SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2010-2011 Zitting 2010-2011
________________
16 mars 2011 16 maart 2011
________________
Question écrite n° 5-1751 Schriftelijke vraag nr. 5-1751

de Bert Anciaux (sp.a)

van Bert Anciaux (sp.a)

au ministre pour l'Entreprise et la Simplification

aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen
________________
Quatrième licence mobile - Mise aux enchères - Résultats espérés - Avantages pour le consommateur Vierde mobiele licentie - Veiling - Gehoopte resultaten - Voordelen voor de consument 
________________
Institut belge des services postaux et des télécommunications
licence commerciale
télécommunication
téléphone mobile
vente aux enchères
communication mobile
Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie
handelsvergunning
telecommunicatie
mobiele telefoon
veiling
mobiele communicatie
________ ________
16/3/2011Verzending vraag
21/4/2011Antwoord
16/3/2011Verzending vraag
21/4/2011Antwoord
________ ________
Question n° 5-1751 du 16 mars 2011 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 5-1751 d.d. 16 maart 2011 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

L'organe de contrôle des télécommunications belge, l'Institut belge des services postaux et des télécommunications (IBPT) met aux enchères la quatrième licence 3G le 6 juin 2011. À l'heure actuelle, seuls Belgacom, Mobistar et KPN-Base possèdent une licence 3G. Celle-ci a déjà été attribuée en 2001. À l'époque, une quatrième licence avait également été offerte et non vendue. Luc Hindryckx, président du Conseil de l'IBPT, espère « une nouvelle dynamique sur le marché » grâce à l'arrivée d'un quatrième opérateur mobile.

Actuellement, le consommateur belge paie les tarifs mobile et internet les plus élevés d'Europe.

Si la mise aux enchères de cette licence ne devait à nouveau pas livrer un quatrième candidat, l'IBPT déciderait éventuellement d'une nouvelle mise aux enchères à laquelle pourraient également participer les trois opérateurs déjà actifs en Belgique. Ce scénario semble plausible car, avec le désistement de Telenet, certains observateurs estiment peu probable, étant donné le climat actuel, que d'autres candidats se manifestent pour jouer un rôle dans le difficile marché belge des télécommunications.

Je souhaiterais obtenir une réponse aux questions suivantes :

1) Le ministre est-il convaincu que suffisamment de candidats feront une offre pour cette quatrième licence ? Qu'a-t-il entrepris pour promouvoir cette quatrième licence auprès des détenteurs de licence potentiels ? Peut-il illustrer ses efforts ?

2) Si la mise aux enchères ne livre à nouveau pas de quatrième candidat, l'ouvrira-t-on aux trois opérateurs actuels comme l'affirme Luc Hindryckx ? Comment est-il possible de concilier cela avec l'objectif qui consiste à insuffler une nouvelle dynamique sur le marché ?

3) Existe-t-il une offre minimum ? Selon lui, combien devrait rapporter cette mise aux enchères ?

4) A-t-on repris dans les conditions de licence des critères relatifs à la possibilité, pour les détenteurs potentiels de licence, de veiller à ce qu'il y ait effectivement une concurrence forte dans le marché belge des télécommunications ? A-t-on repris, dans les conditions de licence, des critères relatifs à la position des détenteurs potentiels de licence en termes de droit du travail et d'entreprenariat durable et social justifié ?

5) Quand peut-on espérer que ce quatrième détenteur de licence sera opérationnel ? À partir de quand espère-t-il que le consommateur bénéficiera des premiers avantages ?

 

De Belgische telecomtoezichthouder, Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT) veilt op 6 juni 2011 de vierde 3G-licentie. Momenteel beschikken alleen Belgacom, Mobistar en KPN-dochter Base over een 3G-licentie. Die werd al in 2001 toegewezen. Ook toen werd een vierde licentie aangeboden, maar niet verkocht. Luc Hindryckx, de voorzitter van de Raad van het BIPT, verwacht van de komst van een vierde mobiele operator "een nieuwe dynamiek op de markt ".

In België betaalt de consument momenteel de hoogste tarieven voor mobiel internet in Europa.

Mocht de veiling van deze licentie opnieuw geen vierde gegadigde opleveren, dan besluit het BIPT mogelijk tot een nieuwe veiling, waaraan ook de drie in België al actieve operatoren kunnen deelnemen. Dit scenario lijkt plausibel, want met de terugtrekking van Telenet lijkt het sommige observatoren, gezien het huidige klimaat, weinig waarschijnlijk dat er andere gegadigden opdagen om een rol te spelen op de moeilijke Belgische telecommunicatiemarkt.

Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen:

1) Is het de overtuiging van de minister dat er voldoende gegadigden zullen opdagen om op deze vierde licentie een bod uit te brengen? Wat ondernam hij om deze vierde licentie te promoten bij potentiële licentiehouders? Kan hij zijn inspanningen illustreren?

2) Indien de veiling opnieuw geen vierde gegadigde oplevert, zal men deze dan openstellen voor biedingen van de drie gevestigde operatoren, zoals Luc Hindryckx beweert? Hoe valt dit te rijmen met de bedoeling een nieuwe dynamiek op de markt brengen?

3) Bestaat er een minimumbod? Hoeveel denkt hij dat deze veiling zal opleveren?

4) Werden er in de licentievoorwaarden criteria opgenomen met betrekking tot de mogelijkheid van potentiële licentiehouders om daadwerkelijk voor stevige concurrentie te zorgen in de Belgische telecommunicatiemarkt? Werden er in de licentievoorwaarden criteria opgenomen met betrekking tot de houding van potentiële licentiehouders inzake arbeidsrechten en duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen?

5) Wanneer kan men verwachten dat deze vierde licentiehouder operationeel zal zijn? Vanaf welk moment verwacht hij dat de consument hier de eerste voordelen van plukt?

 
Réponse reçue le 21 avril 2011 : Antwoord ontvangen op 21 april 2011 :

En réponse à la question posée par l’honorable membre, j’ai l’honneur de lui communiquer ce qui suit.

1) L’appel aux candidats a été annoncé par l’Institut belge des services postaux et de télécommunications (IBPT) et également publié au Moniteur belge. L’IBPT en a fait part dans un communiqué de presse. L’IBPT a également organisé un industry event avec succès afin d’informer les candidats potentiels sur le fond. Un site internet www.auction2011.be contient les memoranda d’informations sur les ventes aux enchères 3G et 4G, ainsi que les questions et réponses des parties intéressées.

En outre, en tant que mininstre, j’ai activement participé au « World Economic Forum » de Davos (janvier 2011) et au Mobile World Congress (Barcelone février 2011) pour attirer les investisseurs étrangers. De nombreux contacts bilatéraux ont eu lieu, mais vous comprendrez que c’est aux parties éventuellement intéressées de communiquer si elle le souhaite.

2) Outre la mise aux enchères de la quatrième autorisation 3G, d’autres mesures réglementaires sont prises afin d’augmenter la dynamique sur le marché, il s’agit notamment de la mise aux enchères des autorisations 4G en 2,6 GHz, le paiement échelonné de la redevance de licence, la réduction des tarifs de terminaison ou encore l’implémentation du nouveau cadre européen.

Cet ensemble de mesures devrait résulter en un marché dynamique et concurrentiel qui en définitive, profitera au consommateur.

D’autre part, il est nécessaire d’utiliser le spectre disponible de sorte que, en l’absence d’un éventuel quatrième candidat, le spectre puisse être attribué. À cet effet, les opérateurs existants doivent adresser une demande à l’IBPT qui jugera de son fondement.

3) La redevance unique (appelée anciennement droit de concession unique) offerte lors de la mise aux enchères doit être payée conformément aux modalités de l’article 30 de la loi sur les communications électroniques. Pour la bande 2,1 GHz, la redevance unique s’élève à 20 833 euros par MHz attribué et par mois lorsque l’opérateur acquiert plus de 5 MHz de spectre duplex dans cette bande, ou 32 000 euros par MHz attribué et par mois dans l’autre cas. Le quatrième opérateur a également la possibilité d’acquérir du spectre en 900 MHz et en 1 800 MHz. Pour les bandes 900MHz et 1 800MHz, ce montant s’élève à 51 644 euros par mois pour 1 MHz dans la bande 900MHz et y compris 2 MHz dans la bande 1 800MHz. L’offre minimum totale pour le spectre 3G varie donc entre (approximativement) 35, 48 et 71 millions euros selon que respectivement 2 fois 5 MHz, 2 fois 10 MHz ou 2 fois 15 MHz seront acquis lors de la mise aux enchères.

4) Le gouvernement a veillé d’une part à ne pas discriminer positivement un nouvel entrant par rapport aux opérateurs existants qui investissent beaucoup dans notre pays.

Toutefois, les conditions réglementaires ont été revues avec flexibilité (entre autres un paiement annualisé de la redevance unique, la possibilité d’acquérir du spectre 2G), de sorte qu’un quatrième opérateur éventuel ne soit pas soumis à des obligations d’entrée excessives.

Des mesures éventuelles relatives à l’attitude de détenteurs de licence potentiels par rapport aux droits du travail et à la responsabilité sociale des entreprises en matière de développement durable ne peuvent pas être spécifiques à un quatrième opérateur afin de ne pas discriminer les autres opérateurs.

D’autre part, le cadre réglementaire européen (Directive autorisation) prévoit que seul un certain nombre de conditions énumérées peut être imposé aux droits d’utilisation des radiofréquences. Celles-ci portent sur des matières telles que l’efficacité de l’utilisation du spectre et la prévention de brouillages. Il est donc impossible d’imposer des conditions en matière de droits du travail ou de responsabilité sociale des entreprises quand bien même il aurait été décidé que de telles mesures seraient souhaitables.

5) Les détenteurs des droits d’utilisation sont tenus de lancer les services dans les 18 mois qui suivent la notification de l’octroi des droits d’utilisation. Ils sont également tenus de se conformer aux obligations de résultat suivantes en matière de déploiement (article 3, paragraphe 1er de l’arrêté royal 3G) :

Années complètes à compter de la notification des droits d’utilisation

Couverture de la population 

3

30 %

4

40 %

5

50 %

Les détenteurs des droits d’utilisation sont également tenus d’atteindre l’objectif d’une couverture de 85 % de la population au terme de la sixième année qui suit la notification de l’octroi des droits d’utilisation. Cet objectif de 85 % pourra être révisé par l’IBPT prenant en compte, entres autres, les éléments non exclusifs suivants :

le niveau de couverture après la cinquième année ;

les évolutions techniques ;

les besoins du consommateur ;

les évolutions sur le marché ;

la disponibilité des équipements ;

le caractère économiquement réalisable pour les opérateurs du niveau de couverture ; et

l’intérêt général.

Le respect des obligations en matière de couverture sera examiné par l’IBPT.

Ik heb de eer in antwoord op de door het geacht lid gestelde vraag het volgende mee te delen.

1) De uitnodiging tot de kandidaten werd door het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT) aangekondigd en tevens in het Staatsblad gepubliceerd. Het BIPT communiceerde dit in een persmedeling. Ook werd door het BIPT een succesvolle industry event georganiseerd om de potentiële kandidaten te gronde te informeren. Een website www.auction2011.be bevat informatiememoranda over de 3G- en 4G-veilingen, alsook vragen en antwoorden van de betrokken partijen.

Bovendien heb ik als mininster actief deelgenomen aan het « World Economic Forum » in Davos (januari 2011) en aan het Mobile World Congress (Barcelona, februari 2011) met als doel buitenlandse investeerders aan te trekken. Talrijke bilaterale gesprekken hebben plaatsgevonden maar het behoort natuurlijk tot de betrokken partijen om hierover te communiceren indien ze dat wensen.

2) Naast de veiling van de vierde 3G-vergunning worden nog andere regelgevende maatregelen genomen teneinde de marktdynamiek te verbeteren, zoals de veiling van de 4G-vergunningen op 2,6 GHz, de gespreide betaling van de vergunningsheffing, de reductie van de terminatietarieven of de implementatie van het nieuwe Europese regelgevend kader.

Dit geheel van maatregelen zou een dynamische en een competitieve markt moeten teweegbrengen die uiteindelijk de consument ten goede zal komen.

Anderzijds is het noodzakelijk om het beschikbare spectrum te benutten zodanig dat, in afwezigheid van een eventuele vierde gegadigde, het spectrum toegewezen kan worden. Hiertoe moeten de bestaande de operatoren een vraag richten tot het BIPT die over de gegrondheid zal oordelen.

3) De enige heffing (voordien enig concessierecht genoemd) die wordt aangeboden tijdens de veiling, dient te worden betaald conform de bepalingen van artikel 30 van de wet betreffende de elektronische communicatie. Voor de 2,1 GHz-band bedraagt de enige heffing 20 833 euro per toegewezen MHz en per maand als de operator meer dan 5 MHz duplex spectrum in deze band verwerft, of 32 000 euro per toegewezen MHz en per maand in het andere geval. De vierde operator heeft ook de mogelijkheid om spectrum te verwerven op 900 MHz en 1 800 MHz. Voor de 900MHz- en 1 800MHz-banden bedraagt dit 51 644 euro per maand voor 1 MHz in de 900MHz-band inclusief 2 MHz in de 1 800MHz-band. Het totale minimumbod voor het 3G-spectrum variëert dus tussen (bij benadering) 35, 48 en 71 miljoen euro al naar gelang er respectievelijk 2 maal 5 MHz, 2 maal 10 MHz of 2 maal 15 MHz bij de veiling verworven wordt.

4) De regering heeft ervoor gezorgd om de nieuwkomer niet positief te discrimineren ten opzichte van bestaande operatoren die veel investeren in ons land.

De regelgevende voorwaarden werden echter op een flexibele wijze herzien (onder andere geannualiseerde betaling van de unieke heffing, mogelijkheid om 2G-spectrum te verwerven), zodanig dat een eventuele vierde operator aan geen excessieve intredeverplichtingen onderworpen is.

Eventuele maatregelen met betrekking tot de houding van potentiële licentiehouders inzake arbeidsrechten en duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen mogen, teneinde geen discriminatie in te voeren met de andere operatoren, niet specifiek zijn voor een vierde operator.

Bovendien voorziet het Europese regelgevend kader (Machtigingsrichtlijn) dat enkel een aantal opgesomde voorwaarden kunnen worden opgelegd aan gebruiksrechten voor radiofrequenties. Deze hebben betrekking op zaken als efficiënt spectrumgebruik en voorkomen van storing. Het is dus niet mogelijk om voorwaarden op te leggen inzake arbeidsrechten of verantwoord ondernemen, zelfs als er zou bepaald worden dat dergelijke maatregelen wenselijk zijn.

5) Houders van gebruiksrechten moeten binnen 18 maanden na kennisgeving van de toekenning van de gebruiksrechten van start gaan met het aanbieden van diensten. Vergunninghouders moeten ook de volgende resultaatsverbintenissen inzake ontplooiing naleven (artikel 3, paragraaf 1, van het 3G-koninklijk besluit) :

Aantal volledige jaren na kennisgeving van de gebruiksrechten

Dekking van de bevolking

3

30 %

4

40 %

5

50 %

De houders van gebruiksrechten wordt ook tot streefdoel gesteld 85 % van de bevolking te dekken tegen het einde van het zesde jaar na kennisgeving van de toekenning van de gebruiksrechten. Dit streefdoel van 85% kan door het BIPT herzien worden rekening houdende met onder andere de volgende, niet-exclusieve factoren :

de dekkingsgraad na het vijfde jaar ;

de technische ontwikkelingen ;

de behoeften van de consument ;

de evoluties in de markt ;

de beschikbaarheid van de apparatuur ;

de economische haalbaarheid van de dekkingsgraad voor de operatoren ; en

het algemene belang.

Het BIPT zal nagaan of de dekkingsverplichtingen in acht worden genomen.