SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2013-2014 Zitting 2013-2014
________________
10 janvier 2014 10 januari 2014
________________
Question écrite n° 5-10830 Schriftelijke vraag nr. 5-10830

de Nele Lijnen (Open Vld)

van Nele Lijnen (Open Vld)

à la ministre de l'Emploi

aan de minister van Werk
________________
Jours de grève - Secteur privé - Secteur public - Entreprises publiques - Société nationale des chemins de fer belges - Grève sauvage Stakingsdagen - Private sector - Openbare sector - Overheidsbedrijven - Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen - Wilde staking 
________________
grève
fonction publique
disparité régionale
statistique officielle
répartition géographique
Société nationale des chemins de fer belges
entreprise publique
staking
overheidsapparaat
regionale verschillen
officiële statistiek
geografische spreiding
Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen
overheidsbedrijf
________ ________
10/1/2014Verzending vraag
14/3/2014Rappel
8/4/2014Antwoord
10/1/2014Verzending vraag
14/3/2014Rappel
8/4/2014Antwoord
________ ________
Aussi posée à : question écrite 5-10831
Aussi posée à : question écrite 5-10832
Aussi posée à : question écrite 5-10831
Aussi posée à : question écrite 5-10832
________ ________
Question n° 5-10830 du 10 janvier 2014 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 5-10830 d.d. 10 januari 2014 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

La ministre ayant répondu à des questions que j'ai posées par le passé, je souhaiterais l'interroger à nouveau afin de suivre l'évolution de la situation en 2012 et 2013.

1) Quel a été le nombre annuel de journées de grève (y compris les courtes interruptions de travail !) en 2012 et en 2013 dans les régions flamande, wallonne et de Bruxelles-Capitale : (a) Dans le secteur privé ? (b) Dans le secteur public ? (c) Dans les entreprises publiques, hormis la Société nationale des chemins de fer belges (SNCB) ? (d) À la SNCB ?

2) Dans combien d'entreprises ou services publics des grèves ou de courtes interruptions de travail ont-elles eu lieu de 2012 à 2013 dans les régions flamande, wallonne et de Bruxelles-Capitale : (a) Dans le secteur privé ? (b) Dans le secteur public ? (c) Dans les entreprises publiques, hormis la Société nationale des chemins de fer belges (SNCB) ? (d) À la SNCB ? La ministre peut-elle ventiler ces chiffres par année ?

3) Combien de ces grèves et interruptions de travail étaient-elles sans préavis, grèves dites « sauvages » ? La ministre peut-elle ventiler ces chiffres par année pour 2012 et 2013 ?

4) Est-il exact que le nombre de journées de grève (y compris les courtes interruptions de travail) a été, certaines années, plus élevé en Flandre qu'en Wallonie ?

(a) Cela vaut-il tant pour le nombre de grèves et interruptions de travail annoncées que pour le nombre de grèves et interruptions de travail sauvages ?

(b) Dans l'affirmative, quand précisément et selon quels paramètres ?

(c) Quelles en sont les causes principales ?

5) (a) Quel a été le nombre annuel de grèves et interruptions de travail à la SNCB de 2012 à 2013 dans les provinces de Hainaut, de Liège, d'Anvers et à Bruxelles ?

(b) Combien de ces grèves et interruptions de travail étaient-elles des grèves sauvages ?

6) La ministre propose-t-elle certaines pistes à ce sujet ? Dans l'affirmative, lesquelles ?

 

Naar aanleiding van het antwoord van de minister op vragen die ik stelde in het verleden, stel ik graag een aantal opvolgvragen voor 2012 en 2013.

1) Hoeveel bedroeg het aantal stakingsdagen (inclusief korte werkonderbrekingen!) jaarlijks in 2012 en 2013 in het Vlaamse, respectievelijk Waalse en Brussels Hoofdstedelijk Gewest: (a) In de private sector? (b) In de openbare sector? (c) In de overheidsbedrijven, exclusief de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS)? (d) bij de NMBS?

2) In hoeveel bedrijven of openbare diensten vonden er stakingen of korte werkonderbrekingen plaats in 2012 en 2013 in het Vlaamse respectievelijk Waalse en Brussels Hoofdstedelijk Gewest: (a) In de private sector? (b) In de openbare sector? (c) In de overheidsbedrijven, exclusief de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS)? (d) bij de NMBS? Kan de minister de cijfers opdelen per jaar?

3) Hoeveel van deze stakingen en werkonderbrekingen waren onaangekondigde, "wilde" stakingen? Kan de minister deze cijfers per jaar opdelen voor 2012 en 2013?

4) Klopt de stelling dat het aantal stakingsdagen (inclusief korte werkonderbrekingen!) sommige jaren in Vlaanderen hoger lag dan in Wallonië?

(a) Geldt deze stelling zowel voor het aantal aangekondigde als wilde stakingen en werkonderbrekingen?

(b) Zo ja, wanneer precies, volgens welke parameters?

(c) Welke zijn daarvan de voornaamste oorzaken?

5) (a) Hoeveel stakingen en werkonderbrekingen bij de NMBS vonden jaarlijks plaats in 2012 en 2013 in de provincie Henegouwen, respectievelijk de provincie Luik, respectievelijk de provincie Antwerpen en Brussel?

(b) Hoeveel van deze stakingen en werkonderbrekingen waren wilde stakingen?

6) Stelt de minister bepaalde evoluties voor met betrekking tot dit onderwerp? Zo ja, de welke?

 
Réponse reçue le 8 avril 2014 : Antwoord ontvangen op 8 april 2014 :

1) Pour déterminer le nombre de journées de grève, l’Institut national de Statistique utilise actuellement les chiffres provenant de l’Office national de sécurité sociale (ONSS). En effet, depuis 1991, l’ONSS dispose d’informations relatives aux « jours assimilés » grâce à la déclaration trimestrielle des employeurs. Il s’agit de jours d’absence non rémunérés que l’on assimile à des jours ouvrés pour l’application des dispositions de sécurité sociale. Les journées de grève et de lock-out sont également déclarées de cette manière. Depuis 2003, ces données sont communiquées par les employeurs par le biais de la déclaration multifonctionnelle. Il est loisible à chacun de consulter ces données sur le site web de l’ONSS. Les données disponibles permettent d’obtenir une ventilation selon la taille de l’entreprise et le secteur. Il est impossible d’obtenir une répartition du nombre de jours de grève par Région car les chiffres de l’ONSS attribuent les jours de grève à l’arrondissement dans lequel se situe le siège de l’entreprise comptant le plus grand nombre de travailleurs et ce, quel que soit l’arrondissement du siège où la grève a effectivement eu lieu et quel que soit le lieu d’établissement du siège social. Par exemple, une grève sur le site Carrefour d’Anvers sera « comptabilisée » à la Région de Bruxelles-Capitale, supposition faite que c’est là que se trouve le site occupant le plus grand nombre de travailleurs. Dans ce sens, la répartition entre les Régions ci-dessous reflète davantage la répartition des sites que l’intensité de grève.

Selon les publications de l’ONSS, les jours de grève et de lock-out étaient répartis comme suit durant la période 2011 – 2012 : 

 

2011

2012

Région flamande

135.562

138.450

Région wallonne

146.549

118.566

Région Bruxelles-Capitale

101.095

   88.779

Belgique

383.206

345.795

Les chiffres 2013 seront disponibles au printemps 2014.  

2) L’ONSS ne fournit pas de données concernant le nombre d’entreprises au sein desquelles des grèves ont eu lieu.  

3) Il n’existe pas de données concernant le respect ou non de la procédure de dépôt de préavis avant que la grève ne devienne effective.  

4) En ce qui concerne les jours de grève et de lock-out indiqués, je vous renvoie au tableau ci-dessus. Je souligne qu’aucune conclusion fondée ne peut être tirée quant à la répartition régionale de ces jours de grève et de lock-out. Le paramètre utilisé est l’arrondissement administratif du siège d’exploitation principal de l’entreprise. Pour plus de précisions concernant l’origine des conflits sociaux, je vous renvoie aux études universitaires en la matière.  

5) Les éventuelles données relatives aux arrêts de travail dans le secteur public ou les entreprises publiques ne relèvent pas de la compétence du Service public fédéral Emploi, Travail et Concertation sociale.  

6) Le travail des conciliateurs sociaux dans le secteur privé et, depuis peu, également dans le secteur public et prochainement aussi à la SNCB, doit permettre d’aider au maximum les parties à prévenir les conflits collectifs ou à les résoudre au plus vite. Pour les entreprises privées, les services publics ou les services de la SNCB dont les interruptions de travail ont un impact important sur les citoyens et/ou la sécurité publique, je demande continuellement aux partenaires sociaux de prévoir eux-mêmes des accords visant à assurer des prestations minimales, sans pour autant remettre en cause le droit fondamental aux actions collectives.  



1) Momenteel werkt het Nationaal Instituut voor de Statistiek met de cijfers die afkomstig zijn van de RSZ om het aantal stakingsdagen te bepalen. Sinds 1991 beschikt de Rijksdienst voor sociale zekerheid (RSZ) immers via de kwartaalaangifte van de werkgevers over informatie inzake ‘gelijkgestelde dagen”; dit zijn onbezoldigde dagen van afwezigheid die voor de toepassing van de sociale zekerheid gelijkgesteld worden met gewerkte dagen. Ook stakingsdagen en lock-out-dagen worden op deze wijze aangegeven. Sinds 2003 worden deze gegevens via de multifunctionele aangifte door de werkgevers aangegeven. Deze gegevens zijn voor iedereen consulteerbaar op de website van de RSZ. De beschikbare data maken het mogelijk om de gegevens te ventileren naargelang de bedrijfsgrootte en de sector. Een verdeling van het aantal stakingsdagen per gewest is onmogelijk omdat de RSZ-cijfers de stakingsdagen aanrekenen aan het arrondissement waar de zetel van het bedrijf gevestigd is die het hoogste aantal werknemers telt, ongeacht in welk arrondissement de zetel ligt waar de staking werkelijk plaatsgevonden heeft en ongeacht de vestigingsplaats van de maatschappelijke zetel. Zo zal bijvoorbeeld een staking in een Carrefourvestiging van Antwerpen sowieso “aangerekend” worden aan het Brussels Gewest in de veronderstelling dat daar de vestiging met het hoogst aantal werknemers gesitueerd is. In die zin zegt de hiernavolgende verdeling over de Gewesten eerder iets over de verdeling van die vestigingen dan over de stakingsintensiteit. 

Volgens de publicaties van de RSZ waren de aangegeven dagen wegens staking en lock-out in de periode 2011 – 2012 als volgt verdeeld: 

 

2011

2012

Vlaams Gewest

135.562

138.450

Waals Gewest

146.549

118.566

Brussels Gewest

101.095

   88.779

Het Rijk

383.206

345.795

De cijfers voor 2013 zullen in het voorjaar 2014 beschikbaar zijn.

2) De RSZ deelt geen gegevens mee over het aantal bedrijven waarin stakingen plaatsvonden.  

3) Er zijn geen gegevens beschikbaar over het al of niet volgen van de aanzeggingsprocedure alvorens de staking effectief wordt.  

4) Ik verwijs naar bovenstaande tabel voor de aangegeven dagen wegens staking en lock-out. Ik onderstreep dat geen gefundeerde conclusies kunnen worden getrokken over de regionale verdeling van deze dagen. De gebruikte parameter is het bestuurlijk arrondissement van de voornaamste uitbatingszetel van de onderneming. Voor verder onderzoek naar de oorzaken van sociale conflicten verwijs ik naar de desbetreffende academische studies.  

5) Voor eventuele gegevens over werkonderbrekingen in de publieke sector of de overheidsbedrijven is de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg niet bevoegd.  

6) De inzet van sociaal bemiddelaars in de privésector en sinds kort ook in de overheidsdiensten en in de toekomst ook bij de NMBS moet toelaten partijen maximaal te stimuleren om collectieve conflicten te voorkomen of zo snel mogelijk op te lossen. Voor die privébedrijven, openbare diensten en NMBS-diensten waarvan de werkonderbrekingen een grote impact hebben op de burgers en/of op de openbare veiligheid vraag ik de sociale partners voortdurend om zelf afspraken te maken inzake het verzekeren van minimumprestaties zonder het grondrecht op collectieve actie in vraag te stellen.