Sinds geruime tijd werkt de gevangenis van Leuven Centraal, waar gevangenen een langdurige straf uitzitten, met een concept van "open cel". Gedurende enkele uren per dag, tussen de maaltijden, worden de deuren van de cellen geopend, zodat gevangenen zich ongedwongen kunnen verplaatsen en bij elkaar op bezoek kunnen gaan. Deze aanpak creëert een - uiteraard sterk relatieve - vrijheid maar zorgt voor een belangrijke verbetering van de levenskwaliteit van de gedetineerden. Getuigen die als externe deze gevangenis regelmatig bezoeken, stellen heel duidelijk een uiterst positief verband vast tussen een meer open en vertrouwenswekkende sfeer - met als exponent de tijdelijke open cellen - en een algemeen positief en rustig klimaat in de gevangenis. Dit positieve effect zou blijken uit beduidend minder problemen enzovoort. Het moet wel worden opgemerkt dat het hier niet gaat over een van de onmenselijke overbezette gevangenissen waar ook mensen in voorlopige hechtenis worden samengepakt.

Hierover de volgende vragen:

1) Werd het concept van de open cellen, zoals toegepast in de gevangenis van Leuven Centraal, al geëvalueerd? Bevestigt deze evaluatie de positieve effecten die verschillende getuigen vaststelden?

2) Zijn er in de Belgische gevangenissen nog andere en vergelijkbare concepten die heel bewust streven naar de creatie van een betere, meer vertrouwenswekkende en positieve gevangeniscultuur?

3) Wil de geachte minister deze positieve concepten op een actieve en overtuigende wijze propageren en waar mogelijk ook laten toepassen in andere gevangenissen die zich tot dit soort positieve regimes lenen?

4) Wordt er binnen de diensten van het gevangeniswezen op een continue, intensieve en creatieve wijze gewerkt aan het verzamelen en promoten van goede praktijken in en voor Belgische gevangenissen? Zo ja, kan de geachte minister deze aanpak illustreren? Zo niet, is zij bereid om daarvan een prioriteit te maken, er mensen en middelen voor vrij te maken?

1. Er bestaat geen gerichte, officiële evaluatie van dit concept. Er zijn echter tot op heden voldoende positieve elementen voorhanden voor de penitentiaire administratie om het opendeur-regime in de gevangenis van Leuven- Centraal verder te zetten.

2. Er zijn meerdere gevangenissen met een vorm van open afdelingen. Dit strookt trouwens volledig met de geest van de basiswet die het gemeenschapsregime uitdrukkelijk voorziet als één van de wijzen waarop gedetineerden met elkaar samenleven in de gevangenis. Aangezien niet elke gedetineerde gedijt onder een open regime, kan dit niet zonder meer uitgebreid worden naar alle afdelingen van de verschillende gevangenissen.

3. Uiteraard. Het Directoraat- generaal van de Penitentiaire Inrichtingen streeft voortdurend naar het creëren van een menswaardig en positief samenlevingsklimaat in de gevangenissen, rekening houdend met de noden van orde en veiligheid.

4. Binnen het Directoraat- generaal van de Penitentiaire Inrichtingen worden één à twee maal per jaar regionale vergaderingen gepland. Dit zijn bijeenkomsten van gevangenisdirecties van een bepaalde regio die zich buigen over een aantal thema’s.

   Verder beschikt het Directoraat- generaal van de Penitenitiaire Inrichtingen over een eigen internetsite, mamelijk “EPI site”, die links bevat naar de onderscheiden intranetten van de gevangenissen. Op die manier kan het personeel van de penitenitiaire administratie een virtuele blik werpen op het reilen en zeilen binnen de gevangenissen.

   Ten slotte wordt er per anderhalf jaar een bezoek gebracht aan elke gevangenis door de penitentiaire administratie en de Vlaamse Gemeenschap in het kader van het strategisch plan “Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden”. Ter gelegenheid van deze bezoeken worden tevens goede praktijken gepropageerd.

   Ook tijdens internationale contacten (bv. vergaderingen van de directeurs-generaal van het gevangeniswezen van verschillende landen) worden best practices uitgewisseld omtrent het regime van gedetineerden.