Sinds 1 oktober 2009 komt het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) gedeeltelijk tussen bij een consultatie door een tabakoloog. Deze maatregel maakt deel uit van uw " Nationaal kankerplan ". Ook worden enkele farmacologische middelen, die helpen bij het stoppen met roken, terugbetaald.

Uit een stand van zaken die de geachte minister in maart 2011 publiceerde, bleek dat er, tussen oktober 2009 en augustus 2010, 17 552 consultaties gehouden werden (eerste sessie en de volgende sessies samen). Bij 439 van deze sessies betrof het zwangere vrouwen.

Uit deze cijfers kan men echter niet afleiden om hoeveel patiënten het ging, noch kan men vergelijken met de voorgaande jaren. Daarom lijkt een verdere opsplitsing van deze cijfers interessant.

Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen:

1) Hoeveel patiënten hadden er tussen oktober 2008 en oktober 2010 een consultatie bij een tabakoloog? Graag had ik hierbij een opsplitsing verkregen per gewest en per jaar. Om hoeveel sessies ging het hierbij gemiddeld per patiënt? Welk aandeel van deze sessies werd terugbetaald?

2) Hoeveel van deze patiënten gingen er tussen oktober 2008 en oktober 2010 in het kader van hun zwangerschap bij een tabakoloog? Graag had ik hierbij een opsplitsing per gewest en per jaar gekregen. Om hoeveel sessies ging het hierbij gemiddeld per patiënt? Welk aandeel van deze sessies werd terugbetaald?

3) Heeft de geachte minister een beeld van de evolutie van de verkoop van nicotinevervangende (kauwgom, Microtab, Lozenge, nicotinepleisters, Champix en Zyban) en nicotinevrije farmacologische middelen (Bupropion, Nortriptyline)? Graag had ik een gedetailleerd overzicht van de verkoop en terugbetaling van deze middelen tussen oktober 2008 en oktober 2010 gekregen, opgesplitst per jaar en per gewest.

Sinds het verschijnen van het “Kankerplan: Stand van Zaken – maart 2011”, het document waarnaar u in uw vraag verwijst, beschikken we over recentere cijfers (tot eind 2011) van het Rijksinstituut voor ziekte-en invaliditeitsverzekering. Ik vermeld ze hier als geüpdatet antwoord. 

In bijgaande tabel zijn de aantallen weergegeven voor het laatste kwartaal van 2009 en voor het ganse jaar 2010 en 2011, op basis van de gegevens van terugbetaling door de verzekeringsinstellingen. Sinds de invoering van de maatregel op 1 oktober 2009 tot en met 2011, dus over een startperiode van 27 maanden, werden in totaal 62 929 forfaits voor rookstopbegeleiding terugbetaald : 

• 22 429 forfaits (30 euro) voor eerste sessies ;

• 39 066 forfaits (20 euro) voor opvolgsessies ;

• 1 434 forfaits (30 euro) voor rookstopbegeleiding van zwangere vrouwen. 

Op basis van deze cijfers van de ‘forfaits eerste zitting’ kunnen we afleiden dat in 2009 763 verschillende mensen van deze tegemoetkoming gebruikmaakten, 9 262 personen in 2010 en 12 404 personen in 2011. 

Het is niet langer mogelijk om het aantal unieke starters uit het totaal aantal ‘eerste zitting’ sinds 1 oktober 2009 tot en met eind 2012 af te leiden, want de 22 429 geboekte forfaits ‘eerste zitting’ lopen over een periode van 27 maanden. Een verzekerde kan immers elke 24 maanden het forfait ‘eerste zitting’ terugbetaald krijgen. Het totaalcijfer vanaf 1 oktober 2009 tot heden berekend kan betrekking hebben op verzekerden die voor de eerste maal een terugbetaalde rookstoppoging ondernemen als op hervallen rokers die een nieuwe stoppoging (na 24 maanden) starten.  

Vermits het forfait voor zwangere vrouwen geen onderscheid maakt tussen ‘eerste zitting’ en ‘opvolgsessie’, is het niet mogelijk om af te leiden hoeveel verschillende zwangere vrouwen van deze tegemoetkoming gebruikmaakten. 

Een regionale verdeling op basis van de woonplaats van de patiënt is als volgt.  

Ik herinner er aan dat de terugbetaalde rookstopbegeleiding met hulp van tabacologen in 2005 startte. Dit was voorbehouden voor zwangere vrouwen en hun rokende partner, en kende maar een heel beperkte toepassing (met slechts enkele tientallen terugbetalingen per kalenderjaar).

Dankzij het Kankerplan kon vanaf 1 oktober 2009 de terugbetaling van rookstopbegeleiding sterk worden verbeterd :

• verruiming tot alle rokers, en dus niet alleen voor zwangere vrouwen en hun rokende partner ;

• versoepeling van de terugbetaling, geldig voor iedere raadpleging apart (met een maximum van 8 raadplegingen per 2 kalenderjaren), en dus niet nadat alle rookstop-sessies waren gevolgd ;

• forfaitaire vergoeding van 30 euro voor een eerste raadpleging en 20 euro voor een opvolgconsult, met dien verstande dat voor zwangere vrouwen de vergoeding altijd 30 euro voor iedere sessie blijft ;

• niet alleen tabacologen maar ook alle artsen kunnen deze terugbetaling van rookstopbegeleiding toepassen. 

Een vergelijking in de tijd tussen de periode voor en na 1 oktober 2009 is eigenlijk onmogelijk, aangezien de regelgeving en de toepassing zo grondig werden gewijzigd. De hierboven vermelde cijfers vanaf 1 oktober 2009 tonen aan dat er sinds de verruimde maatregel in toenemende mate van deze mogelijkheid wordt gebruikgemaakt, waarmee ik erg blij ben.  

Een follow-up in de tijd vanaf 1 oktober 2009 van de nieuwe maatregel is wel mogelijk en gewenst, maar momenteel is het voor het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) nog te vroeg om op specifieke vragen te kunnen antwoorden. Zo zal een gedetailleerde analyse op basis van verrichte terugbetalingen voor het ganse jaar 2010 slechts mogelijk worden vanaf 2012. Op dat moment worden verschillende analyses mogelijk, zoals cijfers per type voorschrijver (tabacoloog, huisarts, specialist) en per patiënt (aantal contacten rookstop in het kalenderjaar, gemiddeld aantal per patiënt).  

Ik zal niet nalaten hierover informatie te verstrekken wanneer ik het volgende “Kankerplan: stand van zaken – 2012” zal voorstellen. 

In de onderstaande tabel vindt u een overzicht van de evolutie van de in officina’s verkochte specialiteiten tegen de afhankelijkheid van nicotine. Onder die specialiteiten worden er twee terugbetaald (onder bepaalde voorwaarden). De gegevens inzake terugbetaling worden eveneens meegedeeld. 

Enkel de gegevens van de terugbetaalde specialiteiten kunnen geregionaliseerd worden (zie onderstaande tabel). De totalen zijn een beetje lager dan de totalen van de vorige tabel, aangezien sommige gegevens niet geregionaliseerd kunnen worden. 

De moleculen bupropion en nortriptyline worden onder andere ook terugbetaald voor de behandeling van een depressie. Omdat de diagnose niet gekend is, kan men het onderscheid niet maken.