| SÉNAT DE BELGIQUE | BELGISCHE SENAAT | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Session 2009-2010 | Zitting 2009-2010 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| 1 décembre 2009 | 1 december 2009 | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question écrite n° 4-5089 | Schriftelijke vraag nr. 4-5089 | ||||||||
de Els Schelfhout (CD&V) |
van Els Schelfhout (CD&V) |
||||||||
au ministre de la Défense |
aan de minister van Landsverdediging |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Belgique - Rwanda - Coopération militaire | België - Rwanda - Militaire samenwerking | ||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Rwanda coopération militaire |
Rwanda militaire samenwerking |
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
|
|
||||||||
| ________ | ________ | ||||||||
| Question n° 4-5089 du 1 décembre 2009 : (Question posée en néerlandais) | Vraag nr. 4-5089 d.d. 1 december 2009 : (Vraag gesteld in het Nederlands) | ||||||||
Selon les autorités britanniques et états-uniennes, des responsables de la Défense belge se sont rendu récemment en visite au Rwanda. Le chef d'état-major de notre armée, le général Charles-Henri Delcour, a rencontré au début septembre 2009 lors d'une visite de deux semaines le président Paul Kagame, le premier ministre Bernard Makusa et le chef d'état-major de l'armée James Kabarebe (qui fut chef d'état-major de l'armée congolaise sous Laurent Désiré Kabila). On connaît les liens étroits qui unissent la Grande-Bretagne et les États-Unis au régime de M. Kagame. Il n'est donc pas surprenant que ces deux États entretiennent un partenariat fort avec l'armée rwandaise. En revanche, depuis la prise de pouvoir par le Front patriotique rwandais (FPR), la Belgique a sérieusement diminué sa coopération militaire active avec le Rwanda. La visite du chef d'état-major belge laisse toutefois supposer que notre pays veuille renforcer la coopération militaire bilatérale avec le Rwanda, comme elle l'a fait avec la République démocratique du Congo et le Burundi. Je vous fait part de ma préoccupation quant à cet éventuel renforcement du partenariat militaire entre la Belgique et le Rwanda. Je pense que notre pays doit éviter que sa coopération militaire ne contribue au renforcement d'un régime non démocratique qui affecte une très grande part de son budget à des dépenses militaires et dont l'armée joue un rôle néfaste et ambigu dans l'Est du Congo, une zone de l'Afrique centrale où nous essayons par des voies diplomatiques de contribuer à des solutions durables au conflit qui s'éternise. 1. En quoi a consisté la coopération belgo-rwandaise durant les deux dernières années sur le plans financier et matériel, et en ce qui concerne le personnel ? 2. La Belgique renforcera-t-elle sa coopération militaire avec le Rwanda ? Si c'est l'intention, quels en sont les motifs ? 3. En quoi consistera précisément ce renforcement (sur les plans financier, matériel et humain, en prenant en compte la formation de militaires rwandais, la fourniture de matériel militaire,...) ? 4. Le ministre pense-t-il que la Belgique puisse fournir une contribution significative au développement de l'armée rwandaise, comparativement à nos engagements en RDC et au Burundi ? Dans quelle mesure ? 5. Le renforcement du partenariat militaire avec le Rwanda entraînera-t-il une diminution de la coopération avec la RDC et le Burundi ? |
Na de Britse en Amerikaanse militaire autoriteiten, heeft ook de Belgische Defensie recent Rwanda bezocht. De stafchef van ons leger, generaal Charles-Henri Delcour, ontmoette begin september 2009, tijdens een vierdaags bezoek, president Paul Kagame, eerste minister Bernard Makuza en stafchef van het leger James Kabarebe (ooit stafchef van het Congolese leger onder Laurent Désiré Kabila). Het is gekend dat Groot-Brittannië en de Verenigde Staten sterke bondgenoten zijn van het Kagame-regime. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zij een stevig partnerschap onderhouden met het Rwandese leger. België daarentegen heeft sinds de machtsovername door het Rwandees Patriotisch Front (RPF) de actieve militaire samenwerking met Rwanda sterk verminderd. Het bezoek van de Belgische stafchef doet echter vermoeden dat ons land, na de Democratische Republiek Congo (DRC) en Burundi, ook de bilaterale militaire samenwerking met Rwanda wil versterken. Ik deel mijn bezorgdheid mee over de eventuele versterking van het militaire partnerschap tussen België en Rwanda. Ik meen dat ons land moet vermijden dat het door middel van militaire samenwerking bijdraagt tot de versterking van een ondemocratisch regime dat een zeer groot deel van de begroting aan militaire uitgaven besteedt en wiens leger een zeer nefaste en dubieuze rol speelde / speelt in Oost-DRC, een gebied in Centraal-Afrika waar wij via diplomatieke weg proberen bij te dragen tot duurzame oplossingen voor het aanslepende conflict. 1.Wat behelsde de Belgisch-Rwandese militaire samenwerking de voorbije twee jaren, op financieel en materieel vlak en betreffende de manschappen? 2.Zal België de militaire samenwerking met Rwanda versterken? Indien ja, wat zijn de beweegredenen om dat te doen? 3.Wat zal die versterking precies inhouden (op financieel en materieel vlak en betreffende de manschappen, rekening houdend met opleidingen van Rwandese militairen, levering van legermateriaal, …)? 4.Meent de geachte minister dat België een significante bijdrage kan leveren aan de verdere ontplooiing van het Rwandese leger, dit in vergelijking met ons engagement in de DRC en Burundi? In welke mate? 5.Zal de versterking van een militair partnerschap met Rwanda een vermindering van de samenwerking met de DRC en Burundi tot gevolg hebben? |
||||||||
| Réponse reçue le 5 janvier 2010 : | Antwoord ontvangen op 5 januari 2010 : | ||||||||
L'honorable membre est priée de trouver ci-après la réponse à ses questions. 1. Un mémorandum d’entente relatif au programme de partenariat militaire entre nos deux pays a été signé le 24 août 2004 à Kigali. Cet accord prévoit plusieurs domaines d’activités. Jusqu’à présent seul le volet formation a fait l’objet de réelles coopérations au profit du Rwanda. L’Ecole Royale Militaire (ERM) et l’Institut Royal Supérieur de Défense (IRSD) accueillent ainsi chaque année des stagiaires internationaux, dont des stagiaires venus du Rwanda. En 2008, vingt-six stagiaires rwandais ont suivi des cours à l’ERM et à l’IRSD. Pour 2009, le nombre total de stagiaires rwandais s’élevait à vingt-quatre. Les coûts totaux pour ces années étaient respectivement de 174 030 euros et de 155 660 euros. 2. Le but du mémorandum d’entente cité est de promouvoir la compréhension, l’expérience et la prise en compte mutuelle des besoins respectifs. En effet, un partenariat entre nos deux Défenses contribue à la paix et à la stabilité dans la Région des Grands Lacs. La visite du Chef de la Défense au Rwanda en septembre dernier s’inscrit dans cette démarche. 3. Le contenu concret du renforcement du partenariat militaire avec la Rwanda fera l’objet d’une concertation au sein de la Joint Military Commission composée de représentants des deux états-majors. Cette Commission tiendra sa première session en janvier 2010 à Kigali. Sa mission sera d’évaluer et de promouvoir le programme de partenariat militaire et de faire des propositions pour les activités à réaliser en 2010 et 2011. Ces propositions donneront lieu, après appréciation, à la rédaction d’un Arrangement Technique (AT). 4. Les besoins des forces armées rwandaises diffèrent fondamentalement de ceux des forces armées de la République Démocratique du Congo (RDC) ou encore du Burundi. Les forces armées de ces deux derniers pays sont en pleine reconstruction et nos engagements en RDC et au Burundi sont spécifiquement orientés vers la réforme du secteur de sécurité. Les forces armées rwandaises ne se trouvent pas à ce stade. Elles ont une bonne expérience dans des opérations de maintien de la paix (Union Africaine /ONU). Nous sommes ainsi convaincus que le renforcement du partenariat militaire avec le Rwanda sera bénéfique pour les deux Défenses dans divers domaines et contribuera à la paix et la stabilité dans la Région des Grands Lacs. 5. Les besoins tout comme le niveau de professionnalisme des forces armées rwandaises étant différents de ceux de la RDC et du Burundi, le renforcement de notre partenariat militaire avec le Rwanda aura donc peu d’impact sur notre coopération avec ces deux autres pays. |
Het geachte lid gelieve hierna het antwoord te willen vinden op de door haar gestelde vragen. 1. Op 24 augustus 2004 werd te Kigali een memorandum ondertekend betreffende een programma van militair partnerschap tussen onze beide landen. Dit akkoord voorziet meerdere actiedomeinen. Tot nu toe heeft enkel het luik vorming het voorwerp uitgemaakt van reële samenwerking ten voordele van Rwanda. Zo ontvangen de Koninklijke Militaire School (KMS) en het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie (KHID) elk jaar internationale stagiairs, waaronder stagiairs uit Rwanda. In 2008 hebben zesentwintig Rwandese stagiairs cursussen aan de KMS en de KHID gevolgd. Voor 2009 bedroeg het totaal aantal Rwandese stagiairs vierentwintig. De totale kost voor deze jaren bedraagt respectievelijk 174 030 euro en 155 660 euro. 2. Het doel van het vermelde memorandum is het bevorderen van het begrip, de ervaring en de inachtneming van elkaars wederzijdse noden. Een partnerschap tussen onze beide Defensies draagt immers bij tot de vrede en stabiliteit in de Regio van de Grote Meren. Het bezoek van de Chef Defensie aan Rwanda in september dit jaar schrijft zich in dit kader in. 3. De concrete inhoud van de versterking van het militaire partnerschap met Rwanda zal het voorwerp uitmaken van overleg in de schoot van de Joint Military Commission, samengesteld uit vertegenwoordigers van beide staven. Deze Commissie zal een eerste keer plaats hebben in januari 2010 in Kigali. Haar opdracht zal zijn om het programma van militair partnerschap te evalueren en te bevorderen en om voorstellen te doen voor activiteiten in 2010 en 2011. Deze voorstellen zullen na beoordeling leiden tot de opmaak van een Technisch Akkoord (TA). 4. De noden van de Rwandese strijdkrachten verschillen fundamenteel van deze van de strijdkrachten van de Democratische Republiek Kongo (DRC) of van deze van Burundi. De strijdkrachten van deze laatste twee landen zijn in volle herstructurering en onze inzet in de DRC en Burundi is specifiek georiënteerd naar de hervorming van de veiligheidsector. De Rwandese strijdkrachten bevinden zich niet in dit stadium. Ze hebben een goede ervaring in vredesbewarende operaties (Afrikaanse Unie/UNO). We zijn aldus overtuigd dat de versterking van het militaire partnerschap met Rwanda in verscheidene domeinen gunstig zal zijn voor beide Defensies en zal bijdragen tot de vrede en de stabiliteit in de Regio van de Grote Meren. 3. De behoeftes en het niveau van professionalisme van de Rwandese strijdkrachten zijn verschillend van die van de DRC en Burundi. De versterking van ons militair partnerschap met Rwanda zal dus weinig impact hebben op onze samenwerking met deze twee andere landen. |