SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2011-2012 Zitting 2011-2012
________________
23 décembre 2011 23 december 2011
________________
Question écrite n° 5-4607 Schriftelijke vraag nr. 5-4607

de Bert Anciaux (sp.a)

van Bert Anciaux (sp.a)

au vice-premier ministre et ministre des Affaires étrangères, du Commerce extérieur et des Affaires européennes

aan de vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Europese Zaken
________________
Vietnam - Adeptes du Falun Gong - Poursuites - Intimidation - Droit à la liberté de culte - Programme de coopération 2011-2015 Vietnam - Falun Gong beoefenaars - Vervolging - Intimidatie - Recht op godsdienstvrijheid - Samenwerkingsprogramma 2011-2015 
________________
Viêt Nam
liberté de religion
droits de l'homme
Chine
Vietnam
vrijheid van godsdienst
rechten van de mens
China
________ ________
23/12/2011Verzending vraag
26/11/2012Rappel
11/12/2012Antwoord
23/12/2011Verzending vraag
26/11/2012Rappel
11/12/2012Antwoord
________ ________
Herindiening van : schriftelijke vraag 5-3758 Herindiening van : schriftelijke vraag 5-3758
________ ________
Question n° 5-4607 du 23 décembre 2011 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 5-4607 d.d. 23 december 2011 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Des adeptes de la discipline spirituelle Falun Gong sont de plus en plus souvent poursuivis et contrôlés par les autorités vietnamiennes. L'organisation Human Rights Watch signale que le nombre de cas d'intimidation de membres du Falun Gong est en forte augmentation.

Depuis 2000, le mouvement est également actif au Vietnam. Le premier cas d'intimidation date de 2006, lorsque la police a arrêté plusieurs adeptes dans le parc Thanh Cong à Hanoï parce qu'ils portaient des tee-shirts du Falun Gong interdits par les autorités. Des pressions ont également été exercées sur des membre de la famille pour qu'ils incitent leurs proches à cesser la pratique du Falun Gong.

Début 2010, des informations sont apparues au sujet des tracasseries et actes d'intimidation visant les membres du Falun Gong dans la province de Vung Tau. Des biens personnels et du matériel servant à la pratique en question ont été confisqués et les membres ont été forcés de signer des déclarations dans lesquelles ils promettaient de cesser la pratique du Falun Gong.

Le 10 novembre 2011, à Hanoï, deux frères ont été condamnés à respectivement trois ans et deux ans et demi pour la diffusion illégale d'informations et l'utilisation du réseau de communication. Ces deux frères utilisaient leur émission de radio pour dénoncer la violation des droits de l'homme, la corruption et la persécution des groupes religieux en Chine. Selon l'organisation de défense des droits de l'homme, Human Rights Watch, cette décision a été prise avant tout sous la pression de la Chine.

La veille, Amnesty International signalait qu'une action de protestation pacifique organisée devant l'ambassade de Chine par des adeptes de Falun Gong manifestant leur mécontentement au sujet du simulacre de procès avait été dispersée avec violence.

Depuis plus de trente ans, le Vietnam est un pays partenaire de la Belgique. Le programme de coopération entre la Belgique et le Vietnam pour la période 2011-2015 représente 60 millions d'euros.

Voici mes questions.

1) Le ministre est-il au courant des incidents qui montrent clairement que les membres de Falun Gong font l'objet de tracasseries et d'intimidation au Vietnam ? Partage-t-il mon avis que cette persécution constitue une violation manifeste et grave des droits de l'homme ?

2) Le nouveau programme de coopération 2011-2015 avec le Vietnam a été signé le 21 juin 2011. La question du respect des droits de l'homme et du droit fondamental à la liberté de culte a-t-elle est évoquée lors des négociations ? Des conditions ont-elles été fixées à l'octroi de l'aide ?

3) Le ministre reconnaît-il qu'il est opportun d'inscrire ce dossier à l'ordre du jour du dialogue entre l'Union européenne (UE) et le Vietnam au sujet des droits de l'homme et de le mettre sur le tapis lors de nos contacts bilatéraux ?

4) Estime-t-il normal que la République populaire de Chine se serve de sa position de force pour continuer à mener sa politique de persécution des minorités religieuses hors des frontières nationales ? Le ministre est-il au courant d'autres cas, dans d'autres pays (éventuellement dans notre propre pays) ?

 

Beoefenaars van de spirituele bezigheid Falun Gong worden steeds vaker vervolgd en gecontroleerd door de Vietnamese autoriteiten. De organisatie Human Rights Watch meldt dat het aantal gevallen van intimidatie van Falun Gong-leden snel toeneemt.

De beweging is sinds 2000 ook actief in Vietnam. Het eerste geval van intimidatie dateert uit 2006, toen de politie verschillende beoefenaars in het Thanh Cong Park in Hanoi arresteerde wegens het dragen van Falun Gong T-shirts, die door de autoriteiten niet waren toegestaan. Ook werd op familieleden druk uitgeoefend om hun bloedverwanten ertoe te bewegen de beoefening van Falun Gong te staken.

Begin 2010 doken berichten op over het lastigvallen en intimideren van Falun Gong-leden in de provincie Vung Tau. Persoonlijke bezittingen en materialen die voor de beoefening werden gebruikt, werden in beslag genomen en leden werden gedwongen verklaringen te ondertekenen waarin ze beloofden te stoppen met Falun Gong.

Op 10 november 2011 werden twee broers in Hanoi tot respectievelijk drie en twee en een half jaar veroordeeld voor het illegaal verspreiden van informatie en het gebruik van het communicatienetwerk. De twee broers gebruikten hun radioshow om schendingen van mensenrechten, corruptie en de vervolging van religieuze groepen in China aan te klagen. Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch is die uitspraak er vooral gekomen onder druk van China.

Een dag eerder berichtte Amnesty International dat aan de Chinese ambassade een vreedzame protestactie van Falun Gong aanhangers die hun ongenoegen over het schijnproces lieten blijken, met geweld was uiteen geslagen.

Vietnam is al meer dan 30 jaar een partnerland van België. Het samenwerkingsprogramma tussen België en Vietnam voor de periode 2011-2015 vertegenwoordigt 60 miljoen euro.

Hierover de volgende vragen:

1) Is de minister op de hoogte van de incidenten, waaruit duidelijk blijkt dat leden van Falun Gong in Vietnam worden lastiggevallen en geïntimideerd? Deelt hij mijn mening dat die vervolgingen een manifeste en grove schending van de mensenrechten zijn?

2) Op 21 juni 2011 werd het nieuwe samenwerkingsprogramma 2011-2015 met Vietnam ondertekend. Kwamen bij de onderhandelingen het respect voor de mensenrechten en het fundamentele recht op godsdienstvrijheid ter sprake? Werden voorwaarden aan de hulp gekoppeld?

3) Beaamt de minister dat het opportuun is dit dossier op de agenda van de dialoog Europese Unie (EU)- Vietnam over de mensenrechten te plaatsen en het ter sprake te brengen in onze bilaterale betrekkingen?

4) Vindt hij het normaal dat de Volksrepubliek China haar machtspositie gebruikt om haar vervolgingsbeleid van religieuze minderheden buiten de landgrenzen voort te zetten? Is de minister op de hoogte van andere gevallen in andere landen ( eventueel in eigen land)?

 
Réponse reçue le 11 décembre 2012 : Antwoord ontvangen op 11 december 2012 :
  1. Le 10 novembre 2011, deux frères ont été condamnés à Hanoi pour avoir diffusé illégalement des informations au départ d’une station de radio. La station de radio « Sound of Hope » envoyait des émissions du Falun Gong sur les ondes courtes vers la Chine. La station de radio se trouvait dans une ferme dans le voisinage immédiat de Hanoi. Les deux frères diffusaient ces programmes depuis avril 2009 et ont été arrêtés en juin 2010.

    Le mouvement Falun Gong a, en réponse à cette condamnation, organisé plusieurs actions de protestations devant l'ambassade de Chine. Les militants faisaient des exercices de méditation silencieuse et portaient un T-shirt du Falun Gong. Des personnes en civil sont intervenues (vraisemblablement des policiers en civil) et ont interrompu la méditation des membres du Falun Gong tout en demandant de quitter les lieux. Les membres du Falun Gong qui ne sont pas partis d’eux-mêmes ont été éloignés de l'ambassade de Chine.

    Dans le passé, des incidents similaires avaient déjà eu lieu lors d'autres rassemblements du Falun Gong, et les disciples du Falun Gong au Vietnam affirment qu'ils se trouvent sous une pression sociale importante (pression sur leurs familles, pression sur leur employeur, ...).

    Au Vietnam, une religion doit être reconnue tant au niveau national que régional si les adeptes de cette religion désirent organiser des réunions et événements religieux. La reconnaissance d'une religion et ses périodes et lieux de culte par le gouvernement fédéral dépend parfois de la bonne volonté des autorités locales. Le Falun Gong n’est pas reconnu comme une religion en tant que telle au Vietnam et ne peut en conséquence pas organiser d’événements ni de réunions.

  2. Chaque année, les droits de l’homme sont également discutés lors des réunions du « Groupe consultatif », où tous les partenaires de la coopération au développement ont, au niveau des ambassadeurs, un dialogue intense avec le partenaire vietnamien. Les partenaires se sont réjouis du fait que l'examen périodique universel par le Conseil des droits de l’homme à Genève en 2009 avait salué les efforts du Vietnam sur le renforcement des systèmes juridiques pour promouvoir les droits de l’homme.

    En tant que chef de la délégation belge, le Directeur général de la DGD a souligné devant la Commission mixte « l'importance d'une démocratie forte, de la bonne gouvernance, du respect des dignités humaines, des droits de l’homme et des libertés fondamentales ». Le procès-verbal de la réunion de cette déclaration a été signé et approuvé par le Vietnam et la Belgique. Des conditions ont également été liées à l'aide dans le domaine de la bonne gouvernance et de la lutte contre la corruption.

  3. Les discussions avec le Vietnam en matière de droits de l’homme et de liberté religieuse ont lieu tant au niveau bilatéral que dans le cadre européen. La question des droits de la personne humaine a aussi figuré au centre de mes entretiens bilatéraux à Hanoï en marge de la mission économique de mars 2012 dans ce pays. Lors des contacts bilatéraux en 2008 avec l'ancien ministre des Affaires étrangères Karel De Gucht et en 2009 avec l'ancien ministre des Affaires étrangères et premier ministre Yves Leterme, la situation des droits de l’homme fut déjà longuement évoquée. C’est également une partie intégrante des réunions mensuelles des chefs de mission de l'UE. Un rapport de l'UE sur les droits de l’homme est également préparé chaque année.

  4. Selon les médias, l'arrestation des deux frères a eu lieu après l’envoi d’une note verbale de l'Ambassade de Chine à Hanoi. Cette information n'a cependant pas pu être vérifiée.

  1. Op 10 november 2011 werden twee broers in Hanoi veroordeeld voor het illegaal verspreiden van informatie via een radiostation. Het radiostation "Sound of Hope" zond Falun Gong uitzendingen uit via korte golven in de richting van China. Het radiostation bevond zich in een boerderij in de onmiddellijke omgeving van Hanoi. De twee broers zonden deze programma’s uit sinds april 2009 en werden in juni 2010 gearresteerd.

    In een reactie op deze veroordeling hield de Falun Gong beweging in Hanoi verschillende protestacties voor de Chinese Ambassade. De activisten hielden stille meditatieoefeningen, en droegen een Falun Gong T-shirt. Personen in burgerkledij kwamen tussenbeide (vermoedelijk politie in burger) en onderbraken de meditatie van de Falun Gong leden en vroegen deze de plek te verlaten. De Falun Gong leden die niet uit eigen beweging weg gingen, werden weggesleept uit het zicht van de Chinese Ambassade.

    In het verleden zijn reeds gelijkaardige incidenten gebeurd tijdens andere Falun Gong samenkomsten en Falun Gong aanhangers in Vietnam zeggen dat ze onder grote sociale druk staan (druk op hun familie, druk op hun werkgever, ...).

    In Vietnam moet een godsdienst erkend zijn zowel op nationaal als op regionaal niveau indien de aanhangers van deze godsdienst religieuze samenkomsten en evenementen willen organiseren. De erkenning van een godsdienst en haar vereringsmomenten en plaatsen door zowel de federale regering hangt soms af van de goodwill van de lokale autoriteiten. Falun Gong is in Vietnam niet als godsdienst erkend, en mag als dusdanig geen evenementen of samenkomsten organiseren.

  2. Elk jaar komen mensenrechten ook ter sprake tijdens de “Consultative Group” vergaderingen waar alle ontwikkelingspartners op ambassadeursniveau een intense dialoog voeren met de Vietnamese partner. De partners verheugden zich over het feit dat de Universal periodic review door de Mensenrechtenraad in Genève in 2009 de inspanningen van Vietnam verwelkomde in verband met het versterken van juridische systemen ter bevordering van de mensenrechten.

    De Directeur-Generaal van DGD onderstreepte als hoofd van de Belgische delegatie, tijdens de Gemengde Commissie het "belang van een sterke democratie, goed bestuur, respect voor de menselijke waardigheden, mensenrechten en fundamentele vrijheden". De notulen van de vergadering die deze verklaring bevatten werden door Vietnam en België onderschreven en getekend. Er werden eveneens voorwaarden aan de hulp gekoppeld op het vlak van goed bestuur en de strijd tegen corruptie.

  3. De besprekingen met Vietnam in verband met mensenrechten en godsdienstvrijheid worden zowel bilateraal als in een Europees kader aangekaart. De kwestie van de rechten van de mens was ook centraal tijdens mijn bilaterale contacten in Hanoï, ter gelegenheid van de economische missie van maart 2012 in dit land. Tijdens de bilaterale contacten in 2008 met toenmalig Minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht en in 2009 met toenmalig minister van Buitenlandse zaken en later eerste minister Yves Leterme werd de mensenrechten situatie al meermaals aangekaart. Dit is ook een vast onderdeel van de maandelijkse vergaderingen van EU Heads of Missions. Jaarlijks wordt ook een EU mensenrechtenrapport opgesteld.

  4. Volgens de media kwam de arrestatie van de twee broers er na een verbale nota van de Chinese Ambassade te Hanoi. Deze informatie kon echter niet geverifieerd worden.