3-210

3-210

Belgische Senaat

Handelingen

DONDERDAG 22 MAART 2007 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Mondelinge vraag van de heer Yves Buysse aan de vice-eersteminister en minister van Binnenlandse Zaken over ęhet stemrecht van Belgen in het buitenlandĽ (nr. 3-1466)

De heer Yves Buysse (VL. BELANG). - Onze landgenoten in het buitenland hadden tot 1 februari 2007 de kans om hun consulaat of ambassade te laten weten op welke van de 5 mogelijke manieren ze aan de verkiezingen van 10 juni wensen deel te nemen. Een van de mogelijkheden was het aanwijzen van een gevolmachtigde met woonplaats in BelgiŽ.

Tussen 1 februari en de dag van de verkiezingen ligt een ruime tijd en het is dan ook realistisch dat er problemen rijzen, waardoor de gevolmachtigde zelf niet in staat is te stemmen, laat staan bij volmacht te stemmen. De gevolmachtigde kan zelf in een toestand verkeren waarin hij zelf zijn stem niet kan uitbrengen en iemand anders volmacht wil geven, bijvoorbeeld wegens ziekte, vakantie in het buitenland of examens, of hij kan overleden zijn.

Kan een kiezer die door een landgenoot in het buitenland als gevolmachtigde werd aangewezen, maar zelf in de onmogelijkheid verkeert persoonlijk zijn stem uit te brengen, naast de volmacht voor de eigen stem ook de volmacht van de landgenoot overdragen aan een andere kiezer? Zo niet, wat zijn dan de gevolgen voor de landgenoot in het buitenland? Kan een landgenoot in het buitenland die vaststelt dat de persoon aan wie hij volmacht heeft gegeven zelf niet kan gaan stemmen, die volmacht nog aan een andere kiezer geven?

De heer Patrick Dewael, vice-eersteminister en minister van Binnenlandse Zaken. - De Belgen in het buitenland hebben, met toepassing van de artikelen 180 tot 180septies van het kieswetboek een ruime gelegenheid om hun stemrecht uit te oefenen. Het kieswetboek bepaalt dat de Belgische kiezer in het buitenland zijn stemrecht kan uitoefenen op vijf wijzen: persoonlijk in BelgiŽ, bij volmacht in BelgiŽ, persoonlijk in zijn diplomatieke post, bij volmacht in zijn diplomatieke post of per brief. De Belgische kiezer in het buitenland kan zijn keuze overwegen en bepalen in de wettelijke periode van inschrijving, die effectief liep van 1 oktober 2006 tot 1 februari 2007.

Volgens de gegevens die de FOD Buitenlandse Zaken heeft medegedeeld, werden meer dan 122.000 inschrijvingsformulieren ingediend. Ze werden na controle overgezonden naar de Belgische gemeentebesturen om te worden ingevoerd in het rijksregister en te worden opgenomen op de kiezerslijst die in iedere Belgische gemeente wordt opgemaakt voor de Belgen in BelgiŽ en de Belgen in het buitenland. Dat zal op 5 april worden gedaan.

Een Belgische kiezer in het buitenland die stemt bij volmacht in BelgiŽ, heeft in zijn inschrijvings- en volmachtformulier een welbepaalde kiezer in BelgiŽ aangewezen die zijn persoonlijk vertrouwen geniet om zijn stem uit te brengen. Zowel de volmachtgever als de volmachtdrager hebben daarmee ingestemd en de volmachtgever heeft het volmachtformulier in die zin ondertekend. De volmachtdrager wordt bij het opmaken van de kiezerslijst op 5 april als zodanig vermeld en ontvangt naast zijn oproepingsbrief een afschrift van het volmachtformulier om voor de volmachtgever te stemmen. Gelet op het feit dat de volmacht persoonlijk en formeel is, kan ze niet worden overgedragen.

De volmachtgever en de volmachtdrager hebben een bewuste keuze gemaakt en normaliter kan de onmogelijkheid op datum van vaststelling van de kiezerslijst op 5 april 2007 dus niet worden ingeroepen. Indien bijvoorbeeld de volmachtdrager op de dag van de stemming ziek is, kan dat als een geval van onmogelijkheid gelden en kan de volmacht niet worden uitgeoefend en wordt bijgevolg ook geen stem uitgebracht ingevolge overmacht.

In de fax van de FOD Buitenlandse Zaken wordt gesteld dat een Belgische kiezer in het buitenland, nadat hij of zij het inschrijvingsformulier heeft ingediend bij zijn diplomatiek post en dat formulier ook werd overgezonden naar de betrokken Belgische gemeente, zijn of haar gekozen stemwijze in principe niet meer kan wijzigen. De FOD Buitenlandse Zaken voorziet in ťťn uitzondering in het volgende geval van overmacht: de kiezer had oorspronkelijk gekozen voor de stemming bij volmacht in BelgiŽ in de veronderstelling dat de verkiezingen zouden plaatsvinden op zondag 24 juni. Nu de datum vervroegd werd tot 10 juni blijkt dat zijn gemachtigde op die datum niet in BelgiŽ aanwezig is. In dat geval laat Buitenlandse Zaken toe dat de kiezer ofwel zijn stemwijze wijzigt of een andere gemachtigde aanwijst. Net zoals in het voorgaande geval moet de kiezer een nieuwe aanvraag indienen bij de bevoegde diplomatieke of consulaire post. Ook in dat laatste geval moet de nieuwe aanvraag geschieden vůůr de opmaak van de kiezerslijst in iedere Belgische gemeente op 5 april eerstkomend.