SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2010-2011 Zitting 2010-2011
________________
25 octobre 2010 25 oktober 2010
________________
Question écrite n° 5-269 Schriftelijke vraag nr. 5-269

de Peter Van Rompuy (CD&V)

van Peter Van Rompuy (CD&V)

à la ministre de l'Intérieur

aan de minister van Binnenlandse Zaken
________________
Vols de métaux - Nombre - Obligation d’identification des revendeurs de métaux - Réintroduction Metaaldiefstallen - Aantallen - Identificatieplicht voor de metaalwederverkopers - Herinvoering 
________________
vol
métal
cuivre
déchet métallique
métal précieux
Société nationale des chemins de fer belges
statistique officielle
poursuite judiciaire
diefstal
metaal
koper
metaalafval
edel metaal
Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen
officiële statistiek
gerechtelijke vervolging
________ ________
25/10/2010Verzending vraag
7/12/2010Antwoord
25/10/2010Verzending vraag
7/12/2010Antwoord
________ ________
Question n° 5-269 du 25 octobre 2010 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 5-269 d.d. 25 oktober 2010 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

En raison du prix élevé des matières premières, les vols de métaux ont sensiblement crû ces dernières années. Les vols de métaux coûtent des millions d'euros au secteur de la construction, aux chemins de fer et aux particuliers. On dérobe des lots de métal aux entreprises ou des gouttières aux particuliers.

Le 1er mars 2009 est entré en vigueur l'arrêté ministériel du 3 février 2009 introduisant une obligation d’identification des revendeurs de métaux. Cet arrêté prévoyait l'obligation d'identification pour les ferrailleurs et avait été pris afin de décourager la vente de métal volé et de permettre aux services de police d'identifier les voleurs et les receleurs. L'arrêté prévoyait comme modalités d'identification, soit le paiement par virement ou par chèque, soit une copie de la carte d'identité.

L'arrêté ministériel du 11 juin 2010 abrogeant l’arrêté ministériel du 3 février 2009 introduisant une obligation d’identification des revendeurs de métaux a supprimé cette obligation un an à peine après son introduction, malgré son succès. On a avancé que la mesure prise dans l'arrêté du 3 février 2009 doit être proportionnée à la situation de crise constatée, et ne peut donc qu'avoir un caractère temporaire, puisqu'il faut répondre à une situation économique exceptionnelle. On a aussi affirmé qu'en supprimant l'obligation d’identification, on évitait au secteur de la revente des métaux des frais administratifs considérables qui ne se justifient plus.

Je souhaiterais une réponse aux questions suivantes :

1) La ministre peut-elle fournir un aperçu des nombres (absolu et relatif) de vols de métaux pour 2009, ainsi que les chiffres provisoires de 2010, ventilés par métal et par arrondissement judiciaire ?

2) Que représente la valeur économique totale de cette forme de criminalité ?

3) La ministre peut-elle fournir un aperçu de la part relative de cette forme de criminalité selon qu'il s'agit des chemins de fer, du secteur de la construction ou de particuliers ?

4) La ministre observe-t-elle un impact positif de l'obligation d'identification introduite en 2009 pour les revendeurs de métaux ?

5) Quel a été l'impact du prix des matières premières sur cette forme de criminalité en 2009 et en 2010 ?

6) Une criminalité organisée à l'échelon international est-elle en cause ?

7) Quel est le profil des auteurs de ce type de délit ?

8) Quelle est la position de la ministre quant à une réintroduction de l'obligation d'identification pour les revendeurs de métaux ?

9) Quel a été le pourcentage des vols de métaux déclarés qui ont donné lieu à une arrestation ?

10) Quel a été le pourcentage des vols de métaux déclarés qui ont abouti à une condamnation ?

 

Door de hoge grondstofprijzen is het aantal diefstallen van metalen de laatste jaren flink gestegen. Metaaldiefstal kost de bouwsector, de spoorwegen en particulieren jaarlijks miljoenen euro's. Bij bedrijven worden grote partijen metaal gestolen of bij particulieren worden dakgoten gestolen.

Op 1 maart 2009 trad het ministerieel besluit van 3 februari 2009 tot invoering van een identificatieverplichting van metaalwederverkopers in werking. Dit besluit voorzag in een identificatieplicht voor de schroothandel en werd uitgevaardigd met de doelstelling de verkoop van gestolen metaal te ontraden en de politiediensten in staat te stellen de dieven en de helers te identificeren. In het besluit werd voorzien in een identificatiemogelijkheid, enerzijds door betaling via overschrijving of cheque of anderzijds door een kopie van de identiteitskaart.

Met het ministerieel besluit van 11 juni 2010 tot opheffing van het ministerieel besluit van 3 februari 2009 tot invoering van een identificatieverplichting van metaalwederverkopers werd deze recent ingevoerde identificatieplicht ondanks het succes na amper een jaar al terug afgeschaft. Er werd geargumenteerd dat de maatregel genomen door het besluit van 3 februari 2009 evenredig moet zijn met de vastgestelde crisistoestand en daarom slechts een tijdelijk karakter mag hebben, vermits aan een uitzonderlijke economische toestand tegemoet moet worden gekomen. Eveneens werd geargumenteerd dat met de afschaffing van de identificatieplicht ook aan de sector van de metaalwederverkopers buitengewone administratieve kosten worden bespaard die niet meer gerechtvaardigd zijn.

Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen:

1) Kan de minister een overzicht geven van het aantal metaaldiefstallen voor het jaar 2009 alsook de voorlopige cijfers voor het jaar 2010, uitgesplitst per soort metaal en per gerechtelijk arrondissement?

2) Welke totale economische waarde vertegenwoordigt deze vorm van criminaliteit?

3) Kan zij een overzicht geven van het relatieve aandeel van deze vorm van criminaliteit bij het spoor, in de bouwsector en bij particulieren?

4) Merkt zij een positieve invloed van de in 2009 ingevoerde identificatieplicht voor de metaalwederverkopers?

5) Wat is de invloed van de grondstofprijzen op deze vorm van criminaliteit voor de jaren 2009 en 2010?

6) Betreft deze problematiek een internationaal georganiseerde vorm van criminaliteit?

7) Wat is het daderprofiel voor deze vorm van criminaliteit?

8) Hoe staat de minister ten aanzien van de herinvoering van een dergelijke identificatieplicht?

9) Hoeveel percent van de aangegeven diefstallen heeft aanleiding gegeven tot een arrestatie?

10) Hoeveel percent van de aangegeven diefstallen heeft aanleiding gegeven tot een veroordeling?

 
Réponse reçue le 7 décembre 2010 : Antwoord ontvangen op 7 december 2010 :

L’honorable membre trouvera ci-dessous réponse à ses questions.

1. Le tableau ci-dessous contient le nombre de faits enregistrés concernant les vols de métaux, ceci pour l’année complète de 2009 et le premier semestre de 2010.

Semestre

Mois/Année

2009

2010

Sem 1















Sem 1

Janvier

93

154

Février

111

177

Mars

117

277

Avril

129

300

Mai

128

334

Juin

142

377

Som :

720

1 619

Sem 2

Juillet

118



Août

139


Septembre

169


Octobre

176


Novembre

167


Decembre

120


Sem 2

Som :

889



Som :

1 609

1 619

Le tableau ci-dessous contient le nombre de faits enregistrés concernant les vols de métaux, selon l’arrondissement judiciaire, ceci pour l’année complète de 2009 et le premier semestre de 2010.


2009

2009

2010

Arrondissement(lieu de commission)

Sem 1

Sem 2

Sem 1

Antwerpen

65

64

124

Arlon

7

15

51

Brugge

14

14

42

Bruxelles-19

76

72

120

Charleroi

76

103

210

Dendermonde

28

40

71

Dinant

31

24

34

Eupen

5

7

10

Gent

31

44

68

Halle-Vilvoorde

34

40

63

Hasselt

12

29

45

Huy

10

13

23

Ieper

7

5

15

Kortrijk

14

28

47

Leuven

19

25

46

Liège

64

112

128

Marche-en-Famenne

13

6

10

Mechelen

22

13

39

Mons

44

44

109

Namur

15

36

76

Neufchâteau

2

12

25

Nivelles

14

17

43

Oudenaarde

7

7

15

Tongeren

40

47

70

Tournai

24

22

40

Turnhout

19

28

50

Verviers

23

15

29

Veurne

4

7

16

Som:

720

889

1 819

Le tableau ci-dessous contient le nombre de faits enregistrés concernant les vols de métaux, selon le type de métal volé, ceci au niveau national, pour l’année complète de 2009 et le premier semestre de 2010.


2009

2009

2010

Type de métal volé

Sem 1

Sem 2

Sem 1

Cuivre

253

375

723

Fer/fonte

60

53

93

Aluminium

36

58

64

Autres

30

32

46

Zinc

34

26

47

Non précisé

28

26

48

Acier

22

27

43

Plomb

17

24

44

Acier inoxidable (inox)

21

16

36

Bronze

8

15

7

Étain

3

5

8

Or

2

1

1

Argent

1

1


Nickel

1



Le tableau ci-dessus ne contient pas de total, d’une part parce que lors d’un même vol plusieurs types de métaux peuvent être volées, d’autre part parce que dans la banque de données il n’était pas possible pour chaque fait de vol de métaux de voire quelle était exactement le type de métal.

2. La valeur économique totale de cette forme de criminalité est très difficile à évaluer. Dans certains cas il peut s’agir de petits vols dont le butin se calcule en quelques euros mais il peut s’agir aussi de vols importants dont le préjudice peut aller jusqu’à des centaines de milliers d’euros. À côté du préjudice subi par les vols il faut aussi tenir compte de la perte de chiffre d’affaire dans l’ exploitation commerciale de par le fait que les matières premières ne sont plus présentes pour travailler ou des retards importants que subissent les trains de la Société nationale des Chemins de fer belges (SNCB) à cause des vols de cables le long des voies .

3. Le tableau ci-dessous contient le nombre de faits enregistrés concernant les vols de métaux, commis au préjudice des chemins de fer, des chantiers ou dans/autour des habitations. Ceci au niveau national, pour les deux semestres de 2009 et le premier semestre de 2010.


2009

2009

2010

Fonction du lieu du fait

Sem 1

Sem 2

Sem 1

Chemins de fer

127

177

320

Chantiers

88

147

278

Habitations

153

156

251

4. En 2009, on a constaté que le nombre de vols de métaux a considérablement diminué. Les services de police estiment que ceci est dû en grande partie à la chute des prix des métaux sur les marchés mais aussi ne pas sous estimer l’impact positif de l’introduction de l’obligation de s »identifier » en tant que « vendeur de métal »

5. Il y a une grande corrélation entre le prix des métaux et les vols. En particulier par rapport au prix du cuivre qui est le métal le plus volé . Le prix de tel métal augmente , le vol de tel métal augmentera. Le prix de tel métal descend , le nombre de vols de ce type de métal diminuera .

6. Une partie des vols de métaux sont perpétrés par des bandes organisées qui sont actives au niveau international, mais il y a aussi des voleurs “locaux” qui agissent pour leur propre compte .

Une récente question posée dans le cadre de la présidence européenne belge dans le cadre de la criminalité itinérante dans les papys membres de l’ Union européenne montre que d’autres pays sont également confrontés à ce type particulier de criminalité. Les groupes d’auteurs utilisent les frontières des pays pour se soustraire aux recherches qui permettraient de les identifier, en volant le métal dans tel pays, le vendre dans tel autre pays et enfin demeurer dans un troisième pays.

7. Il existe une grande diversité de voleurs de métaux. la majorité des auteurs identifiés sont belges. On constate également un engagement dans ce type de criminalité des groupes criminels itinérants qui traversent la frontière pour venir commettre un fait en Belgique. les catégories d’auteurs peuvent être subdivisées en :

-Les groupes structurés qui volent de grandes quantités de métal. Ils utilisent fréquemment des véhicules qui sont aménagés de telle façon qu’ils puissent emporter en une seule fois plusieurs bobines de cablage ( camion équipé de grue) . Dans certains cas il peut s’agir de vols de camions chargés de cuivre ( déchet de cuivre) .

- À côté de cela , des auteurs locaux, qui se contentent avec des petites quantités de métal volé .

- Finalement, dans de nombreux cas il est à remarquer que les vols sont perpétrés par des personnes qui sont dans le milieu du métal (anciens ouvriers ou entrepreneurs)

8. La Direction Générale Sécurité et de Prévention du Service public fédéral (SPF) Affaires Intérieures est actuellement en train d’échafauder des initiatives législatives en vue d’adopter une nouvelle obligation d’identification.

9. Ces données ne sont pas disponibles.

10. La réponse à cette question est de la compétence du ministre de la Justice.

Het geachte lid vindt hieronder het antwoord op zijn vragen.

1. Onderstaande tabel bevat het aantal geregistreerde feiten inzake metaaldiefstal op nationaal niveau, dit voor het volledige pleegjaar 2009 en het eerste semester van 2010:

Semester

Maand/Jaar

2009

2010

Sem 1















Sem 1

Januari

93

154

Februari

111

177

Maart

117

277

April

129

300

Mei

128

334

Juni

142

377

Som :

720

1 619

Sem 2

Juli

118



Augustus

139


September

169


Oktober

176


November

167


December

120


Sem 2

Som :

889



Som :

1 609

1 619

Onderstaande tabel bevat het aantal geregistreerde feiten inzake metaaldiefstal per gerechtelijk arrondissement, dit voor de twee semesters van 2009 en het eerste semester van 2010:


2009

2009

2010

Arrondissement(pleeg-plaats)

Sem 1

Sem 2

Sem 1

Antwerpen

65

64

124

Arlon

7

15

51

Brugge

14

14

42

Brussel-19

76

72

120

Charleroi

76

103

210

Dendermonde

28

40

71

Dinant

31

24

34

Eupen

5

7

10

Gent

31

44

68

Halle-Vilvoorde

34

40

63

Hasselt

12

29

45

Huy

10

13

23

Ieper

7

5

15

Kortrijk

14

28

47

Leuven

19

25

46

Liège

64

112

128

Marche-en-Famenne

13

6

10

Mechelen

22

13

39

Mons

44

44

109

Namur

15

36

76

Neufchâteau

2

12

25

Nivelles

14

17

43

Oudenaarde

7

7

15

Tongeren

40

47

70

Tournai

24

22

40

Turnhout

19

28

50

Verviers

23

15

29

Veurne

4

7

16

Som:

720

889

1 819

Onderstaande tabel bevat het aantal feiten van metaaldiefstal waarbij een bepaald soort metaal werd gestolen, dit op nationaal niveau, voor de twee semesters van 2009 en het eerste semester van 2010:


2009

2009

2010

Soort gestolen metaal

Sem 1

Sem 2

Sem 1

Koper

253

375

723

Ijzer/gietijzer

60

53

93

Aluminium

36

58

64

Andere

30

32

46

Zink

34

26

47

Niet bepaald

28

26

48

Staal

22

27

43

Lood

17

24

44

Roestvrij staal

21

16

36

Brons

8

15

7

Tin

3

5

8

Goud

2

1

1

Zilver

1

1


Nikkel

1



In bovenstaande tabel wordt geen totaal gepresenteerd omdat enerzijds bij eenzelfde diefstal meerdere soorten metalen kunnen gestolen zijn en anderzijds omdat in de databank niet voor elk feit van metaaldiefstal kan achterhaald worden om welk soort metaal het exact ging.

2. De totale economische waarde inschatten van deze vorm van criminaliteit is zeer moeilijk. In sommige gevallen gaat het om kleine diefstallen waarbij voor enkele tientallen euro wordt gestolen tot zeer grote diefstallen waarbij de waarde kan oplopen tot enkele honderdduizenden euro. Naast het verlies van de gestolen waar moet ook rekening worden gehouden met exploitatieverliezen van bedrijven, zoals productie die moet stilgelegd worden omdat de grondstoffen niet meer aanwezig zijn of de vertragingen die treinen van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) oplopen door het stelen van kabels langs de spoorlijnen.

3. Onderstaande tabel bevat het aantal geregistreerde feiten inzake metaaldiefstal, gepleegd bij de spoorwegen, op werven en in of rond woningen. Dit op nationaal niveau, voor de twee semesters van 2009 en het eerste semester van 2010:


2009

2009

2010

Functie van de pleegplaats

Sem 1

Sem 2

Sem 1

Spoorwegen

127

177

320

Werven

88

147

278

Woningen

153

156

251

4. In 2009 was er een duidelijke daling van het aantal metaaldiefstallen. De politiediensten gaan ervan uit dat dit voor een groot gedeelte te wijten is aan de daling van de prijzen, maar dat de invoering van de identificatieplicht ook een niet te onderschatten positieve invloed zal gehad hebben.

5. Er is een sterke correlatie tussen de prijs van de metalen, in het bijzonder de prijs van het koper dat het meest gestolen metaal is, en het aantal metaaldiefstallen. Stijgen de prijzen van metaal, dan stijgt het aantal metaaldiefstallen, dalen de prijzen van metaal, dan daalt het aantal metaaldiefstallen.

6. Een deel van de metaaldiefstallen wordt gepleegd door georganiseerde dadergroepen die internationaal actief zijn , maar ook lokale daders nemen een belangrijk deel van de feiten voor hun rekening. Een recente rondvraag in het kader van het Europese voorzitterschap van België betreffende de activiteiten van de rondtrekkende dadergroepen in de Europese Unie toont aan dat ook andere lidstaten geconfronteerd worden met deze problematiek. De dadergroepen maken dankbaar gebruik van landsgrenzen om zich te onttrekken aan opsporing bijvoorbeeld door de metalen te stelen in één land, de goederen te verkopen in een tweede land en te verblijven in een derde land.

7. Er is een grote verscheidenheid aan metaaldieven. Het merendeel van de geïdentificeerde daders zijn Belgen. Er is echter ook een grote betrokkenheid van rondtrekkende dadergroepen die van over de grens komen om feiten in ons land te plegen. De daders kunnen onderverdeeld worden in volgende categorieën:

- Er zijn de gestructureerde dadergroepen die gaan voor de grote hoeveelheden metaal. Ze gebruiken vaak voertuigen die uitgerust zijn om hele bobijnen koperkabel op te laden (bijvoorbeeld vrachtwagens die voorzien zijn van een kraan). In bepaalde gevallen worden volledige geladen vrachtwagens met koper(afval) gestolen.

- Daarnaast zijn er de lokale daders, die zich eerder tevreden stellen met beperkte hoeveelheden.

- Tenslotte is het in een aantal gevallen het duidelijk dat de diefstallen worden gepleegd door personen met kennis van zaken. Hier kan het gaan om (ex-)werknemers of onderaannemers.

8. De Algemene Directie Veiligheid en Preventie van de Federale Overheidsdienst (FOD) Binnenlandse Zaken is momenteel bezig met de voorbereiding van wetgevende initiatieven die dergelijke identificatieplicht terug zou invoeren.

9. Dergelijke gegevens zijn niet beschikbaar.

10. Het antwoord op deze vraag behoort tot de bevoegdheid van de minister van Justitie.