| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Session 2009-2010 | Zitting 2009-2010 | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| 7 décembre 2009 | 7 december 2009 | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Question écrite n° 4-5678 | Schriftelijke vraag nr. 4-5678 | ||||||||||||
de Bart Tommelein (Open Vld) |
van Bart Tommelein (Open Vld) |
||||||||||||
au ministre de la Justice |
aan de minister van Justitie |
||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Cellule multidisciplinaire hormones - Engraissement illégal - Nécessité de mener des enquêtes en matière de blanchiment | Multidisciplinaire hormonencel - Illegale vetmesting -Behoefte aan witwasonderzoeken | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| hormone trafic illicite blanchiment d'argent |
hormoon zwarte handel witwassen van geld |
||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
|
|
||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Herindiening van : schriftelijke vraag 4-4471 | Herindiening van : schriftelijke vraag 4-4471 | ||||||||||||
| ________ | ________ | ||||||||||||
| Question n° 4-5678 du 7 décembre 2009 : (Question posée en néerlandais) | Vraag nr. 4-5678 d.d. 7 december 2009 : (Vraag gesteld in het Nederlands) | ||||||||||||
Je me réfère à ma précédente question écrite concernant la cellule hormones (question n° 4-4370). Je constate que le rapport annuel 2008 de la Cellule multidisciplinaire hormones est enfin disponible. Le Plan national de sécurité 2008-2011 n'accorde plus de priorité, sur le plan politique, au trafic d'hormones et de produits dopants. La Belgique ayant été par le passé une plaque tournante du trafic d'hormones, je pense que la vigilance est de mise. Selon le rapport, la plupart des éleveurs travaillant avec des produits illégaux sont connus des services de contrôle. Conscients d'être dans le champ de mire, ils ont donc développé de nouvelles contre-stratégies. L'une des stratégies d'évitement utilisées par les engraisseurs véreux consisterait à « délocaliser » leurs animaux. Un éleveur non connu de la cellule hormones agit en tant que sous-traitant. Je voudrais citer l'une des conclusions essentielles de la cellule hormones : « Le nombre d'infractions constatées en matière d'engraissement illégal a diminué, mais pas le nombre d'indices ». En d'autres termes, les enquêteurs présument que la situation est grave, mais les arrestations n'augmentent pas. Les enquêteurs plaident explicitement pour une poursuite des auteurs à deux niveaux, à savoir sur la base de la législation relative aux hormones et sur la base d'enquêtes en matière de blanchiment, que les enquêteurs considèrent comme le moyen le plus efficace. J'aimerais dès lors poser les questions suivantes à la ministre : 1) Quelles mesures concrètes juge-t-elle opportunes pour appréhender le phénomène de la « délocalisation » des animaux, dans le cadre duquel les éleveurs véreux transfèrent les animaux à des sous-traitants dont le casier est vierge ? Peut-elle détailler sa réponse et préciser les moyens budgétaires dégagés à cet effet ? 2) J'ai appris que certains éleveurs véreux installaient temporairement leurs animaux dans les pays voisins pour les engraisser au moyen de produits illégaux. La cellule hormones dispose-t-elle d'indications attestant de la grande envergure de ce phénomène et la ministre peut-elle donner des précisions ? 3) Approuve-t-elle la thèse des enquêteurs selon laquelle il faut frapper là où cela fait mal, à savoir en visant les moyens financiers des trafiquants d'hormones, et cela, sur la base d'enquêtes en matière de blanchiment ? Dans l'affirmative, peut-elle expliquer la stratégie en détail et préciser combien d'enquêteurs ou d'équivalents temps plein de la cellule hormones procèdent à des enquêtes en matière de blanchiment ? Dans la négative, pourquoi ? 4) La ministre peut-elle préciser le nombre de dossiers d'engraissement illégal dans le cadre desquels une enquête en matière de blanchiment est effectivement menée, et cela, respectivement pour les trois dernières années ? 5)La ministre peut-elle préciser le nombre d'engraisseurs illégaux condamnés respectivement ces trois dernières années sur la base d'une enquête en matière de blanchiment ? Peut-elle détailler ces résultats ? 6)Est-elle disposée à suivre la recommandation de la cellule hormones et donc, concernant les engraisseurs illégaux, à envisager des moyens supplémentaires et la main-d'oeuvre et/ou les directives en vue d'une collaboration avec les services de contrôle fiscal pour resserrer les mailles du filet ? |
Ik verwijs naar mijn eerdere schriftelijke vraag inzake de hormonencel (vraag nr. 4-4370). Ik stel vast dat heden het jaarverslag vanwege de multidisciplinaire hormonencel van 2008 eindelijk klaar is. In het nationaal veiligheidsplan 2008-2011 wordt geen politionele prioriteit meer gegeven aan de zwendel in hormonen en dopingproducten. Gezien België in het verleden een draaischijf was voor hormonen, meen ik dat waakzaamheid geboden is. Volgens het verslag zijn de meeste kwekers die werken met illegale producten bekend bij de controlediensten. Zij zijn zich ervan bewust dat ze in het vizier lopen en hebben aldus nieuwe contra-strategieën ontwikkeld. Naar verluidt is één van de nieuwe ontwijking-strategieën van malafide vetmesters om hun dieren te “delocaliseren”. Een kweker die niet gekend is bij de hormonencel treedt op als onderaannemer. Eén van de belangrijkste conclusies van de hormonencel is en ik citeer: “Het aantal vastgestelde inbreuken is gedaald, de aanwijzingen echter niet.”. De speurders vermoeden met andere woorden dat de situatie ernstig is, doch de pakkans volgt niet. De speurders pleiten expliciet voor een vervolging van de daders op twee niveaus, namelijk op basis van de hormonenwetgeving en op basis van witwasonderzoek waarbij de speurders zelfs aangeven dat dit de beste manier is. ik heb dan ook volgende vragen voor de bevoegde minister: 1)Welke concrete maatregelen acht u opportuun om het fenomeen van “delocalisatie” van de dieren, waarbij malafide kwekers de dieren onderbrengen bij onderaannemers met een blanco strafblad, aan te pakken? Kan u dit uitvoerig toelichten en aangeven welke middelen hiervoor worden uitgetrokken? 2)Ik heb vernomen dat sommige malafide kwekers hun dieren tijdelijk in buurlanden plaatsen om ze daar vet te mesten met illegale producten. Beschikt de hormonencel over aanwijzingen dat dit op grote schaal plaatsvindt en kan dit worden toegelicht? 3)Bent u het eens met de stelling van de speurders dat men de hormonenhandelaars moet pakken waar het pijn doet, namelijk via hun vermogen en dit op basis van witwasonderzoeken? Zo ja, kan u de strategie uitvoerig toelichten en aangeven hoeveel speurders of fulltime equivalenten binnen de cel hormonenhandel bezig zijn met witwasonderzoeken? Zo neen, waarom niet? 4)Kan de bevoegde minister aangeven in hoeveel dossiers inzake illegale vetmesting er daadwerkelijk een witwasonderzoek werd gevoerd en dit respectievelijk voor de laatste drie jaren? 5)Kan de bevoegde minister aangeven in hoeveel illegale vetmesters respectievelijk de laatste drie jaren daadwerkelijk werden veroordeeld op basis van een witwasonderzoek? Kan u deze resultaten uitvoerig bespreken? 6)Bent u bereid de aanbeveling van de hormonencel te volgen en dus wat betreft de aanpak van illegale vetmesters bijkomende middelen en mankracht en/of richtlijnen voor samenwerking met de fiscale controlediensten uit te werken om de mazen van het net te verkleinen? |
||||||||||||
| Réponse reçue le 18 mars 2010 : | Antwoord ontvangen op 18 maart 2010 : | ||||||||||||
1. Depuis début 2009, le système Sanitel est remplacé par le système SANITRACE. Dans ce système, le responsable du cheptel est mentionné en tant que titulaire et, partant, responsable des bovins. À la description de la gestion du cheptel, une mention est également prévue pour le responsable financier, à la description de l’opérateur. Si les données ont bien été introduites par l’opérateur, ce système devrait permettre d’identifier le réel propriétaire des bovins. Sanitrace peut en effet être un outil utile en vue de détecter tout déplacement singulier de bovins. Il est difficile de résoudre le problème étant donné que les éleveurs travaillent sans être liés par un contrat au propriétaire des animaux : rien n'est écrit noir sur blanc. Les associations professionnelles et organisations agricoles devraient insister pour que les éleveurs aient un contrat de travail et mentionnent dans le système Sanitrace le nom de l’éleveur comme responsable financier. 2. Il y a eu deux dossiers l’année dernière. Une action coordonnée a été menée à chaque fois en Belgique ainsi que dans le pays voisin. Chaque semestre, différents pays de l'UE se réunissent dans le cadre du EU Working Group of Enforcement Officers (groupe vétérinaire), afin d’échanger ce type d’informations, de mettre en œuvre d’éventuelles actions et d’examiner les nouvelles tendances. 3. Une enquête financière (du patrimoine) n’est pas toujours exécutée. C’est le magistrat qui décide de manière autonome si une enquête financière est réalisée ou non. Par le réseau d’expertise Résidus et sécurité alimentaire notamment, les magistrats sont sensibilisés à l’attention qu’il convient d’accorder au volet financier de l’enquête. Il n’existe aucun enquêteur financier directement lié à la cellule Hormones. Il peut néanmoins toujours être fait appel aux experts de la police. 4. La banque de données du Collège des Procureurs généraux est alimentée avec les enregistrements des départements correctionnels des parquets des tribunaux de première instance et du parquet fédéral (système TPI). Ce système TPI permet d'enregistrer un code de prévention principal ainsi qu'un ou plusieurs codes de prévention supplémentaires éventuellement. Pour enregistrer une affaire dans le système, il faut toujours introduire une prévention principale. L’enregistrement de préventions supplémentaires n’est en revanche pas automatique. Afin d’analyser les enquêtes en matière de blanchiment pour les infractions liées à l’engraissement illégal, il conviendrait de procéder à une sélection sur la base de la combinaison de deux codes de prévention, à savoir « 62D-Hormones » et « 27B-blanchiment ». Dès lors que certains parquets n’enregistrent pas de préventions secondaires, aucun chiffre fiable ne peut être fourni concernant ce phénomène. De même, la prévention « 62D-Hormones » a une portée plus large que l’« engraissement illégal ». Ce code ne permet dès lors pas de préciser le nombre exact d’affaires entrées. 5. Voir question 4. 6. Il s’agit principalement d'informations ou d'instructions sous la direction d'un magistrat/juge d'instruction. Il revient au magistrat compétent d’estimer s’il s’impose de poursuivre une enquête fiscale et/ou une enquête en matière de blanchiment. Il peut recourir à cet effet à des services spécialisés, tels que l’inspection des recherches du Service public fédéral (SPF) Finances ou la police. |
1. Sinds begin 2009 is het Sanitel systeem vervangen door het SANITRACE systeem. In dit systeem is de beslagverantwoordelijke vermeld als houder en dan ook verantwoordelijke van de runderen. Bij de beschrijving van het “beheer beslag” is er bij de beschrijving “operator” ook een aanwijzing voorzien voor de “financieel verantwoordelijke”. Aan de hand hiervan zou, indien de gegevens correct door de operator werden ingebracht, men kunnen uitmaken wie de werkelijke eigenaar van de runderen is. Sanitrace kan inderdaad een nuttig instrument zijn om opvallende “verhuis” van runderen op te sporen. Het probleem is moeilijk aan te pakken omdat loonkwekers werken zonder contract met de eigenaar van de dieren, er staat niets op papier. De beroepsverenigingen en landbouworganisaties zouden moeten aandringen dat loonkwekers met contract werken en in het Sanitrace systeem bij financieel verantwoordelijke de naam van de loonkweker opgeven. 2. Vorig jaar waren er twee dossiers, telkens werd zowel in België als in het buurland een gecoördineerde actie uitgevoerd. Elk semester wordt er onder de koepel van de EU Working Group of Enforcement Officers (veterinaire groep) samen gezeten met verschillende EU-landen om dergelijke informatie uit te wisselen, eventuele acties uit te voeren en nieuwe trends te bespreken. 3. Er wordt niet steeds een financieel (vermogens) onderzoek gedaan. Het al dan niet voeren van financieel onderzoek is de autonome beslissing van de magistraat. De magistraten worden onder meer via het expertisenetwerk residuen en voedselveiligheid gesensibiliseerd om aandacht te hebben voor het financiële luik binnen het onderzoek. Er zijn geen financiële speurders rechtsreeks verbonden aan de hormonencel maar er kan steeds beroep worden gedaan op de experten van de politie. 4. De databank van het College van Procureurs-generaal wordt gevoed met registraties van de correctionele afdelingen van de parketten bij de rechtbanken van eerste aanleg en het federale parket (REA-systeem). Dit REA-systeem biedt de mogelijkheid om een voornaamste tenlastelegging en eventueel één of meer bijkomende tenlasteleggingscodes te registreren. Om een zaak in het systeem te registreren moet er steeds een voornaamste tenlastelegging ingegeven worden. De registratie van bijkomende tenlasteleggingen gebeurt echter niet overal. Om witwasonderzoek binnen inbreuken inzake illegale vetmesting te analyseren, zou men een selectie moeten maken op basis van de combinatie van twee tenlasteleggingen, namelijk “62D-Hormonen” en “27B-witwassen”. Aangezien sommige parketten geen secundaire tenlasteleggingen registreren, kan er geen betrouwbaar cijfermateriaal aangeleverd worden voor dit fenomeen.Tevens is de tenlastelegging “62D-Hormonen” ook ruimer dan “illegale vetmesting” en is het aldus ook niet mogelijk om via deze code het exacte aantal binnengekomen zaken te preciseren 5. Cfr vraag 4. 6. Dit zijn meestal opsporingsonderzoeken of gerechtelijke onderzoeken onder leiding van magistraat/onderzoeksrechter. Het is aan de bevoegde magistraat om te oordelen of verder fiscaal en/of witwasonderzoek noodzakelijk is. Hij kan hiervoor beroep doen op gespecialiseerde diensten zoals de opsporingsinpectie van Federale verheidsdienst (FOD) Financiën of de politie. |