voor seksueel grensoverschrijdend gedrag (cf. https://www.politiehekla.be/nieuws/opgepast-voor-needle-spiking). De symptomen van «needle spiking» zijn gelijkaardig aan die van «drink spiking». Dat wil zeggen dat het kan gaan over verdovende drugs, maar er zijn evengoed tal van medicijnen die in dat plaatje passen. Ook niet te vergeten: de factor alcohol. Deze kan als vuurversneller dienen, waardoor we een «1 + 1 = 3»-verhaal krijgen. Het moeten in ieder geval producten zijn die symptomen als duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, desoriëntatie en «black-outs» kunnen triggeren. De stoffen die door toxicologen worden genoemd (voornamelijk fentanyl en ketamine), zijn heel moeilijk of slechts voor een korte periode op te sporen in het lichaam. Het gaat hier dan ook meer om hypothesen dan om bewijzen qua stoffen. Daarnaast vinden hulpdiensten slechts in een klein aantal gevallen bewijzen van injectie op de huid terug, wat in schril contrast staat met de – soms – honderden meldingen. Het lijkt ook dat we met pieken zitten: vorig jaar in het najaar in Groot-Brittannië, daarna in Frankrijk en nu zijn België en Nederland aan de beurt. Dat creëert allerlei hypothesen waardoor we ons de vraag kunnen stellen of we met een verhaal van angst, van massapsychose zitten (cf. https://www.bruzz.be/veiligheid/vijf-vragen-over-needle-spiking-wat-als-ik-geprikt-ben-2022-05-23). Recentelijk moest het Hasseltse jongerenfestival «We R Young» stopgezet worden, nadat jonge meisjes flauwgevallen waren en hadden moeten overgeven. Volgens de tieners zouden ze het slachtoffer zijn geweest van «needle spiking». Toxicologisch onderzoek kon dat niet aantonen. Ook het parket van Limburg zei dat er geen sprake was van een dader die gewapend was met een naald. Maar Limburgse jongeren op sociale media dachten de dader wel gevonden te hebben: een vijftienjarige die zich op een gretig gedeeld TikTok-filmpje verdacht gedragen zou hebben. De vijftienjarige jongen die belaagd wordt na de vermeende «needle spiking» op het Hasseltse tienerfestival «We R Young» heeft een klacht ingediend en leeft op het moment van schrijven ondergedoken wegens doodsbedreigingen (cf. https://www.standaard.be/cnt/dmf20220530_95758786). Bij een voetbalmatch van KV Mechelen werden eveneens veertien jongeren onwel. Er loopt momenteel een gerechtelijk onderzoek. De feiten worden voorlopig gekwalificeerd als het opzettelijk toedienen van schadelijke stoffen. Wat betreft het transversaal karakter van de schriftelijke vraag: de verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de Kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan voor de periode 2022-2025, en werden besproken tijdens een Interministeriële Conferentie, waarop ook de politionele en justitiële spelers aanwezig waren. Het betreft aldus een transversale aangelegenheid met de Gewesten waarbij de rol van de Gewesten vooral ligt in het preventieve luik. Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd: 1) Hoeveel klachten werden er reeds ingediend de laatste maanden voor «needle spiking», uitgesplitst per provincie? Om hoeveel slachtoffers zou het gaan? Waar en wanneer werd de eerste klacht in België ingediend bij dit fenomeen? 2) In hoeveel gevallen was er na medisch onderzoek daadwerkelijk sprake van «needle spiking»? Zou u ook deze gegevens per provincie kunnen uitsplitsen? 3) Hoeveel daders of verdachten werden reeds opgepakt voor «needle spiking»? Hoeveel van hen zijn effectief schuldig bevonden? Welke straffen krijgen deze daders? Welke profielen hebben deze daders (leeftijd, geslacht, enz.)? Welke nationaliteit bezitten ze? Hebben ze al een strafblad? Zijn dergelijke figuren reeds eerder bekend als aanranders of verkrachters en dergelijke? 4) Wat zijn de doorsnee profielen van de slachtoffers (leeftijd, geslacht enz.)? Kan u eventueel grafisch weergeven in welke contexten de meeste gevallen van «needle spiking» gerapporteerd worden (concert, discotheek, bar, nachtclub, stadions, enz.)? 5) In hoeveel gevallen heeft men de daadwerkelijke spuiten kunnen terugvinden waarmee dergelijke delicten gebeurden? Welke stoffen trof men aan? Welke andere stoffen worden er gebruikt in dergelijke spuiten? 6) Kan u alle klachten en symptomen waarmee slachtoffers te maken hebben oplijsten? Zijn er gevallen bekend van slachtoffers met een bepaalde medische aandoening die extra gevaar lopen bij «needle spiking» of soortgelijke taferelen? 7) In hoeverre verschilt volgens u het toebrengen van het verdovend middel via een spuit met dat via andere middelen, zoals via drankjes? Welke extra gevaren bestaan er bij het toedienen van een spuit? Kan u een eventuele verklaring geven waarom toediening via een spuit plots populair is gebleken? Waar prikt men de slachtoffers meestal? 8) Wat moeten de slachtoffers van mogelijke gevallen van «needle spiking» doen? In Nederland komt de bevoegde minister met een brief aan de Tweede Kamer waar de adviezen worden opgelijst en dit zowel wat preventie als de te nemen stappen bij vermoede gevallen van «needle spiking» betreft. Overweegt u hetzelfde te doen? Kan u het tijdschema en de inhoud toelichten? 9) Worden er met de festivalorganisatoren en organisatoren van grote evenementen bepaalde afspraken gemaakt of beschikken zij over een draaiboek? Zo neen, waarom niet? Zo ja, kan u dit toelichten? |
||||||||
| Réponse reçue le 14 novembre 2022 : | Antwoord ontvangen op 14 november 2022 : | ||||||||
1) Il s’agit d’une question à laquelle peut répondre la ministre de l’Intérieur. 2) Il appartient aux autorités judiciaires de requérir des expertises médico-légales et des expertises auprès des laboratoires de toxicologie sur la base des constatations de police dans les affaires concernées. Cela relève de la compétence du ministre de la Justice. 3) & 4) Ces questions ressortent de la compétence du ministre de la Justice. 5) à 8) Depuis le début du mois de juin, un groupe de travail sur le phénomène de la piqûre d’aiguille a été mis en place à l’initiative de la police fédérale. Il comprend des membres du Centre national de crise, du service public fédéral (SPF) Santé publique, de Sciensano et de l’Institut national de criminologie et de criminalistique. Ce groupe de travail est arrivé à la conclusion qu’il n’existait aucune preuve scientifiquement démontrable de l’existence de ce phénomène, que ce soit en Belgique ou dans les pays voisins. À l’inverse, cela n’a pas non plus permis d’exclure l’existence d’un «needle spiking». Par conséquent, il a été décidé de recueillir des informations supplémentaires dans un premier temps. Pour le grand public, les recommandations existantes concernant le «drink spiking» et d’autres formes de comportement indésirable restent valables: – il est conseillé aux victimes de toujours le signaler à la police; celle-ci mènera une enquête plus approfondie et pourra offrir le soutien nécessaire aux victimes; – il est conseillé aux personnes se trouvant dans les environs de ne pas laisser une victime potentielle seule, mais de l’escorter jusqu’au centre d’urgence le plus proche. Comme mentionné également à la question 9), des lignes directrices spécifiques ont été élaborées pour les organisations d’aide, les hôpitaux, les laboratoires et les organisateurs de festivals et d’événements. 9) Le groupe de travail mentionné ci-dessus a élaboré un scénario avec des directives pour la piqûre collective (où plusieurs personnes sont piquées en même temps). Le document comprend des lignes directrices pour les organisateurs d’événements ainsi que pour les organisations d’aide, les hôpitaux et les laboratoires. Les points d’attention les plus importants sont: – prenez chaque rapport au sérieux et ne laissez jamais les victimes suspectes seules mais accompagnez-les jusqu’aux postes de secours; – vérifiez la présence d’une plaie perforante. Si possible, prenez-en une photo ou demandez à une connaissance de la victime; – il appartient au personnel médical et à la police de décider, sur la base de leur expertise, si des analyses supplémentaires dans un laboratoire clinique ou médico-légal sont nécessaires; – étant donné que l’on ne sait pas quels produits ont pu être injectés, il est nécessaire que les laboratoires testent un éventail de substances aussi large que possible; – tout résultat est important pour une meilleure compréhension de ce phénomène, même si l’échantillon est négatif ou ne contient que des substances attendues (par exemple, de l’alcool dans le cadre d’un festival). Le document mentionne également qu’il ne s’agit que de lignes directrices ou recommandations, car toutes les organisations ou laboratoires n’ont pas les mêmes capacités. Les différents partenaires ont pris l’initiative de diffuser ce document au sein de leur propre réseau (police, organismes de prévention, hôpitaux, etc.) ainsi qu’auprès des organisateurs de festivals et autres événements. Pour les cas individuels de piqûre d’aiguille (une seule personne porte plainte), il est recommandé de suivre les mêmes procédures que pour les «drink spiking». Ceci est également mentionné dans le document qui a été distribué. |
1) Dit is een vraag die door de minister van Binnenlandse Zaken beantwoord kan worden. 2) Het is aan de gerechtelijke autoriteiten om op basis van de bevindingen van de politie in de betrokken zaak forensische onderzoeken en deskundigenverslagen te vragen aan toxicologische laboratoria. Dit valt onder de bevoegdheid van de minister van Justitie. 3) & 4) Deze vragen vallen onder de bevoegdheid van de minister van Justitie. 5) tot 8) Sinds begin juni is op initiatief van de federale politie een werkgroep opgericht omtrent het fenomeen needle spiking. Hierin zetelen ook leden van het Nationaal Crisis Centrum, de federale overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid, Sciensano en het Nationaal Instituut voor criminologie en criminalistiek. Deze werkgroep kwam tot de conclusie dat noch binnen België noch in de buurlanden wetenschappelijk aantoonbaar bewijs bestond voor het voorkomen van dit fenomeen. Omgekeerd sluitte dit het bestaan van needle spiking ook niet uit. Bijgevolg werd besloten om in eerste instantie verdere informatie te verzamelen. Naar het brede publiek toe blijven de reeds bestaande aanbevelingen omtrent drink spiking en andere vormen van ongewenst gedrag gelden: – aan slachtoffers wordt aangeraden om steeds aangifte te doen bij de politie; zij zullen dit verder onderzoeken en kunnen de nodige ondersteuning bieden aan de slachtoffers; – aan de omgeving wordt aangeraden om een mogelijk slachtoffer niet alleen te laten maar te begeleiden naar de dichtstbijzijnde hulppost. Zoals in vraag 9) ook aangehaald, zijn er wel specifieke richtlijnen opgesteld voor hulporganisaties, ziekenhuizen, laboratoria en organisatoren van festivals en evenementen. 9) De eerder vermelde werkgroep heeft een draaiboek met richtlijnen uitgewerkt omtrent collectieve gevallen van needle spiking (waarbij meerdere personen op korte tijd worden geprikt). In het document zijn richtlijnen opgenomen voor zowel organisatoren van evenementen als voor hulporganisaties, ziekenhuizen en laboratoria. De belangrijkste aandachtspunten zijn: – neem elke melding ernstig en laat vermoedelijke slachtoffers nooit alleen maar begeleid hen naar de hulpposten; – check zeker op de aanwezigheid van een prikletsel. Indien mogelijk neem hier een foto van of vraag dit aan een kennis van het slachtoffer; – het is de taak van het medisch personeel en de politie om, op basis van hun expertise, te beslissen of verdere analyses in een klinisch of gerechtelijk laboratorium noodzakelijk zijn; – aangezien niet geweten is welke producten eventueel ingespoten worden, is het nodig dat laboratoria testen op een zo breed mogelijk gamma aan stoffen; – elk resultaat is belangrijk voor een beter begrip van dit fenomeen, zelfs indien het staal negatief zou zijn of enkel verwachte stoffen (bijvoorbeeld alcohol in een festivalsetting) zou bevatten. In het document wordt ook aangehaald dat het slechts richtlijnen of aanbevelingen betreft aangezien niet elke organisatie of laboratorium over dezelfde capaciteiten beschikt. De verschillende partners hebben het op zich genomen om dit document te verspreiden binnen hun eigen netwerk (politie, preventieorganisaties, ziekenhuizen, enz.) alsook naar organisatoren van festivals en andere evenementen. Voor individuele gevallen van needle spiking (slechts een persoon meldt zich met klachten) wordt aangeraden dezelfde procedures als voor drink spiking te volgen. Dit staat ook vermeld in het rondgestuurde document. |