SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2012-2013 Zitting 2012-2013
________________
26 mars 2013 26 maart 2013
________________
Question écrite n° 5-8605 Schriftelijke vraag nr. 5-8605

de Nele Lijnen (Open Vld)

van Nele Lijnen (Open Vld)

à la vice-première ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargée de Beliris et des Institutions culturelles fédérales

aan de vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Beliris en de Federale Culturele Instellingen
________________
Œufs - Interdiction européenne des batteries de ponte - Directive sur les poules pondeuses - Contrôle - Bien-être animal Eieren - Europees verbod op legbatterijen - Opvolging leghennenrichtlijn - Controles - Dierenwelzijn 
________________
bien-être des animaux
élevage intensif
label de qualité
statistique officielle
oeuf
welzijn van dieren
intensieve fokkerij
kwaliteitsmerk
officiële statistiek
ei
________ ________
26/3/2013Verzending vraag
2/9/2013Antwoord
26/3/2013Verzending vraag
2/9/2013Antwoord
________ ________
Aussi posée à : question écrite 5-8606 Aussi posée à : question écrite 5-8606
________ ________
Question n° 5-8605 du 26 mars 2013 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 5-8605 d.d. 26 maart 2013 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Les batteries de ponte sont interdites dans l'Union européenne depuis le 1er janvier 2012.

La directive 1999/74/CE du Conseil du 19 juillet 1999 établissant les normes minimales relatives à la protection des poules pondeuses est entrée en vigueur le 1er janvier 2012. Pour cette date, chaque entreprise disposant de plus de 350 poules pondeuses devait apporter à son infrastructure les adaptations nécessaires pour la mettre en conformité avec la réglementation européenne.

Un tiers des éleveurs belges de volailles ont jugé trop lourds les investissements qu'ils devaient consentir pour mettre leur infrastructure en conformité avec la réglementation européenne. Ils ont donc cessé de produire des œufs. En outre, la différence de prix entre les œufs de poules élevées au sol et les œufs produits en cages aménagées était si petite qu'elle valait à peine l'investissement.

La directive européenne sur les poules pondeuses date déjà de 1999 mais n'est entrée en vigueur que le 1er janvier 2012. Les éleveurs pouvaient bénéficier d'une période de tolérance de six mois dans certaines circonstances. Cette période a été prolongée d'un mois car les aviculteurs belges n'avaient pas encore terminé leurs adaptations. À partir du 1er août, plus aucun œuf ne pourrait encore être produit en batterie dans l'Union européenne. Nous savons déjà que des œufs sont encore produits illégalement tant en Espagne et en Italie qu'en Grèce. De plus, l'Europe importe aussi des œufs en provenance de pays non membres de l'Union européenne où les batteries ne sont pas interdites et où les règles en matière de bien-être animal sont différentes.

Fin 2011, on trouvait encore en Belgique trois millions de poules en batterie. Mi-juillet, huit entreprises ont reçu un avertissement parce que certains détails n'étaient pas conformes. Soixante-cinq entreprises ont reçu un procès-verbal et une amende pour avoir traîné dans leurs aménagements.

Je souhaiterais poser les questions suivantes à la ministre.

1) Combien d'entreprises produisant des œufs sont-elles en activité en Belgique ? Combien de tonnes d'œufs produisent-elles par an ? Combien de tonnes de ces œufs sont-elles destinées au marché intérieur ? Je souhaiterais obtenir les chiffres pour 2010, 2011 et 2012.

2) Combien de tonnes d'œufs importe-t-on chaque année de pays tiers ? Je souhaiterais une répartition entre les pays de l'UE et les pays non-membres de l'UE.

3) Quelles exigences de bien-être animal et de santé publique impose-t-on aux pays non-membres de l'Union européenne dont les œufs sont importés chez nous ? Quels sont les contrôles effectués à cet égard et combien de contrôles réalise-t-on ?

4) Toutes les entreprises belges productrices d'œufs sont-elles maintenant conformes à la directive européenne sur les poules pondeuses ? Combien de contrôles a-t-on réalisés depuis l'entrée en vigueur de la directive ? Je souhaiterais une répartition entre deux périodes : du 1er janvier 2012 au 31 juillet 2012 et du 1er août 2012 au 31 décembre 2012. Quel a été le nombre de P-V et d'amendes infligés après le 1er août 2012 ?

5) Estimez-vous qu'un label de qualité officiel relatif au bien-être animal puisse jouer en faveur du bien-être des poules pondeuses ?

 

Sinds 1 januari 2012 zijn legbatterijen verboden binnen de Europese Unie.

Richtlijn 1999/74/EG van de Raad van 19 juli 1999 tot vaststelling van minimumnormen voor de bescherming van legkippen is sinds 1 januari 2012 van kracht. Tegen 1 januari 2012 moest elk bedrijf dat beschikt over meer dan 350 leghennen aanpassingen doen aan de infrastructuur om deze in orde te brengen met de Europese regelgeving.

Een derde van de Belgische pluimveehouders oordeelde dat de investeringen die zij moesten doen aan hun infrastructuur om te voldoen aan de Europese regelgeving, te zwaar waren. Daarom stopten zij met de productie van eieren. Verder werd het verschil in prijs tussen eieren van scharrelkippen en eieren geproduceerd in verrijkte kooien zo klein dat dit nauwelijks de investering nog waard was.

De Europese leghennenrichtlijn dateerde reeds van 1999, maar ging pas van kracht op 1 januari 2012. Onder bepaalde omstandigheden kon men van een gedoogperiode van 6 maanden genieten. Deze periode werd nogmaals met een maand verlengd omdat de Belgische pluimveehouders nog niet klaar waren met de aanpassingen. Sinds 1 augustus zou er binnen de Europese Unie geen enkel ei nog mogen geproduceerd worden binnen een legbatterij. We weten al dat zowel in Spanje, Italië, als Griekenland nog illegaal eieren geproduceerd worden. Voorts worden binnen Europa ook eieren ingevoerd uit landen buiten de Europese Unie, waar legbatterijen niet verboden zijn en waar niet dezelfde regels heersen qua dierenwelzijn.

Eind 2011 zaten nog drie miljoen kippen in België in legbatterijen. Midden juli kregen acht bedrijven een waarschuwing omdat een aantal details niet in orde waren. 65 bedrijven kregen een pv en een boete omdat ze nog niet ver genoeg stonden met de aanpassingen.

Ik zou de geachte minister de volgende vragen willen stellen:

1) Hoeveel eierproducerende bedrijven zijn actief in België? Hoeveel ton eieren worden jaarlijks geproduceerd? Hoeveel ton van deze eieren zijn bestemd voor de binnenlandse markt? Graag de cijfers voor 2010, 2011 en 2012.

2) Hoeveel ton eieren worden jaarlijks ingevoerd vanuit andere landen? Graag een opsplitsing tussen EU-landen en niet EU-landen.

3) Welke eisen qua dierenwelzijn en volksgezondheid worden opgelegd aan de importerende landen van buiten de Europese Unie? Welke en hoeveel controles worden hierop uitgevoerd?

4) Zijn alle Belgische eierproducerende bedrijven momenteel in regel met de Europese leghennenrichtlijn? Hoeveel controles zijn er sinds het van kracht gaan van de richtlijn uitgevoerd? Graag een opsplitsing in de twee periodes: van 1 januari 2012 tot 31 juli 2012 en van 1 augustus 2012 tot 31 december 2012. Hoeveel pv's en boetes zijn er na 1 augustus 2012 uitgereikt?

5) Bent u van mening dat een officieel kwaliteitslabel qua dierenwelzijn een meerwaarde kan betekenen voor het welzijn van de leghennen?

 
Réponse reçue le 2 septembre 2013 : Antwoord ontvangen op 2 september 2013 :

1) Il existe actuellement en Belgique 313 exploitations de production d'œufs en activité (36 exploitations de production biologique, 47 d'élevage en plein air, 71 d'élevage au sol et 159 utilisant des cages améliorées). La balance commerciale des œufs n'ayant plus été actualisée depuis 2009, des statistiques exactes sur le volume d'œufs produits ne sont plus disponibles pour ces dernières années. Une estimation est toutefois possible en fonction du nombre de poules pondeuses mises en place. En 2010, environ 163 000 tonnes d'œufs ont été produites en Belgique, environ 162 000 tonnes en 2011 et environ 148 000 tonnes en 2012. Il est impossible de connaître la quantité de ces œufs destinée au marché intérieur, puisque des œufs sont également importés et exportés. En 2009, la consommation d'œufs en Belgique s'est élevée à environ 113 000 tonnes.

2) En 2011, environ 53 tonnes d'œufs destinés à la consommation et 72 748 tonnes de produits à base d'œufs, exprimés en équivalents-œufs, ont été importées. Parmi celles-ci, trois tonnes d'œufs destinés à la consommation et 279 tonnes de produits à base d'œufs provenaient de pays extérieurs à l'Union européenne. En 2012, environ 41 tonnes d'œufs destinés à la consommation et 76 649 tonnes de produits à base d'œufs, exprimés en équivalents-œufs, ont été importées, dont 2 206 tonnes de produits à base d'œufs en provenance de pays extérieurs à l'Union européenne.

3) L'importation d'œufs et de produits à base d'œufs n'est autorisée que depuis des pays ayant obtenu à cet effet une autorisation de la Commission européenne. De même, l'entreprise qui importe les œufs ou produits à base d'œufs doit posséder une autorisation. L'octroi de ces autorisations repose sur des critères liés à l'hygiène et au statut de santé animale. Chaque lot d'œufs ou de produits à base d'œufs doit être accompagné d'un certificat vétérinaire et transiter par un poste d'inspection frontalier.

4) Depuis octobre 2012, toutes les exploitations belges de production d'œufs sont conformes à la législation européenne relative au bien-être des poules pondeuses. Au cours de la période du 1er janvier au 31 juillet 2012, l'Agence fédérale pour la Sécurité de la Chaîne alimentaire (AFSCA) a contrôlé toutes les exploitations de ponte susceptibles de n'être pas encore en ordre. Leur nombre était de 137, parmi lesquelles 73 se sont avérées héberger encore des poules pondeuses en batteries classiques. Procès-verbal a été dressé contre 65 de ces exploitations, huit d'entre elles ont reçu un avertissement. Début août, il restait encore 29 exploitations non conformes. L'AFSCA a suivi de près les exploitations en infraction et début août, elle savait quelles entreprises ne s'étaient pas encore mises en règle. Celles-ci ont été recontrôlées. Après le 1er août 2012, plus aucun procès-verbal n'a été établi ni aucune amende infligée, mais les œufs des exploitations non conformes ont été bloqués. Il était interdit de commercialiser ces œufs pour la consommation humaine.

5) Un label de qualité lié au bien-être animal peut assurément offrir une plus-value, puisqu'il permet d'informer le consommateur et de l'encourager à un comportement d'achat respectueux du bien-être animal, à condition d'indiquer clairement ce que garantit le label et d'être bien reconnaissable. Pour les œufs produits dans l'Union européenne, un système de label existe en fait déjà, puisque le système d'hébergement des poules doit être mentionné sur l'emballage.

1) Op dit moment zijn er in België 313 eiproducerende bedrijven actief (36 bedrijven met biologische productie, 47 bedrijven met vrije uitloop, 71 bedrijven met scharrelhuisvesting en 159 bedrijven met verrijkte kooien). Aangezien de handelsbalans eieren niet meer werd bijgewerkt sinds 2009 zijn er voor de laatste jaren geen exacte cijfers omtrent het aantal geproduceerde eieren beschikbaar. Op basis van het aantal opgezette leghennen kan wel een schatting gemaakt worden. In 2010 werd in België ongeveer 163 000 ton eieren geproduceerd, in 2011 ongeveer 162 000 ton en in 2012 ongeveer 148 000 ton. Het is onmogelijk om te weten welke hoeveelheid van deze eieren bestemd is voor de binnenlandse markt, aangezien er ook eieren in- en uitgevoerd worden. In 2009 bedroeg de consumptie van eieren in België ongeveer 113 000 ton.

2) In 2011 werd er in België ongeveer 53 ton consumptie-eieren en 72 748 ton eiproducten, uitgedrukt in ei-equivalenten, ingevoerd. Hiervan was 3 ton consumptie-eieren en 279 ton eiproducten afkomstig uit landen buiten de Europese Unie. In 2012 werd er in België ongeveer 41 ton consumptie-eieren ingevoerd en 79 649 ton aan eiproducten, uitgedrukt in ei-equivalenten, waarvan 2 206 ton eiproducten afkomstig was uit landen buiten de Europese unie.

3) Eieren en eiproducten mogen enkel ingevoerd worden vanuit landen die hiervoor de toelating hebben gekregen van de Europese Commissie. Ook het bedrijf dat de eieren of de eiproducten invoert moet hiervoor een toelating hebben. Deze toelatingen worden verleend op basis van criteria met betrekking tot hygiëne en dierziektestatus. Ieder lot eieren of eiproducten moet vergezeld zijn van een veterinair attest en moet via een grensinspectiepost passeren.

4) Sinds oktober 2012 zijn alle Belgische eiproducerende bedrijven in regel met de Europese wetgeving met betrekking tot het welzijn van leghennen. Tijdens de periode 1 januari - 31 juli 2012 heeft het Federaal Agenstachap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) alle legbedrijven die mogelijk nog niet in orde waren gecontroleerd. Dit waren er 137. Hiervan bleken 73 bedrijven nog legkippen te huisvesten in klassieke batterijkooien. Tegen 65 van deze bedrijven werd proces-verbaal opgesteld; acht bedrijven ontvingen een waarschuwing. Begin augustus waren 29 bedrijven nog niet conform. Het FAVV volgde de bedrijven die in overtreding waren van nabij op en wist begin augustus welke bedrijven zich nog niet in orde gesteld hadden. Deze werden opnieuw bezocht. Na 1 augustus 2012 werden er geen PV’s of boetes meer uitgeschreven maar werden de eieren van de niet-conforme bedrijven geblokkeerd. Deze eieren mochten niet meer verhandeld worden voor humane consumptie.

5) Een kwaliteitslabel met betrekking tot dierenwelzijn kan zeker een meerwaarde beiden aangezien dit de consumenten kan informeren en stimuleren tot een diervriendelijk koopgedrag, op voorwaarde dat duidelijk is waar het label voor staat en dat het herkenbaar is. Voor eieren geproduceerd in de Europese Unie bestaat eigenlijk al een labellingsysteem, aangezien het huisvestingssysteem van de kippen op de verpakking moet vermeld worden.