Het belang van de nationale banken van de verschillende lidstaten van de eurozone nam sterk af sinds de invoering van de euro. Nochtans behielden al die landen wel een nationale bank.

Graag kreeg ik een antwoord op de volgende vragen.

1) Welke effecten had de invoering van de euro op de werking van de Nationale Bank van België (NBB)? Hoe wijzigden de kerntaken, welke essentiële opdrachten bleven behouden, welke werden overgedragen of verdwenen?

2) Hoe gebeurt de controle op de werking van de NBB? Is het Rekenhof betrokken bij dit toezicht? Zijn er regelmatig inspecties en controles, ook externe, op de werkzaamheden van de NBB? Hoe voorkomt men corruptie binnen de NBB?

3) Wat is de kostprijs van de verschillende onderdelen van de NBB? Welke takken zijn verlieslatend en welke zijn winstgevend? Over welke bedragen spreken we jaarlijks, opgesplitst per tak, sinds 2005?

4) Hoeveel personeelsleden werken in de NBB, binnen welke onderdelen? Hoe evolueerde het personeelsaantal sinds 2001? Hoe evalueert en duidt de minister die ontwikkelingen?

5) Heeft de NBB de opdracht om het Belgische bedrijfsleven te ondersteunen?

6) Bezit de NBB aandelen in andere bedrijven? Zo ja, welke en voor welke bedragen? Hoe evolueerde de situatie, met welke duiding en evaluatie?

7) Wat is de beurskoers van de aandelen van de NBB sinds 2001, hoe evolueerde ze? Hoe evalueert en duidt de minister die ontwikkelingen?

1. Bij de overgang naar de derde fase van de Economische en Monetaire Unie, werd enkel de besluitvorming van het monetaire beleid op Europees niveau gecentraliseerd. De uitvoering van dit beleid gebeurt op gedecentraliseerde wijze. De nationale centrale banken die deel uitmaken van het Eurosysteem, waaronder de Nationale Bank van België (NBB), blijven aldus verantwoordelijk voor de implementering van de monetairebeleidsbeslissingen. Bovendien vervullen zij, via hun studiediensten, een belangrijke ondersteunende rol bij de voorbereiding van de monetairebeleidsbeslissingen.

   Daarnaast vervult de Nationale Bank andere kerntaken, die geenszins verdwenen zijn door de invoering van de euro. Te vermelden zijn onder meer het bijdragen tot de financiële stabiliteit, het beheer van de goud- en deviezenreserves van ons land, het beheer van en het toezicht op de betalingssystemen, het drukken en in omloop brengen van bankbiljetten, het beheren van de balans- en kredietcentrales, het vervullen van de functie van rijkskassier voor de overheid, en het fungeren als kenniscentrum en producent van economische statistieken en analyses.

2. Algemeen wordt aanvaard dat, opdat centrale banken hun hoofddoelstelling van het handhaven van prijsstabiliteit en hun bevoegdheden inzake monetair beleid en daarmee verband houdende functies adequaat zouden kunnen vervullen, zij afgeschermd moeten worden van alle soorten invloeden die de verwezenlijking van deze doelstellingen zouden kunnen doorkruisen. Op niveau van het Eurosysteem is daarom vastgelegd dat de centrale banken die er deel van uitmaken moeten genieten van institutionele, functionele, financiële en personele onafhankelijkheid. Dit maakt directe inmenging vanwege de overheid in het beleid van de Nationale Bank onmogelijk.

   Anderzijds zijn in de beheersstructuur van de Nationale Bank tal van interne en externe controlemechanismen ingebouwd. Te vermelden zijn de controle-opdracht van de dienst Interne audit, die werkt volgens binnen het Eurosysteem geharmoniseerde methodologieën, de evenwichtige bevoegdheidsverdeling tussen het Directiecomité en de Regentenraad, onder het toezicht van het College van censoren dat de wettelijke taken van een auditcomité vervult, de externe controle door een door de ECB en de Raad van de Europese Unie aanvaarde bedrijfsrevisor die de rekeningen certificeert, en de aanwezigheid van de vertegenwoordiger van de minister van Financiën, die toeziet op de verrichtingen van de Bank die niet ressorteren onder het Europees Stelsel voor centrale banken.

3. Zoals toegelicht in subvraag 1 vervult de Nationale Bank een veelheid aan opdrachten van algemeen belang. Bij het vervullen van deze taken, die soms uit hun aard geen inkomsten kunnen genereren, geldt voor de Nationale Bank geen winstoogmerk. Het is daarom niet zinvol om een opsplitsing te maken tussen al dan niet winstgevende takken van de NBB. Voor een overzicht van de belangrijkste terugwinningen bij derden verwijs ik u naar rubriek 6 van de resultatenrekening van de Nationale Bank.

4. Het aantal effectieve personeelsleden van de NBB daalde van 2 751 voltijdse equivalenten op 31 december 2001 tot 2 095 voltijdse equivalenten op 31 december 2009. Deze evolutie is te wijten aan productiviteitsverhogende maatregelen.

5. Overeenkomstig het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is het hoofddoel van het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB), waarvan de NBB deel uitmaakt, het handhaven van prijsstabiliteit. Onverminderd dit hoofddoel, ondersteunt het ESCB, overeenkomstig artikel 2 van haar statuten, het algemene economische beleid in de Europese Unie teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van de in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie omschreven doelstellingen van de Unie.

6. Behoudens aandelen van de Belgische Maatschappij voor Internationale Investering en van Swift en de historisch verankerde deelneming in de Bank voor Internationale Betalingen, bezit de NBB geen aandelen in bedrijven. Deze participaties staan geboekt op de balans van de NBB tegen aanschaffingsprijs (332 miljoen euro).

7. Sinds 2001 schommelde de koers van het aandeel-NBB tussen en minimum van 1 500 euro en een maximum van 4 000 euro. Op 1 februari 2011, datum waarop deze vraag werd gesteld, noteerde het aandeel-NBB aan 3 323,51 euro.

   De beurskoers van het aandeel-NBB wordt, zoals bij alle aandelen, gevormd door de markt.