| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2021-2022 | Zitting 2021-2022 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 3 février 2022 | 3 februari 2022 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 7-1476 | Schriftelijke vraag nr. 7-1476 | ||||||||
de Alexander Miesen (MR) |
van Alexander Miesen (MR) |
||||||||
à la ministre de l'Énergie |
aan de minister van Energie |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Energiepreise - Senkung - Energieabhängigkeit - Abschaltung der Atomkraftwerke - Auswirkung Prix de l'énergie - Diminution - Dépendance énergétique - Arrêt des centrales nucléaires - Répercussions | Energiepreise - Senkung - Energieabhängigkeit - Abschaltung der Atomkraftwerke - Auswirkung Energieprijzen - Verlaging - Energieafhankelijkheid - Sluiting kerncentrales - Gevolgen | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| prix de l'énergie indépendance énergétique déclassement de centrale production d'énergie |
energieprijs onafhankelijkheid van energie stillegging van een centrale energieproductie |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 7-1476 du 3 février 2022 : | Vraag nr. 7-1476 d.d. 3 februari 2022 : | ||||||||
Diese Frage betrifft die Energiepreise (föderale Materie), welche die unterschiedlichen Kompetenzen anderer Gemeinschaften und Regionen berühren. Auf meine Frage Nr. 7-1208 (27. April 2021) in Bezug auf die Stromversorgung haben Sie mir geantwortet, dass die Energiekosten für die Bevölkerung bezahlbar bleiben müssten und die Föderalregierung dementsprechend Maßnahmen ergreifen werde, um diese Bezahlbarkeit zu garantieren, bzw. zu überwachen. Nun steigen die Energiepreise stetig weiter. Die Abschaltung der Atomkraftwerke und die damit verbundene Abhängigkeit, von anderen Ländern, sowohl bei der Versorgung als auch beim Preis, bereiten mir Sorge. Der aktuelle Konflikt rund um die Ukraine und die damit verbundenen Konsequenzen für die Energieversorgung Europas dokumentieren m.E. nochmals deutlich, wie gefährlich diese erhöhte Abhängigkeit sein kann. Daher erlaube ich mir, Ihnen folgende Fragen zu stellen: 1) Wie schätzen Sie für Belgien die Auswirkung der Abschaltung der Atomkraftwerke auf die Energieversorgung und die Energiepreise ein? 2) Sehen Sie Möglichkeiten, die Energieabhängigkeit und die damit verbundenen steigenden Kosten einzuschränken? 3) Wie soll Belgien zukünftig mit Energie versorgt werden? _____________________ La présente question porte sur les prix de l'énergie (matière fédérale) qui touchent aux compétences des Communautés et Régions. À ma question n° 7-1208 (27 avril 2021) relative à l'approvisionnement électrique, vous avez répondu que le coût de l'énergie doit rester abordable pour la population et que le gouvernement fédéral prendra, en conséquence, des mesures visant à garantir des prix abordables ou à les contrôler. Les prix de l'énergie ne cessent d'augmenter à l'heure actuelle. Je suis préoccupé par l'arrêt des centrales nucléaires et la dépendance qu'il implique vis-à-vis d'autres pays, aussi bien en matière d'approvisionnement que de prix. Selon moi, le conflit actuel concernant l'Ukraine et ses répercussions sur l'approvisionnement énergétique de l'Europe illustrent de nouveau clairement à quel point cette dépendance accrue peut être dangereuse. Je me permets dès lors de vous poser les questions suivantes : 1) Selon vos estimations, quelles seront les répercussions de l'arrêt des centrales nucléaires sur l'approvisionnement énergétique et les prix de l'énergie en Belgique ? 2) Comment pensez-vous qu'il soit possible de limiter la dépendance énergétique et la hausse des prix qui en découle ? 3) Comment la Belgique devra-t-elle s'approvisionner en énergie à l'avenir ? |
Diese Frage betrifft die Energiepreise (föderale Materie), welche die unterschiedlichen Kompetenzen anderer Gemeinschaften und Regionen berühren. Auf meine Frage Nr. 7-1208 (27. April 2021) in Bezug auf die Stromversorgung haben Sie mir geantwortet, dass die Energiekosten für die Bevölkerung bezahlbar bleiben müssten und die Föderalregierung dementsprechend Maßnahmen ergreifen werde, um diese Bezahlbarkeit zu garantieren, bzw. zu überwachen. Nun steigen die Energiepreise stetig weiter. Die Abschaltung der Atomkraftwerke und die damit verbundene Abhängigkeit, von anderen Ländern, sowohl bei der Versorgung als auch beim Preis, bereiten mir Sorge. Der aktuelle Konflikt rund um die Ukraine und die damit verbundenen Konsequenzen für die Energieversorgung Europas dokumentieren m.E. nochmals deutlich, wie gefährlich diese erhöhte Abhängigkeit sein kann. Daher erlaube ich mir, Ihnen folgende Fragen zu stellen: 1) Wie schätzen Sie für Belgien die Auswirkung der Abschaltung der Atomkraftwerke auf die Energieversorgung und die Energiepreise ein? 2) Sehen Sie Möglichkeiten, die Energieabhängigkeit und die damit verbundenen steigenden Kosten einzuschränken? 3) Wie soll Belgien zukünftig mit Energie versorgt werden? _____________________ Deze vraag betreft de energieprijzen (federale aangelegenheid), die betrekking hebben op de verschillende bevoegdheden van de gemeenschappen en gewesten. Op mijn vraag nr. 7-1208 (27 april 2021) over de elektriciteitsvoorziening heeft u geantwoord dat de energiekosten betaalbaar moeten blijven voor de bevolking en dat de federale regering daarom maatregelen zal nemen om deze betaalbaarheid te garanderen respectievelijk te controleren. De energieprijzen blijven ondertussen gestaag stijgen. De sluiting van de kerncentrales en de daarmee gepaard gaande afhankelijkheid van andere landen, zowel wat de voorziening als wat de prijs betreft, baren mij zorgen. Het huidige conflict over Oekraïne en de gevolgen daarvan voor de energievoorziening van Europa tonen volgens mij eens te meer duidelijk aan hoe gevaarlijk deze toegenomen afhankelijkheid kan zijn. Daarom ben ik zo vrij u de volgende vragen te stellen: 1) Hoe schat u voor België de impact in van de sluiting van de kerncentrales op de energievoorziening en de energieprijzen? 2) Ziet u mogelijkheden om de energieafhankelijkheid en de bijbehorende stijgende kosten te beperken? 3) Hoe zal België in de toekomst van energie worden voorzien? |
||||||||
| Réponse reçue le 9 mai 2022 : | Antwoord ontvangen op 9 mei 2022 : | ||||||||
1) En ce qui concerne la sécurité d’approvisionnement en électricité, j’ai mis en place un mécanisme de rémunération de capacité («CRM»), qui vise à maintenir les capacités existantes sur le marché et à attirer de nouvelles capacités afin de faire face à la sortie du nucléaire. Une première enchère réussie a été organisée en octobre à cet effet. Le prix de l’électricité dans chaque pays est presque toujours déterminé par les centrales à combustibles fossiles, même si ces centrales ne sont pas situées dans ce pays. Les centrales à combustibles fossiles sont presque toujours la forme de production d’énergie la plus coûteuse, principalement en raison du coût du combustible et de l’achat obligatoire de droits d’émission dans le cadre du système européen d’échange de quotas d’émission (ETS). Néanmoins, ils sont toujours sélectionnés sur le marché Day-Ahead parce que la quantité de production d’électricité moins chère et à faibles émissions est trop faible pour répondre à la demande européenne. Par conséquent, les centrales électriques à combustibles fossiles sont le principal facteur déterminant du prix de gros de l’électricité. Dans le contexte du rapport récemment préparé sur la sécurité d’approvisionnement, l’accessibilité financière et la durabilité, divers scénarios ont été examinés en ce qui concerne les implications de la sortie du nucléaire sur l’approvisionnement. Par exemple, le scénario consistant à maintenir 2 GW de capacité nucléaire en ligne a été comparé à des scénarios impliquant une sortie complète du nucléaire. Par la suite, les prix du gaz et les prix des droits d’émission de CO2 varient entre différents niveaux. Les résultats montrent que le prix de gros de l’électricité en Belgique est fortement exposé au prix du gaz: dans tous les scénarios, une augmentation du prix du gaz entraîne une augmentation proportionnelle du prix de l’électricité. Une augmentation du prix des droits d’émission de CO2 est incluse pour environ 40 % dans l’augmentation du prix de l’électricité. En revanche, la différence de prix moyenne entre le scénario de sortie totale du nucléaire et les autres scénarios est très limitée. Lorsque le prix du gaz est bas et que le prix du CO2 est élevé, une situation claire de gas-before-coal se produit, les nouvelles centrales au gaz efficaces poussant les centrales au lignite et au charbon à forte intensité de carbone vers la fin de la courbe d’approvisionnement. Cela augmente la rentabilité des centrales à gaz et réduit les heures de fonctionnement des centrales à charbon. Lorsque le prix du CO2 est bas et que le prix du gaz est élevé, l’effet inverse de coal-before-gas se produit. Les simulations permettent de conclure que le prix de gros de l’électricité en Belgique est déterminé, aujourd’hui et à l’avenir, principalement par le prix du gaz et, en deuxième lieu, par le prix du CO2. Les effets très limités d’une sortie complète du nucléaire avec un CRM «grand» ou «petit» (en termes de nombre de nouvelles centrales à gaz), ou d’une extension de la capacité nucléaire de 2 GW sur le prix de gros de l’électricité sont d’un ordre de grandeur inférieur à ceux des prix du gaz et du CO2. 2) La Belgique prend des mesures structurelles pour réduire durablement sa dépendance à l’égard des sources d’énergie fossiles et son exposition aux risques à coût élevé. Outre la poursuite de l’expansion prévue de la production d’électricité renouvelable (je pense en particulier à l’expansion substantielle de notre capacité offshore par la construction d’un parc éolien supplémentaire dans nos eaux territoriales), il est également prévu de poursuivre l’expansion de notre capacité d’interconnexion belge. En ce moment, la Belgique est bien sûr soumise aux fortes fluctuations imprévues des prix sur les marchés internationaux de l’énergie, en premier lieu le prix du gaz. Il convient toutefois de souligner que (a) dans le cas du gaz, la Belgique occupe une position centrale dans un réseau d’interconnexion très bien développé et (b) ne dépend pas directement des importations de gaz naturel russe. 3) En termes de production d’électricité, le rôle des sources d’énergie renouvelables (éoliennes offshore et onshore et énergie solaire) sera de plus en plus important en Belgique à l’avenir. Grâce à un réseau d’interconnexion plus développé, la Belgique pourra compter beaucoup plus qu’aujourd’hui sur la production d’électricité renouvelable à l’étranger. À l’avenir, la production d’électricité à partir de combustibles fossiles sera de plus en plus limitée à une capacité tampon temporaire pour les moments où une demande d’électricité relativement élevée ne peut pas être satisfaite temporairement par la production d’énergie renouvelable disponible. À l’avenir, l’hydrogène jouera également un rôle important en tant que source d’énergie alternative supplémentaire. |
1) Wat betreft de bevoorradingszekerheid in elektriciteit heb ik een capaciteitsvergoedingsmechanisme («CRM») ingesteld, hetgeen bestaande capaciteit in de markt moet behouden en nieuwe capaciteiten moet aantrekken teneinde de kernuitstap op te vangen. In oktober is daar een eerste succesvolle veiling voor georganiseerd. De elektriciteitsprijs in ieder land wordt zo goed als steeds bepaald door fossiele centrales, zelfs al bevinden deze centrales zich niet in dat land. Fossiele centrales zijn quasi steeds de duurste vorm van energieproductie, hoofdzakelijk wegens de brandstofkosten en de verplichte aankoop van uitstootrechten onder het Europese emissierechtensysteem (ETS). Desondanks worden zij op de Day-Ahead markt steeds geselecteerd omdat de hoeveelheid goedkopere, uitstootarme elektriciteitsproductie te klein is om aan de Europese vraag te voldoen. Hierdoor vormen fossiele centrales de grootste bepalende factor van de groothandelsprijs voor elektriciteit. In kader van het recentelijk opgestelde rapport inzake bevoorradingszekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid werden diverse scenario’s onderzocht met betrekking tot de bevoorradingsimplicaties van de kernuitstap. Zo werd het scenario waarbij 2 GW nucleaire capaciteit online wordt gehouden afgewogen tegen scenario’s met een volledige kernuitstap. Vervolgens worden de gasprijzen en de prijzen van CO2-uitstootrechten gevarieerd tussen diverse niveaus. Uit de resultaten blijkt dat de Belgische groothandelsprijs voor elektriciteit vooral een grote blootstelling aan de gasprijs kent: in alle scenario’s leidt een stijging van de gasprijs tot een evenredige stijging van de elektriciteitsprijs. Een stijging van de prijs voor CO2-uitstootrechten wordt voor ongeveer 40 % meegenomen in de stijging van de elektriciteitsprijs. Het gemiddelde prijsverschil tussen het scenario met een volledige kernuitstap en de andere scenario’s is daarentegen zeer beperkt. Bij lage gasprijs en hoge CO2-prijs ontstaat een duidelijke gas-before-coal situatie, waarbij nieuwe, efficiënte gascentrales bestaande koolstofintensieve bruinkool- en steenkoolcentrales naar de staart van de aanbodcurve duwen. Dit zorgt voor een verhoogde rendabiliteit van de gascentrales en reduceert het aantal draaiuren van koolcentrales. Bij lage CO2-prijs en hoge gasprijs ontstaat het omgekeerde coal-before-gas effect. Uit de simulaties kan geconcludeerd worden dat de Belgische groothandelsprijs voor elektriciteit nu en in de toekomst hoofdzakelijk gedreven wordt door de gasprijs en, in tweede instantie, door de CO2-prijs. De zeer beperkte effecten van een volledige kernuitstap met een «grote» of «kleine» CRM (op vlak van het aantal nieuwe gascentrales), of van een verlenging van 2 GW nucleaire capaciteit op de groothandelsprijs voor elektriciteit zijn een ordegrootte kleiner dan die van de gas- en CO2-prijzen. 2) België treft structurele maatregelen om de afhankelijkheid van fossiele energiebronnen en de blootstelling van risico’s van hoge kosten op termijn duurzaam te verminderen. Naast de geplande verdere uitbouw van de hernieuwbare elektriciteitsopwekking (ik denk hierbij in de eerste plaats aan de substantiële uitbreiding van onze offshore capaciteit via de uitbouw van een extra windenenergiepark in onze territoriale wateren) zijn er ook de plannen voor de verdere uitbouw van onze Belgische interconncectiecapaciteit. Momenteel is België uiteraard onderhevig aan de onvoorziene hevige prijsschommelingen op de internationale energiemarkten, in de eerste plaats de gasprijs. Hierbij mag wel gepreciseerd worden dat (a) ook op vlak van gas België is begiftigd met een centrale positie in een heel sterk uitgebouwd interconnectienetwerk en (b) niet rechtstreeks afhankelijk is van de import van Russisch aardgas. 3) Op vlak van elektriciteitsopwekking zal in België naar de toekomst toe de rol van hernieuwbare energiebronnen (offshore en onshore windkracht en zonne-energie) steeds prominenter worden. Dankzij een nog verder uitgebouwd interconnectienetwerk zal België, nog veel meer dan nu, kunnen beroep doen op hernieuwbare elektriciteitsopwekking in het buitenland. Elektriciteitsopwekking op basis van fossiele brandstoffen zal naar de toekomst toe steeds meer beperkt worden tot tijdelijke opvangcapaciteit voor die momenten waarbij een relatief grote vraag naar elektriciteit tijdelijk niet kan opgevangen worden door de beschikbare hernieuwbare energieopwekking. In de toekomst zal er ook een belangrijke rol zijn weggelegd voor waterstof als supplementaire alternatieve energiebron. |