SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2021-2022 Zitting 2021-2022
________________
20 janvier 2022 20 januari 2022
________________
Question écrite n° 7-1451 Schriftelijke vraag nr. 7-1451

de Steven Coenegrachts (Open Vld)

van Steven Coenegrachts (Open Vld)

au vice-premier ministre et ministre de l'Economie et du Travail

aan de vice-eersteminister en minister van Economie en Werk
________________
Trajet maître-apprenti - Octroi d'une bourse flamande - Incidence sur les allocations de chômage, la pension ou le revenu d'intégration Meester-leerlingtraject - Toekenning van een Vlaamse beurs - Impact op werkloosheidsuitkeringen, pensioen of leefloon 
________________
allocation d'étude
assurance chômage
régime de retraite
prestation sociale
apprentissage professionnel
studietoelage
werkloosheidsverzekering
pensioenregeling
sociale uitkering
assistentschap
________ ________
20/1/2022Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 24/2/2022)
22/2/2022Antwoord
20/1/2022Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 24/2/2022)
22/2/2022Antwoord
________ ________
Question n° 7-1451 du 20 janvier 2022 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 7-1451 d.d. 20 januari 2022 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Parmi les subventions accordées par le Département de la Culture du gouvernement flamand, il existe des bourses pour la transmission du savoir-faire dans le cadre d'un trajet de formation maître-apprenti. Cette bourse sert de soutien financier aux professionnels qui transmettent leur savoir et leur savoir-faire aux personnes qui sont en apprentissage auprès d'eux. Elle s'adresse non seulement aux artisans, mais aussi, par exemple, aux professionnels des arts appliqués et des arts de la scène qui peuvent prétendre à la bourse dans le cadre du trajet de formation.

Pas moins de 175 maîtres et apprentis se sont inscrits aux cycles précédents de la bourse et ont entamé leur collaboration dans le cadre de 62 trajets. La foire aux questions publiée par le Département de la Culture répond notamment à la question de savoir si l'obtention d'une bourse a une incidence sur les allocations de chômage, la pension ou le revenu d'intégration.

Il y est précisé que l'obtention d'une bourse a bel et bien des répercussions sur les allocations de chômage. À cet égard, la foire aux questions renvoie au site internet de l'Office national de l'emploi (ONEM) et conseille, pour recevoir un avis personnalisé, de s'adresser aux consultants de Cultuurloket (guichet culture), qui offre un soutien professionnel au secteur culturel.

La présente question revêt un caractère transversal. Le trajet maître apprenti et la bourse y afférente relèvent de la compétence flamande en matière culturelle. Néanmoins, comme l'obtention d'une bourse peut avoir une incidence sur les allocations de chômage, la pension ou le revenu d'intégration, il s'agit d'une compétence transversale partagée avec les Régions.

Je souhaiterais vous poser les questions suivantes à ce sujet :

1) Pouvez-vous préciser en détail quelle peut être l'incidence de l'obtention d'une bourse dans le cadre d'un trajet maître apprenti sur les allocations de chômage, la pension ou le revenu d'intégration ?

2) Reconnaissez-vous que cela peut avoir un effet négatif sur l'objectif stratégique du gouvernement flamand et, si oui, que comptez-vous faire pour y remédier ?

3) Avez-vous une idée du nombre d'allocations de chômage, de pensions et de revenus d'intégration (pour chômage temporaire corona) sur lesquels la bourse obtenue a effectivement eu des répercussions ?

4) Pensez-vous qu'il soit possible de prévoir une exception dans le cadre de la crise du coronavirus et du chômage temporaire qui en découle/découlait ? Si non, pourquoi ? Si oui, pouvez-vous donner des précisions quant au fond et au calendrier ?

 

Binnen de subsidies van het departement Cultuur van de Vlaamse regering kennen we de beurzen voor het doorgeven van vakmanschap in een meester-leerlingtraject. Die beurs moet dienen als financiële ondersteuning voor vakmensen die hun kennen en kunnen doorgeven aan personen die bij hen in de leer gaan. Niet alleen ambachten maar ook toegepaste kunsten, podiumkunsten zijn voorbeelden van vakmanschap die aanspraak kunnen maken op de beurs binnen het traject.

Bij de vorige beursrondes deden maar liefst 175 meesters en leerlingen mee en startten ze hun samenwerking in 62 beurstrajecten. Onder de FAQ's (frequently asked questions) vinden we onder andere een antwoord op de vraag of het ontvangen van een beurs mogelijk een impact heeft op een werkloosheidsuitkering, pensioen of leefloon.

Men stelt dat het ontvangen van een beurs wel degelijk invloed heeft op een werkloosheidsuitkering en men verwijst hiervoor naar de website van de Rijksdienst voor arbeidsvoorziening (RVA): «Voor een persoonlijk advies kunt u terecht bij de consulenten van Cultuurloket, een organisatie die zakelijke ondersteuning biedt voor de cultuursector.»

Transversaal karakter van de vraag: het meester-leerlingtraject en de gekoppelde beurs valt onder de Vlaamse bevoegdheid inzake cultuur. De impact van het verkrijgen van een beurs kan echter impact hebben op de werkloosheidsuitkering, pensioen of leefloon. Het betreft dus een transversale aangelegenheid met de Gewesten.

Ik heb hierover volgende vragen:

1) Kan de geachte minister gedetailleerd meedelen welke de mogelijke impact is op werkloosheidsuitkering, pensioen of leefloon wanneer de betrokkene een beurs krijgt in het kader van een meester-leerlingtraject?

2) Erkent hij dat dit een nadelige impact kan hebben op de beleidsdoelstelling van de Vlaamse regering en zo ja, wat zal hij ondernemen om hieraan te verhelpen?

3) Heeft hij zicht op het aantal werkloosheidsuitkeringen, pensioenen en leeflonen (voor tijdelijke werkloosheid door corona) waarop de ontvangen beurs daadwerkelijk een impact heeft gehad?

4) Acht hij het mogelijk dat in het licht van de coronacrisis en de tijdelijke werkloosheid die hiermee gepaard gaat of ging eventueel voorzien wordt in een uitzondering? Zo neen, waarom niet? Zo ja, kan dit worden toegelicht met betrekking tot de inhoud en het tijdschema?

 
Réponse reçue le 22 février 2022 : Antwoord ontvangen op 22 februari 2022 :

1) La réponse à cette question dépend du statut de la personne qui se trouve dans une relation de partenariat «entre maître - élève» dans le cadre de la transmission de savoir-faire.

Si l’activité s’effectue dans les liens d’un contrat de travail ou en tant qu’indépendant à titre principal, le chômeur perd le droit aux allocations de chômage. Pour pouvoir bénéficier d’allocations de chômage, le chômeur doit en effet être privé de travail et de rémunération (articles 44 et 45 de l’arrêté royal du 25 novembre 1991 portant la réglementation chômage).

Si le chômeur a le statut d’indépendant à titre accessoire, il peut conserver le droit aux allocations à condition de répondre aux conditions de cumul qui sont visées à l’article 48 de l’arrêté royal. Il peut ainsi débuter et exercer cette activité en cours de chômage dans le cadre de la mesure «Tremplin pour indépendants».

Si le chômeur n’a ni le statut de salarié, ni celui d’indépendant, il convient de définir si, au sens de la réglementation chômage, l’activité effectuée doit être considérée comme un travail et si l’avantage financier doit être considéré comme une rémunération.

Dans le cadre de cette réglementation, est considérée comme travail:

l’activité effectuée pour son propre compte, qui peut être intégrée dans le courant des échanges économiques de biens et de services, et qui n’est pas limitée à la gestion normale des biens propres;

l’activité effectuée pour un tiers et qui procure au travailleur une rémunération ou un avantage matériel de nature à contribuer à sa subsistance ou à celle de sa famille.

Toute activité effectuée pour un tiers est, jusqu’à preuve du contraire, présumée procurer une rémunération ou un avantage matériel.

Si l’activité se limite à un apprentissage et ne s’accompagne pas d’aucune activité de commercialisation, il peut être accepté que le chômeur, lorsqu’il participe au trajet précité, se trouve dans une relation de «formation» et que l’avantage financier soit octroyé dans le cadre de cette formation.

Les avantages accordés au travailleur dans le cadre, pendant ou à la suite d’une formation, des études, un stage ou un apprentissage quels que soient notamment le mode de paiement et le moment auquel ces avantages sont accordés, sont considérés comme de la rémunération dans la réglementation chômage (article 46 de l’arrêté royal). Ces avantages sont cumulables, dans une limite de revenus, à condition que la formation soit suivie avec l’accord du service régional de l’emploi. De plus, cette instance régionale a également la compétence de dispenser le chômeur de disponibilité sur le marché de l’emploi.

À défaut de d’autorisation ou de dispense de l’instance régionale, le bénéfice des revenus peut entraîner la perte des allocations de chômage à moins qu’il ne soit démontré qu’il s’agisse exclusivement d’un remboursement de frais réels ou que ceci ne ressorte d’une attestation de l’administration fiscale.

2) & 4) Il est vrai que la répartition des compétences entre le niveau fédéral et les entités fédérées peut avoir pour conséquence que certaines mesures envisagées par les unes puissent être freinées voire être difficilement implémentées en raison du cadre fédéral.

En ce qui concerne le problème que vous évoquez, sachez que je travaille actuellement sur la mise en œuvre des notifications budgétaires d’octobre 2021. Une des mesures qui y est préconisée consiste à relever les plafonds de cumul entre les allocations de chômage et une prime régionale pour la réussite d’une formation dans un métier en pénurie ou une indemnité de formation.

Je proposerai dans ce cadre un texte qui autorise le cumul intégral desdites indemnités avec les allocations de chômage.

Ce texte devrait vous apporter une solution.

3) L’Office national de l’emploi (ONEm) ne dispose pas de données chiffrées en la matière.

1) Het antwoord op deze vraag hangt af van het statuut van de persoon die zich in een meester-leerlingrelatie bevindt in het kader van de overdracht van vakmanschap.

Als de activiteit wordt uitgeoefend in het kader van een arbeidsovereenkomst of als zelfstandige in hoofdberoep, verliest de werkloze het recht op een werkloosheidsuitkering. Om een werkloosheidsuitkering te kunnen ontvangen, moet de werkloze zonder arbeid en zonder loon zijn (artikelen 44 en 45 van het koninklijk besluit van 25 november 1991 betreffende de werkloosheidsreglementering).

Als de werkloze zelfstandige in bijberoep is, kan hij het recht op de uitkeringen behouden op voorwaarde dat hij voldoet aan de cumulatievoorwaarden beschreven in artikel 48 van het koninklijk besluit. Hij kan de activiteit dus aanvangen en uitoefenen tijdens zijn werkloosheid in het kader van de maatregel «Springplank naar zelfstandige».

Als de werkloze noch loontrekkende noch zelfstandige is, moet worden bepaald of de uitgeoefende activiteit in de zin van de werkloosheidsreglementering als arbeid moet worden beschouwd en of het financiële voordeel als loon moet worden beschouwd.

In het kader van die reglementering wordt als arbeid beschouwd:

de activiteit verricht voor zichzelf die kan ingeschakeld worden in het economisch ruilverkeer van goederen en diensten en die niet beperkt is tot het gewone beheer van het eigen bezit;

de activiteit verricht voor een derde, waarvoor de werknemer enig loon of materieel voordeel ontvangt dat tot zijn levensonderhoud of dat van zijn gezin kan bijdragen.

Tot bewijs van het tegendeel wordt elke activiteit verricht voor een derde geacht een loon of een materieel voordeel op te leveren.

Als de activiteit beperkt blijft tot een leertraject en niet gepaard gaat met enige commerciële activiteit, kan worden aanvaard dat de werkloze, wanneer hij deelneemt aan het bovengenoemde traject, zich in een «opleidingsverhouding» bevindt en dat het financiële voordeel in het kader van de opleiding wordt toegekend.

Krachtens de werkloosheidsreglementering (artikel 46 van het koninklijk besluit) wordt als loon beschouwd: de voordelen die worden toegekend aan de werknemer in het kader van, tijdens of ten gevolge van een opleiding, studies, een stage of een leertijd, ongeacht de betalingswijze en het tijdstip waarop de voordelen worden toegekend. Die voordelen zijn cumuleerbaar binnen een bepaalde inkomensgrens op voorwaarde dat de gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling zijn toestemming heeft gegeven voor het volgen van de opleiding. Bovendien heeft de gewestelijke dienst ook de bevoegdheid om de werkloze vrij te stellen van beschikbaarheid op de arbeidsmarkt.

Zonder toestemming of vrijstelling van de gewestelijke dienst kunnen de inkomsten leiden tot het verlies van de werkloosheidsuitkeringen, tenzij kan worden aangetoond dat het uitsluitend om een vergoeding van werkelijke kosten gaat of dit uit een attest van de belastingdienst blijkt.

2) & 4) Het is waar dat de verdeling van de bevoegdheden tussen de federale regering en de deelstaten ertoe kan leiden dat bepaalde door de federale regering beoogde maatregelen vertraging oplopen of zelfs moeilijk uitvoerbaar zijn vanwege het federale kader.

Met betrekking tot het probleem dat u noemt, moet u weten dat ik momenteel werk aan de uitvoering van de kennisgevingen van oktober 2021 van de begroting. Een van de daarin aanbevolen maatregelen bestaat in een verhoging van de plafonds voor de cumulatie van werkloosheidsuitkeringen en een regionale premie voor een geslaagde opleiding in een knelpuntberoep of een opleidingstoelage.

In dit verband zal ik een tekst voorstellen die de volledige cumulatie van deze uitkeringen met werkloosheidsuitkeringen mogelijk maakt.

Deze tekst zou u een oplossing moeten bieden.

3) De Rijksdienst voor arbeidsvoorziening (RVA) beschikt niet over cijfergegevens hieromtrent.