Na acht jaar verbouwingen komen er in de gevangenis van St-Gillis honderd gerenoveerde cellen beschikbaar. De urgentie hieromtrent behoeft geen pleidooi. Maar toch dringen zich over deze verbouwing vragen over de tijdsduur en de kostprijs, namelijk 75 miljoen euro. Op het moment van dit bericht berichtten de media over een berekening van de architectenorganisatie NAV, waaruit blijkt dat de gemiddelde kost voor de renovatie van een volledige woning zo'n 135 000 euro bedraagt.

Hoewel de renovatie van gevangeniscellen niet meteen kan worden vergeleken met dezelfde aanpak voor een woning, verhouden deze cijfers zich erg eigenaardig. Natuurlijk vraagt de beveiliging veel extra kosten, maar anderzijds zijn gevangeniscellen erg spartaans, gaat het over rudimentaire infrastructuur en kon er in grote mate via seriewerk worden verbouwd.

1) Hoe verklaart de minister/staatssecretaris de opvallend en bevreemdend lange periode die noodzakelijk bleek om 100 cellen te verbouwen? Welke factoren en/of actoren zijn aansprakelijk voor deze onaanvaardbare lang gerekte verbouwingstermijn?

2) Hoe duidt de minister/staatssecretaris de kostprijs, gemiddeld 75 000 euro per cel - in seriewerk, dit in verhouding tot een gemiddelde kostprijs van 135 000 euro voor een volledige woning met hedendaags comfort en voorzieningen? In welke specifieke werkzaamheden schuilen de relatief hoge kosten voor de verbouwing van gevangeniscellen? Hoeveel kost een nieuwbouw gevangeniscel gemiddeld?

1. (A – B)

De complexiteit van de studies die inherent zijn aan het gevangeniswezen met een evolutief behoeftenprogramma, zeker in het geval van een bezette gevangenis, enerzijds, en de reglementaire termijnen die opgelegd worden door de overheidsopdrachten op Europees niveau, anderzijds, hebben bijna twee jaar studies gevergd vooraleer de werken konden beginnen.

De werken hebben vervolgens een periode van drie jaar in beslag genomen, waarbij de vertraging die opgelopen werd ten opzichte van de oorspronkelijke termijn verklaard kan worden door talrijke factoren waarvan de voornaamste zijn:

• De termijnen tot het bekomen van de stedenbouwkundige vergunningen in het Brusselse Gewest.

• Een vertraging in het het dossier zwakstroom aan het begin van de werken door personeelsproblemen in de betrokken technische dienst.

• De wijziging van het advies van de brandweer tijdens de werken waardoor studies herwerkt moesten worden. Dit hield de vervanging van de watergordijnen (compartimentering van de gevangenisvleugels) in door een onuitgegeven ontrokingssysteem via luchtextractoren in het dak.

• De stakingen van het gevangenispersoneel die leidden tot de onderbreking van de werken met alle nadelige gevolgen vandien inzake het hernemen en het vorderen van de werken.

• De strengere werkuurperioden (ten opzichte van diegene die oorspronkelijk in het bestek voorzien waren) die door de gevangenisdirectie opgelegd werden aan de firma’s welke belast werden met de werken.

• Bepaalde wijzigingen aan het behoeftenprogramma.

• Andere onvoorziene problemen op de werf die men zoal tegenkomt in oudere gebouwen.

• Slechte weersomstandigheden.

2. (A)

Om de juiste ratio met betrekking tot de kostprijs per cel te bepalen, moeten wij eerst een onderscheid maken tussen de verschillende soorten werken die uitgevoerd werden voor de renovatie en de uitbreiding van vleugel B in de gevangenis van Sint-Gillis. Er werd immers van de gelegenheid gebruik gemaakt om ook andere werken uit te voeren.

De totale uitgaven mogen dus niet uitsluitend ingeschreven worden ten bate van vleugel B, waardoor het cijfer van 75 000 euro en dat bepaald is op basis van de verhouding tussen de totale investering incl. btw en het aantal cellen, onjuist is.

Naast de terbeschikkingstelling van een honderdtal gerenoveerde cellen, hebben deze werken ook toegelaten:

• een nieuwe hoog beveiligde detentiezone te creëren (tot dan onbestaande) die bruikbaar en dus nuttig is voor de hele gevangenis.

• een toegang voor de voertuigen van de brandweer te creëren en de binnenplaats te saneren en te beveiligen.

• luchttoevoeren te creëren in elk van de gevangenisvleugels welke onontbeerlijk zijn voor het onrokingssysteem.

De kostprijs van de werken in vleugel B, die zich uitstrekken van de kelder tot de zolder over meer dan 5000 m² en gekwalificeerd worden als zware renovatie, bedraagt dus exacter circa 4,9 miljoen euro incl. btw, ofwel minder dan 1000 euro/m², met een ratio die niet hoger oploopt dan 49 000 euro incl. btw.

(B)

De posten die betrekking hebben op de actieve gevangenisbeveiliging, zijn uiteraard duur en mogen geenszins het voorwerp uitmaken van compromissen. Het gaat hier meer bepaald over:

• de beveiligde afsluitingen en netten in de omgeving van de werken,

• het verstevigd binnen- en buitenschrijnwerk,

• de tralies aan de vensters en de veiligheidssloten op de deuren,

• de veiligheids- en kogelvrije beglazing,

• de nieuwe leuningen die verhoogd werden op elke verdieping.

  De posten die betrekking hebben op de passieve gevangenisbeveiliging (zwakstroom), zijn specifiek voor de gevangenissen. Deze posten omvatten:

• de programmering, het automatisch beheer van alle sloten, en vormen dus het wezenlijk element van de toegangscontrole binnen de gevangenis.

• het videotoezicht zowel binnen als buiten de gevangenismuren.

• het parlofoonsysteem voor elk van de cellen.

  De posten die betrekking hebben op de brandbeveiliging, zijn eveneens duur en mogen ook geenszins het voorwerp uitmaken van compromissen ; hierbij vermelden wij meer bepaald:

• het ontrokingssysteem van vleugel B en de bijbehorende werken die nodig zijn in de andere vleugels.

• het overbrengen van de informatie die nodig is voor de goede werking van de rook- en gasdetectie.

(C)

Bij een nieuwbouw bedraagt de kost voor een bebouwde m², zonder onderscheid volgens functie en met uitsluiting van de omgeving en de aankoop van terreinen, minimum 2 700 euro incl. btw.