| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2010-2011 | Zitting 2010-2011 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 12 juillet 2011 | 12 juli 2011 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 5-2699 | Schriftelijke vraag nr. 5-2699 | ||||||||
de Dominique Tilmans (MR) |
van Dominique Tilmans (MR) |
||||||||
à la ministre des PME, des Indépendants, de l'Agriculture et de la Politique scientifique |
aan de minister van KMO's, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| La réglementation en matière de pesticides | De reglementering inzake pesticiden | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| pesticide Agence fédérale pour la sécurité de la chaîne alimentaire produit phytosanitaire contrôle phytosanitaire |
verdelgingsmiddel Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen fytosanitair product fytosanitaire controle |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-2698 Herkwalificatie van : vraag om uitleg 5-1054 |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-2698 Herkwalificatie van : vraag om uitleg 5-1054 |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 5-2699 du 12 juillet 2011 : (Question posée en français) | Vraag nr. 5-2699 d.d. 12 juli 2011 : (Vraag gesteld in het Frans) | ||||||||
Récemment, un petit garçon a été intoxiqué au Malathion, un pesticide pourtant interdit en Belgique. Bien qu'il soit difficile de quantifier les impacts réels des pesticides sur notre santé, un certain flou législatif semble exister dans le domaine. Par conséquent, les lobbies phyto-pharmaceutiques s'en serviraient pour freiner toute avancée légale. Reste que les pesticides, souvent présentés comme inoffensifs, sont considérés comme au minimum irritants, ce qui pousse même plusieurs experts à plaider pour une application plus fréquente du principe de précaution. L'arrêté royal du 10 janvier 2010 modifiant l'arrêté royal du 28 février 1994 relatif à la conservation, à la mise sur le marché et à l'utilisation des pesticides à usage agricole prévoit de nombreuses dispositions en ce qui concerne les pesticides destinés à un usage professionnel ou amateur. Il semblerait toutefois que pas moins de 10 % des pesticides utilisés dans les champs belges sont prohibés. Disposez-vous de chiffres précis en la matière et confirmez-vous ce pourcentage de 10 %? Prévoyez-vous de prendre des mesures supplémentaires pour lutter contre la pulvérisation de pesticides illégaux ? En d'autres termes, le cadre légal ne devrait-il pas être plus restrictif? Toujours est-il que les agriculteurs (et pas seulement eux) sont exposés toute leur vie aux pesticides ! Et quand l'on sait qu'une mère agricultrice présente davantage de risques de donner naissance à un enfant susceptible de développer une leucémie, il y a de quoi s'inquiéter… |
Onlangs werd een jongen vergiftigd door Malathion, een pesticide dat nochtans verboden is in België. Niettegenstaande de impact van pesticiden op onze gezondheid, blijft de wetgever op dat vlak in gebreke. De fytofarmaceutische lobby's profiteren daarvan om elke wettelijke vooruitgang af te remmen. In elk geval worden pesticiden, die dikwijls als onschadelijk worden voorgesteld, op zijn minst als irriterend beschouwd, wat zelfs verschillende experts ertoe aanzet om te pleiten voor het veelvuldiger toepassen van het voorzorgsprincipe. Het koninklijk besluit van 10 januari 2010 tot wijziging van het koninklijk besluit van 28 februari 1994 betreffende het bewaren, het op de markt brengen en het gebruiken van bestrijdingsmiddelen voor landbouwkundig gebruik bevat talrijke bepalingen over pesticiden voor beroepsgebruik of privégebruik. Niet minder dan 10% van de pesticiden die op de Belgische velden worden gebruikt, zouden evenwel verboden zijn. Beschikt u over precieze cijfers daarover en bevestigt u dat percentage? Bent u van plan bijkomende maatregelen te nemen om het sproeien met illegale pesticiden te bestrijden? Met andere woorden, moet het wettelijke kader niet restrictiever zijn? Het is een feit dat landbouwers (en zij niet alleen) heel hun leven aan pesticiden zijn blootgesteld! Aangezien bekend is dat een landbouwster meer kans heeft een kind te baren met een verhoogd risico op het ontwikkelen van leukemie is er reden tot bezorgdheid... |
||||||||
| Réponse reçue le 7 septembre 2011 : | Antwoord ontvangen op 7 september 2011 : | ||||||||
L'Agence fédérale pour la Sécurité de la Chaîne Alimentaire (AFSCA) effectue des inspections régulières chez les vendeurs de produits phytopharmaceutiques et chez les agriculteurs afin de vérifier si la législation en la matière est respectée. Des inspections complémentaires sont effectuées par le Service public fédéral(SPF)-Santé publique chez les opérateurs qui ont une activité en dehors du cadre de la sécurité de la chaîne alimentaire (comme les administrations communales et les entrepreneurs de parcs et jardins, ...). L'AFSCA vérifie la légalité de la présence des produits chez les vendeurs et les utilisateurs. S'ils ne peuvent s'y trouver, ils sont mis sous saisie et doivent être remis lors des collectes organisées tous les deux ans par l'ASBL Phytophar Recover qui en assure la destruction en toute sécurité. La prochaine campagne de récolte aura lieu lors du dernier trimestre 2011. A cette occasion, plusieurs articles et communications, tant de l'AFSCA que des associations professionnelles et privées, attirent l'attention des utilisateurs et négociants de produits phytopharmaceutiques sur la nécessité de remettre leurs produits lors de ces collectes. Concernant les chiffres : en 2010, l'AFSCA a effectué 3 161 contrôles chez des utilisateurs de produits phytopharmaceutiques et 254 chez les négociants. 7,2 % des contrôles en ferme étaient défavorables en raison de la présence d'un produit non agréé depuis plus de 2 ans. Sauf impératif de santé publique, les agriculteurs ont en effet deux ans pour utiliser les produits dont l'agrégation n'a pas été prolongée par la firme responsable ou a été retirée. 20,8 % des contrôles chez les négociants étaient défavorables en raison de la présence de l'un ou l'autre produit non agréé. Afin de vérifier la bonne utilisation des produits phytopharmaceutiques, l'AFSCA effectue également des analyses de résidus de pesticides dans les denrées alimentaires présentes sur le marché belge. Les résultats d'analyse sont comparés aux limites maximales en résidus de pesticides (LMR) fixées dans la législation européenne. Les LMR étant liées aux bonnes pratiques agricoles, un dépassement de LMR est le signe de la mauvaise utilisation d'un produit. En 2010, l'AFSCA a analysé 1876 échantillons de fruits, légumes et céréales dont 45 % étaient d'origine belge. 98,9 % des échantillons d'origine belge étaient conformes. Dans le cas que vous citez, c'est le Parquet qui mène l'enquête, mais l'Agence a effectué un contrôle dans l'exploitation voisine du domicile de la jeune victime et n'a trouvé aucun produit à base de Malathion. Aucune piste n'est actuellement écartée, pas même celle d'un acte criminel ou d'une intoxication au moyen d'autres produits que les pesticides à base de Malathion. Le cadre légal est déjà restrictif et les mesures très importantes. Mes services continuent cependant à y travailler, notamment dans le cadre des travaux du Comité d'agrégation des pesticides à usage agricole et des projets du Programme de Réduction des Pesticides et des Biocides. Les mesures seront par ailleurs renforcées dès 2012, suite à la mise en œuvre du nouveau règlement européen en matière d'agrégation des pesticides 1107/2009 ainsi que de la directive 2009/128 relative à une utilisation durable des pesticides. Enfin, je vous confirme que des études, financées par le Fonds des matières premières, sont actuellement en cours afin de mesurer les risques d'une exposition professionnelle aux pesticides, particulièrement pour les femmes enceintes. Les premiers résultats de ces études seront connus dans les tous prochains mois. |
Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAW) voert regelmatig inspecties uit bij verkopers van fytofarmaceutische producten en bij landbouwers om na te gaan of de wetgeving terzake wordt nageleefd. Aanvullende inspecties worden uitgevoerd door de Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid bij de operatoren die een activiteit beoefenen buiten het kader van de veiligheid van de voedselketen (zoals de gemeentebesturen en de uitbaters van parken en tuinen...). Het FAVV gaat de wettigheid na van de aanwezigheid van de producten bij verkopers en gebruikers. Als die er niet mogen zijn, worden zij verzegeld en moeten zij worden afgegeven tijdens inzamelingen die elke twee jaar worden georganiseerd door de vzw Phytophar Recover. Deze zorgt voor de vernietiging ervan in alle veiligheid. De volgende inzamelingsactie zal plaatsvinden in het laatste kwartaal van 2011. Ter gelegenheid daarvan zullen meerdere artikels en berichten, zowel van het FAVV als van beroeps- en privé- organisaties, de aandacht van gebruikers en verkopers van fytofarmaceutische producten vestigen op de noodzaak om hun producten af te geven tijdens deze inzamelingen. Wat betreft de cijfers: in 2010 heeft het FAVV 3 161 controles uitgevoerd bij gebruikers van fytofarmaceutische producten en 254 bij de verkopers ervan. 7,2 % van de controles op boerderijen waren ongunstig door de aanwezigheid van een product dat al meer dan 2 jaar niet meer erkend was. Tenzij de volksgezondheid anders vereist, heeft de landbouwer inderdaad twee jaar om de producten te gebruiken waarvan de erkenning niet werd verlengd door de verantwoordelijke firma of die werd ingetrokken. 20,8 % van de controles bij de verkopers waren ongunstig door de aanwezigheid van het een of het andere niet-erkend product. Om het goed gebruik van de fytofarmaceutische producten na te gaan, voert het FAVV ook analyses uit op residuen van pesticiden in levensmiddelen op de Belgische markt. De analyseresultaten worden vergeleken met de maximale residulimieten voor pesticiden (MRL) die in de Europese wetgeving zijn vastgelegd. Daar deze MRL gelinkt zijn aan de goede landbouwpraktijken, duidt een overschrijding van de MRL er op dat een product verkeerd wordt gebruikt. In 2010 heeft het FAVV analyses uitgevoerd op 1876 monsters van fruit, groenten en graan, waarvan 45 % van Belgische oorsprong. 98,9 % van de monsters van Belgische oorsprong was conform. In het geval dat u aanhaalt, voert het Parket het onderzoek, maar heeft het Agentschap een controle uitgevoerd in het bedrijf naast de woonplaats van het jonge slachtoffer. Daarbij heeft het geen enkel product aangetroffen op basis van Malathion. Er wordt momenteel niets uitgesloten, zelfs een misdrijf of een intoxicatie door andere producten dan de pesticides op basis van Malathion niet. Het wettelijk kader is al restrictief en de maatregelen zijn zeer aanzienlijk. Mijn diensten blijven eraan werken, met name in het kader van het werk van het Erkenningscomité van pesticiden voor landbouwkundig gebruik en de projecten van het Programma voor de Reductie van Pesticiden en Biociden. De maatregelen zullen bovendien worden versterkt vanaf 2012, na de implementatie van de nieuwe Europese verordening 1107/2009 inzake de erkenning van pesticiden en richtlijn 2009/128 inzake een duurzaam gebruik van pesticiden. Tot slot kan ik u bevestigen dat er momenteel studies, gefinancierd door het Fonds voor de Grondstoffen, aan de gang zijn om de risico's te meten van een professionele blootstelling an pesticiden, vooral voor zwangere vrouwen. De eerste resultaten van deze studies zullen de komende maanden beschikbaar zijn. |